این جنگنده کارخانه سازنده خودش را بمباران کرد!

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، رویدادهای شگفت‌انگیز متعددی از تقابل پلتفرم‌های هم‌رده ثبت شده است؛ با این حال، یکی از عجیب‌ترین پارادوکس‌های نظامی و عملیاتی در سال ۲۰۰۸ رقم خورد. در جریان یک درگیری منطقه‌ای، جنگنده‌های پشتیبانی هوایی نزدیک سوخو-۲۵ در آسمان قفقاز مأموریتی را اجرا کردند که هدف آن، انهدام دقیق تأسیسات خط مونتاژ و باند آزمایشی کارخانه‌ای بود که همان جنگنده‌ها سال‌ها قبل در آن متولد شده بودند.

این واقعه بازتابی عمیق از ساختار منحصربه‌فرد زنجیره تأمین نظامی دوران جنگ سرد، طراحی جنگ‌افزارهای شوروی و سرنوشت صنایع هوانوردی پس از فروپاشی بود.

مدل صنعتی شوروی؛ تفکیک طراحی مفهومی از چرخه تولید

برای درک ریشه‌های فنی این واقعه، باید به دکترین صنعتی هوانوردی در بلوک شرق نگریست. در اتحاد جماهیر شوروی، دفاتر طراحی مفهومی کاملاً مستقل از کارخانه‌های مونتاژ انبوه فعالیت می‌کردند.

دفتر طراحی سوخو در مسکو مغز متفکر توسعه این هواپیمای ضربتی مادون صوت بود، اما وظیفه تولید صنعتی پلتفرم تک‌سرنشین سوخو-۲۵ به کارخانه هواپیماسازی تفلیس (معروف به کارخانه شماره ۳۱) در جمهوری سوسیالیستی گرجستان واگذار شد. از سال ۱۹۷۸، خطوط تولید تفلیس به یکی از پیشرفته‌ترین مراکز ماشین‌کاری، قالب‌گیری آلیاژهای تیتانیوم و مونتاژ سازه‌های مستحکم در بلوک شرق تبدیل شدند.

مهندسان این مجموعه صدها فروند بدنه سوخو-۲۵ را با بالاترین استانداردهای مقاومت سازه‌ای تولید و روانه اسکادران‌های عملیاتی ارتش سرخ و کشورهای هم‌پیمان کردند. با فروپاشی ساختار متمرکز شوروی، این پیوند ارگانیک قطع شد و مجتمع صنعتی تفلیس به شرکتی مستقل با عنوان TAM (Tbilisi Aircraft Manufacturing) در خاک کشور گرجستان تغییر ماهیت داد.

بررسی تاب‌آوری در میدان نبرد؛ سوخو۲۵ یک تانک پرنده است

هواپیمایی که سال‌ها بعد در مأموریت حمله به این کارخانه به کار گرفته شد، اوج نبوغ مهندسی متالورژی و بقاپذیری در میدان نبرد مستقیم محسوب می‌شد. سوخو-۲۵ با نقش محوری پشتیبانی نزدیک هوایی، برای پرواز در ارتفاع پست و در میان آتش متراکم پدافند هوایی خط مقدم طراحی شده بود.

ستون فقرات این هواپیما یک کابین زرهی از جنس آلیاژ تیتانیوم یکپارچه به ضخامت ۱۰ تا ۲۴ میلی‌متر است که همانند یک وان محافظتی، جان خلبان را در برابر گلوله‌های توپ‌های ضدهوایی ۲۳ میلی‌متری و ترکش‌های متراکم حفظ می‌کند.

سیستم‌های هیدرولیک و کنترل سطوح پروازی به‌صورت چندگانه و با خطوط موازی و دور از یکدیگر کابل‌کشی شده‌اند تا اصابت گلوله به یک بخش، موجب از دست رفتن کنترل آیرودینامیکی کل پرنده نشود. مخازن سوخت داخلی با فوم‌های پلی‌اورتان ضد انفجار و ساختار خودمسدودکننده پوشانده شدند تا شوک‌های هیدرودینامیکی ناشی از ورود پرتابه‌ها را مهار کنند.

همچنین پیشرانه‌های توربوجت با فاصله معین از یکدیگر و با دیواره‌های ضدآتش فولادی و تیتانیومی در بدنه جانمایی شدند تا آتش‌سوزی در یک موتور، به نابودی موتور مجاور نینجامد؛ دانشی که نقشه و ابزارآلات شکل‌دهی دقیق آن همگی در کارخانه تفلیس مستقر بودند.

ارتقای پلتفرم و مدرن‌سازی الکترونیک هوانوردی

پس از استقلال گرجستان، کارخانه سازنده بیکار نماند. مهندسان این مجموعه با درک ظرفیت‌های مکانیکی فوق‌العاده شاسی سوخو-۲۵، برنامه‌های ارتقای مدرن را آغاز کردند.