جودو در ناگویا؛ تداوم ناکامی و ناامید کننده

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، رقابت‌های جودوی بازی‌های آسیایی 2026 آیچی ـ ناگویا در شرایطی به پایان رسید که جودوی ایران برای دومین دوره متوالی از دستیابی به مدال بازماند تا بار دیگر فاصله جودوی ایران با مدعیان آسیا مشخص شود.

حاصل تلاش تیم شش‌نفره کشورمان در بازی‌های آسیایی ناگویا، شکست سه نماینده ایران در دیدارهای رده‌بندی و حذف سه جودوکار دیگر در نخستین مبارزه بود تا جودوی ایران بار دیگر بدون مدال به کار خود در این رویداد پایان دهد. این در حالی است که ایران در یازده دوره برگزاری مسابقات جودوی بازی‌های آسیایی، تنها در چهار دوره دست خالی به کشور بازگشته و در هفت دوره دیگر موفق به کسب یک مدال طلا، هشت نقره و 11 برنز شده است.

آماری که فاصله عملکرد امروز جودوی ایران با روزهای مدال‌آوری این رشته را برجسته می‌کند.

جودوی کشورمان پس از پایان دوره تعلیق چهار‌ساله، در خردادماه 1402 به میادین بین‌المللی بازگشت و با فاصله‌ای کوتاه در بازی‌های آسیایی هانگژو، که به سال 2023 منتقل شده بود، شرکت کرد. تیم چهار‌نفره ایران در آن رقابت‌ها نیز توفیقی در کسب مدال نداشت؛ اتفاقی که با توجه به دوری چهار‌ساله جودوی ایران از مسابقات، چندان دور از انتظار نبود.

با این حال، انتظار می‌رفت هانگژو نقطه شروعی برای بازسازی این رشته و بازگشت تدریجی آن به روزهای خوب گذشته باشد. انتظاری که در سه سال اخیر محقق نشد و ناکامی در ناگویا بار دیگر آن را به یکی از پرسش‌های جدی درباره آینده جودوی ایران تبدیل کرد.

نتایج جودوی ایران در سال‌های اخیر تصویر امیدوارکننده‌ای از شرایط این رشته ارائه نمی‌دهد. عدم توفیق در کسب مدال در آخرین حضور در قهرمانی آسیا، دستیابی به یک مدال برنز در بازی‌های کشورهای اسلامی و اعزام تنها یک نماینده به رقابت‌های قهرمانی جهان در باکو در روزهای گذشته و حذف او در دور نخست، همگی ضرورت بازنگری در مسیر طی‌شده را نشان می‌دهند.

مجموعه این نتایج، این پرسش را مطرح می‌کند که چرا با وجود وعده‌های متعدد، برنامه‌های عملیاتی فدراسیون جودو پس از دوران تعلیق نتوانسته همگام با رشد جودوی آسیا و جهان پیش برود؟

با توجه به حضور آرش میراسماعیلی در رأس فدراسیون در دو دوره مدیریتی، این انتظار می‌رفت همانند دیگر روسای قهرمان شاهد بازگشت سریع‌تر جودو به مسیر مدال‌آوری باشیم. با این حال، نتایج سال‌های اخیر نشان می‌دهد که صرف برخورداری از مدیرانی با سابقه قهرمانی بدون برنامه‌ریزی مؤثر، پشتوانه‌سازی و اجرای تدابیر فنی، برای بازگرداندن یک رشته به روزهای اوج کافی نیست.

در همین بازی‌های آسیایی ناگویا شاهد بودیم که رشته‌هایی مانند روئینگ، تکواندو، بوکس، دوومیدانی، بسکتبال و وزنه‌برداری که روسای آنها از قهرمانان پیشین رشته‌های خود بودند، توانستند بار دیگر زمینه حضور در جمع رشته‌های مدال‌آوران کاروان ایران را فراهم کنند. هرچند شرایط و مسیر توسعه این رشته‌ها با جودو تفاوت دارد، نتایج آنها دست‌کم ضرورت بررسی دقیق‌تر عملکرد جودوی ایران را پررنگ‌تر کند.

کارشناسان رشته‌های رزمی به‌خوبی می‌دانند که کسب مدال در جودو، با توجه به سطح رقابت و حضور مدعیان قدرتمند، همواره دشوار بوده است، اما این دشواری نمی‌تواند به توضیحی همیشگی برای ناکامی‌های متوالی تبدیل شود. واقعیت این است که جودوی ایران در سال‌های گذشته فاصله محسوسی با جایگاه پیشین خود پیدا کرده و نتایج اخیر نیز نشانه‌ای از تغییر این روند به دست نمی‌دهد.

