قیمت لحظهایهمه قیمتها
«گوگل ارث» ایرانی راه‌اندازی می‌شود
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران از آمادهسازی سامانه «ایران‌زمین» خبر داد و گفت: این سامانه که به‌عنوان نسخه ایرانی گوگل ارث توسعه یافته، مراحل تست را پشت سر میگذارد و به‌زودی در دو بخش عمومی و تجاری رونمایی و عملیاتی خواهد شد.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، نشست خبری نادر مکاری، معاون وزیر ارتباطات و سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران، صبح امروز با حضور جمعی از خبرنگاران برگزار شد. سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران با اشاره به شعار امسال هفته جهانی فضا با عنوان «انقلاب ماهواره‌برها» گفت: این شعار بیش از آنکه صرفاً یک شعار فناورانه باشد، با هدف فراهم‌کردن دسترسی آسان، ارزان و اقتصادی به فضا انتخاب شده است تا امکان ایجاد منظومه‌های ماهواره‌ای و ارائه مستمر و دقیق خدمات فضاپایه به صنایع مختلف فراهم شود.
مکاری در نشست خبری امروز خود با اشاره به روندهای جدید فناوری فضایی در جهان اظهار کرد: با رصد فناوری‌های روز دنیا مشاهده می‌کنیم که نسل جدید پرتابگرها به سمت استفاده از سوخت‌های ارزان‌تر و مأموریت‌های تکرارپذیر حرکت کرده‌اند و توسعه فناوری نیز بیش از گذشته بر مبنای اقتصاد و ارائه خدمات به صنایع مختلف دنبال می‌شود. وی افزود: شعار «انقلاب ماهواره‌برها» صرفاً به پرتابگرها محدود نمی‌شود و موضوعاتی مانند بلوک‌های انتقال مداری را نیز دربرمی‌گیرد؛ چراکه برای انتقال ماهواره‌ها از مدارهای پایین به مدارهای بالاتر، به این فناوری‌ها نیاز داریم.
معاون وزیر ارتباطات با بیان اینکه «اقتصاد فضا» به بخش مهمی از اقتصاد دیجیتال و اقتصاد کشورها تبدیل شده است، گفت: در پژوهشگاه فضایی ایران نیز در راستای این رویکرد، چند پروژه مهم در حال پیگیری است که یکی از آنها پروژه سری «سامان» است. این پروژه که از گذشته در پژوهشگاه آغاز شده بود، امسال با رویکرد جدیدی ادامه پیدا می‌کند.
مکاری ادامه داد: علاوه بر سوخت جامد، فعالیت روی سوخت مایع نیز در پروژه‌های ماهواره‌های سامان آغاز شده است. وی یکی دیگر از مسائل مهم در اقتصاد فضا را هزینه بالای شکست مأموریت‌های فضایی دانست و گفت: پرتابگرها و ماهواره‌ها با هزینه‌های قابل توجه ساخته می‌شوند و در صورت شکست یک مأموریت، هزینه هنگفتی به دولت‌ها تحمیل می‌شود؛ بنابراین کاهش احتمال شکست مأموریت‌ها اهمیت زیادی دارد.
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران از طراحی و ساخت دو نرم‌افزار شبیه‌ساز سه‌بعدی در این پژوهشگاه برای کاهش احتمال شکست مأموریت‌های فضایی خبر داد و توضیح داد: این دو نرم‌افزار امکان ارزیابی عملکرد ماهواره پیش از پرتاب را فراهم می‌کنند و برخی آزمون‌هایی که انجام آنها در فضا امکان‌پذیر نیست، می‌تواند پیش از پرتاب روی زمین انجام شود. مکاری افزود: انواع شرایطی که ممکن است برای ماهواره در فضا رخ دهد، با استفاده از این دو نرم‌افزار روی زمین شبیه‌سازی می‌شود تا عملکرد سامانه پیش از پرتاب مورد ارزیابی قرار گیرد.
وی با اشاره به کاربرد این نرم‌افزارها پس از پرتاب نیز گفت: این شبیه‌سازها پس از پرتاب هم به عنوان ابزار کمکی در اختیار مرکز کنترل مأموریت قرار می‌گیرند و به اپراتورها کمک می‌کنند درک سریع‌تری از شرایطی که برای ماهواره در فضا رخ می‌دهد داشته باشند. مکاری اظهار کرد: هدف از این تغییر رویکرد آن است که فناوری فضایی در پاسخ به نیازهای دستگاه‌های مختلف توسعه پیدا کند و صنعت فضایی بتواند نیازهای بهره‌برداران و دستگاه‌های اجرایی را پاسخ دهد.
