احیای ۲۰ میلیون هکتار مرتع؛ گامی استوار در جهت حفظ سرمایه‌های طبیعی کشور

در راستای حفظ محیط زیست و ارتقاء پایداری منابع طبیعی، برنامه هفتم توسعه کشور، احیای ۲۰ میلیون هکتار از مراتع کشور را در دستور کار قرار داده است.

در پهنه وسیع ایران، مراتع با گستره‌ای بالغ بر ۸۴ میلیون هکتار، نقشی حیاتی در حفظ تعادل اکولوژیک و پایداری زیست‌محیطی ایفا می‌کنند. این عرصه‌های گسترده، علاوه بر تولید علوفه، به عنوان مخازن ژنتیکی گیاهی، تنظیم‌کننده چرخه‌های آب و خاک و عاملی برای مقابله با خشکسالی عمل می‌کنند.

اما عوامل متعددی نظیر تغییرات اقلیمی، خشکسالی‌های متوالی و چرای بی‌رویه دام، مراتع را با چالش‌های جدی مواجه کرده است. در همین راستا، معاون آبخیزداری، امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در همایش روز ملی مرتع و عشایر، بر اهمیت حفاظت از این سرمایه‌های ارزشمند تأکید کرد و مراتع را به عنوان بانک ژن طبیعی کشور معرفی نمود. وی افزود: مراتع در شرایط خشکسالی نیز مقاومت نشان می‌دهند و با بهره‌گیری از ذخایر ژنتیکی خود، امکان بازسازی طبیعی را فراهم می‌سازند.

بر اساس آمارها، نزدیک به یک میلیون بهره‌بردار به طور مستقیم از این عرصه‌ها منتفع می‌شوند. از این رو، برنامه هفتم توسعه با هدف احیای ۲۰ میلیون هکتار مرتع، بزرگ‌ترین طرح احیای زیست‌محیطی در تاریخ کشور را رقم خواهد زد.

مدیریت مراتع در ایران نیز با اتخاذ رویکردی مشارکتی، بهره‌برداران محلی را در فرآیند حفاظت و مدیریت سهیم می‌کند. واگذاری مدیریت عرصه‌ها در قالب قراردادهای ۲۰ ساله، گامی مهم در این راستا محسوب می‌شود که با ایجاد انگیزه برای حفاظت پایدار، به ارتقاء و حفظ این منابع ارزشمند کمک شایانی خواهد کرد.