یکی از پرسش‌های قابل تأمل درباره عملکرد تیم اعزامی به ناگویا، نحوه انتخاب نفرات و سیاست فدراسیون در ایجاد توازن میان استفاده از جودوکاران باتجربه و میدان دادن به استعدادهای جوان است. تکرار ناکامی یک ملی‌پوش در دور نخست، آن هم در دو دوره متوالی بازی‌های آسیایی، ضرورت ارزیابی دوباره مسیر آماده‌سازی و معیارهای انتخاب را مطرح می‌کند.

آیا در چنین شرایطی نمی‌شد با بررسی دقیق‌تر ظرفیت‌های موجود، فرصت بیشتری برای تجربه‌اندوزی به استعدادهای جوان اختصاص داد؟

محمدپوریا بنائیان، جودوکار 18 ساله ایران، از جمله نفراتی است که با کسب مدال نقره جوانان آسیا و برنز نوجوانان آسیا، ظرفیت خود را برای آینده این رشته نشان داده است. بدون تردید، حضور در بازی‌های آسیایی به‌ تنهایی تضمینی برای موفقیت نیست و انتخاب هر ورزشکار باید بر پایه معیارهای فنی صورت بگیرد، اما بهتر بود فدراسیون به جای استفاده از نفرات امتحان پس داده، حداقل به این جوان اعتماد می‌کرد.

در بخش بانوان قطعاً حضور مهسا شکیبایی 16 ساله و سمیرا خاک‌خواه 18 ساله در بازی‌های آسیایی، با وجود حذف هر دو در نخستین مبارزه، از معدود نکات امیدوارکننده جودوی ایران در ناگویا بود. شکیبایی با کسب مدال طلای نوجوانان آسیا و خاک‌خواه با دستیابی به مدال نقره آسیا، ظرفیت‌های قابل توجهی برای آینده این رشته به شمار می‌روند، اما به شرطی که این استعدادها نیز به سرنوشت شماری از مدال‌آوران رده‌های پایه دچار نشوند که پس از چند موفقیت اولیه، دیگر نشانی از آنها در سطح اول جودوی ایران دیده نمی‌شود.

بازی‌های آسیایی ناگویا بار دیگر ضرورت بازنگری در شیوه مدیریت و برنامه‌ریزی جودوی ایران را آشکار کرد. نمی‌توان تنها با استناد به چند مدال در رده‌های سنی پایه یا موفقیت در تورنمنت‌های درجه دو و سه، از آغاز روند بازگشت به دوران مدال‌آوری صحبت کرد.

به‌ ویژه زمانی که نتایج در مهم‌ترین میدان‌های رقابتی آسیا و جهان همچنان با انتظارات فاصله دارد.

از سوی دیگر، باید این پرسش را نیز مطرح کرد که چرا در شرایطی که جودوی ایران برای بازگشت به روزهای خوب گذشته نیازمند استفاده از تمامی ظرفیت‌های فنی و مدیریتی خود است، شماری از چهره‌های شاخص نسل طلایی این رشته از جودو فاصله گرفته‌اند و جایگاه مؤثری در ارکان فدراسیون ندارند؟ پاسخ به این پرسش و بررسی دلایل دور ماندن این چهره‌ها از ساختار اجرایی جودو می‌تواند بخشی از مسیر اصلاح را روشن کند.

با عملکرد تیم ملی جودو در سالیان اخیر و به خصوص بازی‌های آسیایی باید این بار رویکرد فدراسیون جودو با اصلاح و تغییر همراه شود؛ چرا که در غیر این صورت حسرت بازگشت به سکوی بازی‌های آسیایی در دوره آینده نیز پس از 12 سال محقق نخواهد شد.

عملکرد تیم ملی جودو در سال‌های اخیر و به‌ویژه ناکامی در بازی‌های آسیایی ناگویا، ضرورت تغییر رویکرد فدراسیون را بیش از گذشته نمایان کرده است. بازگشت به جمع روند مدال‌آوری تنها با حرف و وعده ممکن نیست و دیگر استفاده از کلید واژه تعلیق سالیان گذشته نمی‌تواند توضیح قانع‌ کننده‌ای باشد.

تداوم این روند باعث خواهد شد تا جودوی ایران در رویدادهای آینده نیز همچنان دور از سکویی بماند که زمانی دست یافتنی بود.