وی افزود: در این دوره، مشارکت‌های متعددی با دستگاه‌های اجرایی شکل گرفته و تفاهم‌نامه‌های مختلفی با بخش‌هایی که از خدمات فضایی استفاده می‌کنند، به امضا رسیده است. همچنین در حال تعامل برای توسعه ماهواره‌های اختصاصی هستیم تا بهره‌برداران بتوانند همانند تجربه سایر کشورها از ظرفیت این ماهواره‌ها استفاده کنند.
مکاری با اشاره به اقدامات پژوهشگاه فضایی در حوزه اقتصاد فضا گفت: یکی از اقدامات مهم، یکپارچه‌سازی سامانه‌های کاربردی در قالب یک پلتفرم واحد با عنوان «راز؛ رصد اطلاعات زمین» است. در این پلتفرم، دستاوردها و فعالیت‌های پژوهشگاه در حوزه سنجش از دور که حاصل سال‌ها فعالیت متخصصان این مجموعه است، تجمیع شده است.
وی ادامه داد: انواع داده‌های سنجش از دور، از جمله داده‌های اپتیکی و راداری، در این پلتفرم قابل استفاده است و ابزارهای پردازشی مختلفی از جمله ابرتفکیک‌پذیری، ارتو، موزاییک و پارسل‌بندی نیز در آن پیش‌بینی شده است. سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران یکی از ویژگی‌های مهم پلتفرم «راز» را ایجاد بستر برای فعالیت پژوهشگران و دانشگاهیان عنوان کرد و گفت: پژوهشگران و دانشگاهیان می‌توانند الگوریتم‌های هوش مصنوعی خود را در این پلتفرم توسعه دهند و به انواع داده‌های مورد نیاز دسترسی داشته باشند.
مکاری تأکید کرد: این پلتفرم می‌تواند یکی از زیرساخت‌های مهم برای شکل‌گیری اقتصاد فضا در کشور باشد، البته تنها اقدام پژوهشگاه در این حوزه نیست. وی از طراحی و توسعه سامانه دیگری با عنوان «ایران‌زمین» نیز خبر داد و گفت: این سامانه در واقع یک «گوگل ارث ایرانی» است؛ جای چنین سامانه‌ای در کشور خالی بود و در برخی مواقع دسترسی به نمونه‌های خارجی نیز با محدودیت مواجه می‌شد.
توسعه ایران‌زمین یکی از تغییرات مهمی است که در پژوهشگاه فضایی شکل گرفته است. معاون وزیر ارتباطات همچنین از آغاز پروژه‌ای جدید با عنوان «سکوی هوشمند اقتصاد فضا» خبر داد و گفت: هدف از این پروژه، انجام تحلیل‌های اقتصادی برای صنعت فضایی در قالب یک پلتفرم هوشمند است.
مکاری در ادامه نشست، با اشاره به پلتفرم «راز» اظهار کرد: امروز در عصر داده‌های هوشمند قرار داریم؛ عصری که شناخت دقیق مسیر پیشرفت و توسعه را رقم می‌زند و فناوری‌های نوین این امکان را فراهم می‌کنند که زمین را بهتر ببینیم، تغییرات آن را درک کنیم و بر مبنای داده‌ها تصمیم‌های هوشمندانه‌تری بگیریم. مکاری در ادامه با اشاره به برنامه‌های پژوهشگاه فضایی ایران گفت: پروژه‌های راهبردی مختلفی از جمله پارس ۳ به‌عنوان ماهواره سنجش از دور، ناهید ۳ به‌عنوان ماهواره مخابراتی، پروژه سامان، بلوک انتقال مداری و فناوری‌های منظومه‌ساز که مورد نیاز کشور هستند، با اتکا به توان متخصصان پژوهشگاه فضایی ایران در حال توسعه است.
