نجات ماهواره پایا در یک عملیات ۱۰ روزه

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، _ «برای خدا هیچ کاری سخت نیست» این جمله در یکی از حساس‌ترین لحظات مأموریت ماهواره «پایا» یا «طلوع ۳» از زبان یکی از متخصصان فضایی شنیده شد؛ زمانی که ماهواره پس از قرار گرفتن در مدار، برخلاف انتظار با سرعتی بسیار بالا در حال چرخش بود و این نگرانی وجود داشت که مأموریت از دست رفته باشد. ماجرا اما از همان لحظه پرتاب آغاز نشده بود.

تنها یک روز پیش از پرتاب، زمانی که ماهواره در محل پرتاب و روی برج قرار داشت و آخرین آزمایش‌ها انجام می‌شد، تیم ایرانی با یک مشکل فنی مواجه شد؛ وجود نویز در سامانه ماهواره. محرم غیاثوند، رئیس گروه فضایی شرکت صنایع الکترونیک وزارت دفاع (صاایران)، با روایت این اتفاق می‌گوید در آن مقطع درباره منشأ نویز میان متخصصان اختلاف‌نظر وجود داشت؛ برخی احتمال می‌دادند مشکل از خود ماهواره باشد و برخی دیگر، کابل‌ها و تجهیزات زمینی را عامل ایجاد این نویز می‌دانستند.

تنها یک روز تا پرتاب باقی مانده بود و ماهواره در موقعیتی قرار داشت که هرگونه اقدام فنی روی آن، نیازمند هماهنگی و بررسی‌های دقیق بود. با این حال، پس از برگزاری جلسات متعدد و پیگیری تیم ایرانی، امکان دسترسی به ماهواره فراهم شد تا آزمایش‌های لازم برای شناسایی منشأ مشکل انجام شود.

این بحران پیش از پرتاب مدیریت شد و ماهواره در زمان مقرر به فضا رفت؛ اما چالش اصلی هنوز باقی مانده بود.

چرخش ۲۰۰ درجه‌ای در ثانیه پس از تزریق پایا به مدار، داده‌های دریافتی نشان دادند وضعیت قرارگیری ماهواره مطابق انتظار نیست. ماهواره با سرعت بسیار بالایی در حال چرخش بود؛ به‌گونه‌ای که حدود یک دور را در یک‌ونیم ثانیه کامل می‌کرد.

غیاثوند می‌گوید این وضعیت به معنای سرعت چرخشی حدود ۲۰۰ درجه بر ثانیه بود؛ شرایطی که نگرانی جدی درباره امکان کنترل و ادامه مأموریت ایجاد کرده بود. در چنین شرایطی، تیم فنی صاایران بلافاصله تشکیل جلسه داد.

سناریوهای مختلف برای نجات ماهواره بررسی شد، اما در نهایت تیم به این جمع‌بندی رسید که باید از مسیرهای معمول عبور کرد و برای تثبیت ماهواره، به‌صورت دستی وارد عمل شد. غیاثوند روایت می‌کند که در همین لحظات یکی از متخصصان جمله‌ای گفت که به نوعی تبدیل به نقطه اتکای تیم شد: «برای خدا هیچ کاری سخت نیست.»

عملیات ادامه پیدا کرد و نتیجه برخلاف نگرانی‌های اولیه رقم خورد؛ حدود ۱۰ روز پس از تزریق، تیم فنی موفق شد ماهواره را از وضعیت بحرانی خارج و آن را تثبیت کند.

پایا از مدار بحران به مدار خدمت رسید ماهواره «پایا» یا «طلوع ۳» دی‌ماه سال گذشته به همراه دو ماهواره ایرانی «کوثر ۲» و «ظفر ۲» به فضا پرتاب شد. پایا پس از پشت سر گذاشتن اختلالات اولیه، ۱۰ روز بعد از پرتاب و همزمان با ۱۳ رجب، سالروز ولادت حضرت امیرالمؤمنین(ع)، به وضعیت پایدار رسید.

اما تثبیت ماهواره پایان این داستان نبود. دریافت تصاویر از پایا نیز زودتر از زمان پیش‌بینی‌شده انجام شد و ماهواره وارد مرحله عملیاتی شد.

حالا حدود ۱۰ ماه از آن پرتاب گذشته است و به گفته غیاثوند، پایا تاکنون توانسته بیش از ۶ هزار کیلومتر مربع از سطح زمین را تصویربرداری کند؛ ماهواره‌ای که مأموریتش در فاصله‌ای کوتاه از پرتاب با بحران فنی مواجه شد، اما در نهایت نه‌تنها از مدار خارج نشد، بلکه به مرحله بهره‌برداری رسید. روایت پایا، در واقع روایت بخشی از مأموریت فضایی است که از چشم مخاطب پنهان می‌ماند؛ جایی که موفقیت یک پرتاب تنها به لحظه جدا شدن ماهواره از ماهواره‌بر ختم نمی‌شود و گاهی پس از رسیدن به مدار، تازه دشوارترین بخش مأموریت آغاز می‌شود.

بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های « کافه بازار » و « مایکت » دانلود و نصب کنید.