برنده جایزه نوبل فیزیک اعلام شد

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۶ به «فرانسیس هالزن»، استاد دانشگاه ویسکانسین-مدیسن، برای مشارکت‌های تعیین‌کننده در رصدخانه نوترینویی آیس‌کیوب و کشف نوترینوهای پرانرژی با منشأ اخترفیزیکی اعطا شد. این دستاورد راه را برای نوع تازه‌ای از اخترشناسی بر پایه مطالعه نوترینوهای کیهانی باز کرد.

هالزن ایده استفاده از یخ‌های قطب جنوب برای ردیابی نوترینوها را مطرح کرد؛ ذراتی بسیار گریزان که در حجم عظیمی از ماده عبور می‌کنند و به‌ندرت با اتم‌ها برهم‌کنش دارند. آیس‌کیوب با قرار دادن حسگرهای نوری در حدود یک کیلومتر مکعب یخ شفاف قطب جنوب، امکان شناسایی آثار این برخوردهای نادر را فراهم کرد.

نوترینوهای پرانرژی در فرایندهای بسیار شدید کیهانی تولید می‌شوند و برخلاف بسیاری از ذرات دیگر، می‌توانند مسیر طولانی خود را بدون تغییر جهت قابل‌توجه طی کنند. همین ویژگی باعث می‌شود این ذرات اطلاعاتی مستقیم‌تر درباره منابع پرانرژی جهان، از جمله محیط‌های اطراف اجرام کیهانی شدید، در اختیار دانشمندان قرار دهند.

هالزن نخستین‌بار در سال ۱۹۸۸ ایده شکار نوترینوها در قطب جنوب را مطرح کرد. آیس‌کیوب پس از سال‌ها توسعه در سال ۲۰۱۱ تکمیل شد و پژوهشگران در ادامه موفق به شناسایی نوترینوهایی با انرژی بسیار بالا و منشأ خارج از منظومه شمسی شدند؛ کشفی که جست‌وجوی منابع نوترینوهای کیهانی را وارد مرحله تازه‌ای کرد.

هالزن متولد سال ۱۹۴۴ در تینن بلژیک است و دکترای خود را در سال ۱۹۶۹ از دانشگاه کاتولیک لوون دریافت کرد. او اکنون استاد دانشگاه ویسکانسین-مدیسن است.

مبلغ جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۶ نیز ۱۲ میلیون کرون سوئد اعلام شده است.

جایزه نوبل فیزیک سال ۲۰۲۵ به جان کلارک از دانشگاه کالیفرنیا برکلی، میشل دوورِه از دانشگاه ییل و جان مارتینیس از دانشگاه کالیفرنیا سانتا باربارا اعطا شد. این ۳ دانشمند به پاس کشف تونل‌زنی مکانیک کوانتومی در مقیاس ماکروسکوپی و کوانتیده‌ شدن انرژی در مدارهای الکتریکی مفتخر به دریافت این جایزه شدند.

بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های « کافه بازار» و « مایکت » دانلود و نصب کنید.