وی افزود: همزمان مشارکت گسترده‌ای با بخش‌های اجرایی و دستگاه‌های مختلف که می‌توانند از خدمات فضایی استفاده کنند، در حال انجام است تا نیازهای این بخش‌ها از طریق ظرفیت‌های فضایی کشور پاسخ داده شود. معاون وزیر ارتباطات با اشاره به تغییر ساختار پژوهشگاه فضایی ایران نیز گفت: در همین راستا، فرآیند تغییر ساختار پژوهشگاه را آغاز کرده‌ایم و ایجاد پژوهشکده کاربردها با هدف تغییر مأموریت پژوهشگاه از رویکرد «پروژه‌محور» به «مسئله‌محور» در دستور کار قرار گرفته است.
مکاری ادامه داد: همچنین فرآیند تشکیل پژوهشکده کاربردها را در دستور کار داریم تا ظرفیت‌های پژوهشگاه بیش از گذشته در مسیر حل مسائل و پاسخ به نیازهای کشور به کار گرفته شود. مکاری در پاسخ به سؤال خبرنگار درباره میزان استفاده دستگاه‌های اجرایی از داده‌ها و تصاویر ماهواره خیام، مکاری گفت: از سال گذشته ارائه تصاویر خیام به دستگاه‌های مختلف را آغاز کرده‌ایم و جلسات متعددی با دستگاه‌های اجرایی برگزار شده است.
وی افزود: شهرداری‌ها توانسته‌اند از تصاویر خیام برای توسعه شهری و بررسی ساخت‌وسازها استفاده کنند و شرکت گاز و سایر صنایع نیز با اقداماتی که در پژوهشگاه آغاز شده، در حال استفاده از این داده‌ها هستند و این روند را به‌طور جدی در حال گسترش هستیم. معاون وزیر ارتباطات با اشاره به نقش داده‌های خیام در سامانه‌های کاربردی پژوهشگاه گفت: یکی از ورودی‌های مهم پلتفرم «راز» و سامانه «ایران‌زمین»، داده‌های ماهواره خیام است.
آرشیو کامل تصاویر خیام را در اختیار داریم و از این پایگاه داده برای توسعه سامانه‌های کاربردی استفاده می‌کنیم. طراحی منظومه ناوبری بومی در دستور کار پژوهشگاه مکاری در پاسخ به سؤال دیگری درباره برنامه ایران برای ایجاد منظومه بومی ناوبری و کاهش وابستگی به خدمات خارجی گفت: اوایل امسال یک سند راهبردی ناوبری تدوین کردیم و گزینه‌های مختلف را مورد بررسی قرار دادیم.
وی افزود: یکی از راهبردهای کلیدی، ایجاد منظومه بومی ناوبری است. در کنار آن، استفاده از روش‌های جدید مانند آگمنتیشن و همچنین روش‌های فرصت‌طلبانه نیز در این سند راهبردی مورد توجه قرار گرفته است.
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران ادامه داد: پژوهشگران پژوهشگاه در حال طراحی و توسعه این موضوع هستند و به‌زودی اخبار آن اطلاع‌رسانی خواهد شد. مکاری درباره زمان‌بندی اجرای این برنامه نیز گفت: برنامه‌ریزی کرده‌ایم که سال آینده بخشی از این سند راهبردی را عملیاتی کنیم.
بازگشت سریع پژوهشگاه به چرخه فعالیت پس از جنگ مکاری در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر شرایط جنگ بر پروژه‌های پژوهشگاه فضایی و تغییر اولویت‌ها برای افزایش تاب‌آوری گفت: در جریان جنگ، ساختمان‌های پژوهشگاه تخریب و بخشی از تجهیزات از بین رفت، اما سرمایه ارزشمند ما نیروی انسانی و متخصصان هستند. وی افزود: بلافاصله به چرخه فعالیت بازگشتیم و پروژه‌ها را از سر گرفتیم؛ به‌گونه‌ای که در مدت کوتاهی شاهد شکل‌گیری و توسعه چند پلتفرم کلیدی بودیم که پیش از این جای آنها در کشور خالی بود.
معاون وزیر ارتباطات با اشاره به تغییرات انجام‌شده در پروژه‌های پژوهشگاه اظهار کرد: متناسب با نیازهای کشور، در برخی پروژه‌های قبلی بازنگری و تغییراتی ایجاد شد. به عنوان نمونه، در پروژه سامان، توسعه سوخت مایع نیز آغاز شد و در پروژه‌های سری ناهید نیز موضوع فناوری‌های منظومه‌ساز مورد توجه قرار گرفت.
