«تلما» یوزپلنگ مادهی هفتساله و شناسنامهدار، بار دیگر در پناهگاه حیاتوحش میاندشت مشاهده شد. این رویداد، نویدبخشِ تداومِ حیاتِ این گونهی ارزشمندِ ایرانی است.
مشاهدهی مجدد «تلما»، یوزپلنگ مادهی هفتساله و شناسنامهدار در پناهگاه حیاتوحش میاندشت، بار دیگر نام خراسانشمالی را بهعنوان یکی از امنترین زیستگاههای مولد برای ذخیرهگاه ژنتیکی یوزپلنگ آسیایی مطرح کرد.
پناهگاه حیاتوحش میاندشت در شهرستان جاجرم، که به دلیل برخورداری از دشتهای وسیع و طعمههای مناسب همواره بهعنوان «بهشت یوزپلنگ ایرانی» شناخته میشود، بار دیگر شاهد حضور یکی از باارزشترین مادهیوزهای شناساییشده در ایران بود. «تلما»، یوزپلنگی که از نسل یوز معروف «تلخاب» است، در جدیدترین پایشهای میدانی در خرداد ماه ۱۴۰۵ رویت شد تا امیدهایِ فراوانی برای بقای این گونهی در معرض انقراض، بیش از پیش تقویت شود.
این یوزپلنگ ماده که متولد سال ۱۳۹۸ است، پیش از این در سال ۱۴۰۱ با بههمراه داشتن چهار توله، یکی از موفقترین رکوردهای زادآوری یوزپلنگ در محیط طبیعی را بهنام خود ثبت کرده بود. حضور دوبارهی او در پهنههای حاشیه کویر مرکزی ایران، نشاندهندهی امنیت بالای زیستگاه و موفقیت طرحهای حفاظتی در این منطقه است.
میاندشت؛ زیستگاهی استراتژیک برای پویایی جمعیت یوز
پناهگاه حیاتوحش میاندشت با وسعتی بالغ بر ۸۵ هزار هکتار، به دلیل اتصال به ذخیرهگاه زیستکره توران، نقش یک کریدور حیاتی را برای جابهجایی و پویایی جمعیت یوزپلنگها ایفا میکند. ثبت تصاویر جدید از تلما توسط دوربینهای محیطبانان و همیاران طبیعت، نشان میدهد که این منطقه کماکان اولویت اول برای مادهیوزهای زایا جهت بزرگ کردن تولههایشان است.
در آخرین پایشهای تخصصی که در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ انجام شده بود، تلما در حالی که یک توله (متولد سال ۱۴۰۳) را بههمراه داشت، توسط دوربینهای تلهای شکار شد. این موضوع تایید کرد که تلما برای دومینبار در طبیعت موفق به زایمان و حفظ تولهاش شده است. اکنون در چهارمین روز از خردادماه ۱۴۰۵، حضور انفرادی یا احتمالی او با تولهاش در دشتهای جاجرم، پایشهای حفاظتی را در این منطقه بهشدت افزایش داده است.
تداوم پایشها و ضرورت حفاظت از کریدورهای مهاجرتی
رضا شکاریان، مدیرکل محیطزیست خراسانشمالی، با ابراز خرسندی از این رویداد، تاکید کرد: مشاهدهی تلما در این بازهی زمانی بسیار حائز اهمیت است؛ چراکه او اکنون در سن پختگی قرار دارد و تجربهی بالای او در بقا و پرورش تولهها، وی را به یکی از استراتژیکترین یوزهای مادهی ایران تبدیل کرده است. وی افزود: با توجه به نزدیکی این زیستگاه به محورهای مواصلاتی، کنترل سرعت خودروها در جادههای منتهی به جاجرم و میاندشت و همچنین جلوگیری از ورود گلههای دام غیرمجاز به هستهی مرکزی پناهگاه، از حیاتیترین اقدامات برای حفظ جان تلما و نسل آیندهی اوست.
ثبت دوبارهی تصاویر این یوزپلنگ ارزشمند، ثابت میکند که در صورت تامین امنیت و حفظ زنجیره غذایی، بهویژه آهو بهعنوان طعمهی اصلی، یوزپلنگ آسیایی توانایی بازسازی جمعیت خود را در محیطهای طبیعی دارد. اکنون چشم امید دوستداران محیطزیست به دشتهای جاجرم دوخته شده تا شاید در آیندهای نزدیک، تصاویر جدیدی از خانوادهی جدید «تلما» در قاب دوربینها ثبت شود.