وی تأکید کرد: متناسب با نیازهای کشور، بازتعریفی در برخی پروژه‌ها صورت گرفته است. هوش مصنوعی در تمام زنجیره صنعت فضایی استفاده می‌شود مکاری همچنین درباره نقش هوش مصنوعی در صنعت فضایی گفت: در پژوهشگاه فضایی ایران، هوش مصنوعی در تمام زنجیره صنعت فضایی مورد استفاده قرار می‌گیرد و کاربرد آن فقط به پردازش داده‌های ماهواره‌ای محدود نیست.
وی افزود: از هوش مصنوعی در طراحی منظومه‌ها، ناوبری و روش‌های فرصت‌طلبانه، حوزه مخابرات و همچنین توسعه ماهواره‌ها و سامانه‌های کاربردی استفاده می‌کنیم. سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران ادامه داد: یکی از کاربردهای هوش مصنوعی در این حوزه، پیش‌بینی و اصلاح خطاهاست.
برای نمونه، در فرآیند سوپررزولوشن تصاویر نیز از هوش مصنوعی استفاده می‌کنیم. مکاری با بیان اینکه هوش مصنوعی به یکی از ابزارهای کاری متخصصان پژوهشگاه تبدیل شده است، گفت: متخصصان پژوهشگاه در توسعه ماهواره‌ها و سامانه‌های کاربردی از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده می‌کنند و این فناوری را در بخش‌های مختلف زنجیره صنعت فضایی به کار گرفته و توسعه می‌دهیم.
داده‌های فضایی برای پایش خشکسالی و فرونشست زمین کاربرد دارد مکاری در پاسخ به پرسشی درباره کاربرد داده‌های فضایی در شناسایی معادن، پایش فرونشست زمین و بخش کشاورزی گفت: یکی از بسترهای مهم برای شناسایی و پایش معادن، داده‌های فضایی است و در موضوع فرونشست زمین نیز داده‌های فضایی یکی از بهترین مسیرها برای پایش و پیش‌بینی این پدیده به شمار می‌رود. وی افزود: در حوزه کشاورزی نیز با استفاده از خدمات فضاپایه می‌توان سطح برداشت محصولات را مشخص و آمار دقیق‌تری ارائه کرد.
معاون وزیر ارتباطات ادامه داد: برای پیش‌بینی و پایش خشکسالی و همچنین استخراج وضعیت پهنه‌های آبی کشور نیز مسیر استفاده از خدمات فضاپایه اهمیت دارد. اقتصاد دیجیتال به داده‌های ماهواره‌ای نیاز دارد مکاری در پاسخ به پرسشی درباره مأموریت پژوهشکده کاربردها و اینکه چه طیفی از مسائل را پوشش خواهد داد، با اشاره به نقش داده‌های فضایی در اقتصاد دیجیتال گفت: اقتصاد دیجیتال به داده نیاز دارد و یکی از مسیرهای تأمین این داده‌ها، ماهواره‌ها هستند.
وی توضیح داد: ماهواره‌ها داده خام تولید می‌کنند، سپس پردازش داده انجام می‌شود و از این پردازش، خدمات شکل می‌گیرد؛ در ادامه خدمات به کسب‌وکارهای فضایی و در نهایت به اقتصاد فضا منجر می‌شود. سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران افزود: مأموریت پژوهشکده کاربردها، توسعه سامانه‌های کاربردی برای صنایع مختلف است تا این صنایع بتوانند از این سامانه‌ها به‌عنوان ابزار تصمیم‌یار، ابزار پایش، نظارت و پیش‌بینی استفاده کنند.
مکاری با اشاره به ساختار فعلی پژوهشگاه گفت: در پژوهشگاه فضایی، پژوهشکده ماهواره‌ها وظیفه توسعه ماهواره‌ها را برعهده دارد و پژوهشکده‌های زیرسامانه‌ای نیز فناوری‌های مربوط به زیرسامانه‌های ماهواره را توسعه می‌دهند؛ اما جای یک پژوهشکده کاربردی که مأموریت آن ارائه خدمات به دستگاه‌های مختلف باشد، خالی بود که در این دوره با دستور وزیر ارتباطات، راه‌اندازی آن در دستور کار قرار گرفته است. سامانه «ایران‌زمین» در مرحله تست قرار دارد مکاری در پاسخ به پرسشی درباره زمان دسترسی به سامانه «ایران‌زمین» گفت: توسعه این سامانه انجام شده و در حال حاضر در مرحله تست قرار دارد و به‌زودی رونمایی خواهد شد.
وی افزود: این سامانه در دو بخش عمومی و تجاری ارائه می‌شود. بخش عمومی همانند «گوگل ارث» نقش مشاهده و دسترسی عمومی به اطلاعات را خواهد داشت و در بخش تجاری نیز امکان استفاده از ابزارهای پردازشی مختلف و دریافت خروجی‌های متنوع فراهم می‌شود که این بخش نیز به‌زودی عملیاتی خواهد شد.
ناهید ۳ برای مدار ژئو و ناهید ۲ با هدف منظومه‌سازی سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران درباره برنامه ماهواره‌های ناهید نیز گفت: پروژه ناهید ۳ را در دستور کار داریم که هدف آن دسترسی به مدار ژئو است. مکاری افزود: ماهواره ناهید ۲ نیز با هدف توسعه فناوری‌های مورد نیاز برای منظومه‌سازی در حال توسعه است تا کشور بتواند فناوری‌های لازم برای طراحی و توسعه یک منظومه بومی را در اختیار داشته باشد.
پژوهشگاه فضایی فناوری‌های مرتبط با استارلینک را رصد می‌کند مکاری در پاسخ به پرسشی درباره برنامه پژوهشگاه فضایی ایران در قبال توسعه منظومه‌هایی مانند استارلینک گفت: مأموریت پژوهشگاه، توسعه فناوری، ماهواره و منظومه و همچنین بهره‌برداری از داده‌های فضایی است و در این مسیر، فناوری‌های روز دنیا را رصد می‌کنیم و تلاش داریم از آنها در توسعه‌های خود استفاده کنیم. وی تأکید کرد: راهبرد پژوهشگاه به یک شرکت خاص محدود نیست و همه فناوری‌های موجود در جهان را رصد می‌کنیم.
مکاری افزود: یکی از فناوری‌های مرتبط با منظومه‌سازی که در دنیا مورد استفاده قرار می‌گیرد، فناوری‌های شرکت اینتل‌ست است که از فناوری‌های مهم در این حوزه محسوب می‌شود و پژوهشگاه نیز بومی‌سازی این فناوری را آغاز کرده است. سال آینده نخستین گام عملی در ناوبری بومی معاون وزیر ارتباطات درباره برنامه ایران برای توسعه سامانه موقعیت‌یابی و ناوبری بومی نیز گفت: در سند راهبردی ناوبری، همه گزینه‌ها برای ایجاد یک نوآوری بومی مورد بررسی قرار گرفته است.
وی افزود: ایجاد منظومه بومی، استفاده از روش‌های آگمنتیشن، روش‌های فرصت‌طلبانه و همچنین ارائه خدمات و دریافت خدمات از کشورهای دیگر، همگی در برنامه و راهبرد ناوبری کشور مورد توجه قرار گرفته‌اند. مکاری با اشاره به برنامه زمانی این طرح گفت: برنامه‌ریزی کرده‌ایم که سال آینده یک نوآوری بومی در حوزه ناوبری داشته باشیم.
ممکن است دقت مورد انتظار در نمونه‌های اولیه محقق نشود، اما طبق برنامه‌ریزی انجام‌شده، سال آینده شاهد یک دستاورد بومی در این حوزه خواهیم بود. مأموریت اصلی پژوهشگاه توسعه فناوری و منظومه‌های بومی است مکاری در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا شناسایی و ارائه اطلاعات مورد نیاز دستگاه‌های مختلف جزو وظایف پژوهشگاه فضایی است، گفت: مأموریت پژوهشگاه فضایی ایران، توسعه ماهواره، توسعه منظومه و توسعه فناوری است و در همین راستا حرکت می‌کنیم.
وی افزود: اگر مأموریتی در این زمینه به پژوهشگاه سپرده شود، آن را انجام خواهیم داد و از ظرفیت داده‌ها نیز استفاده می‌شود؛ اما مأموریت اصلی پژوهشگاه، اقدامات ایجابی برای ایجاد منظومه‌های بومی و توسعه فناوری‌های مورد نیاز کشور برای ارائه خدمات فضایی است. #
