قبض برق خانوارها قربانی دیتاسنترها شد

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، گزارش جدید آزمایشگاه ملی لارنس برکلی برآورد می‌کند دیتاسنترها تا سال ۲۰۳۰ می‌توانند ۱۱.۸ درصد از کل برق آمریکا را مصرف کنند به گونه‌ای که دامنه سناریوهای این گزارش از ۹.۵ یعنی کمترین حالت ممکن تا ۱۵.۳ درصد است. معنی و مفهوم خروجی این گزارش این است که رشد هوش مصنوعی دارد به مسئله‌ای در مقیاس شبکه برق تبدیل می‌شود و شاید هم تا حدود بسیاری شده است؛ جایی که هزینه ساخت نیروگاه، خطوط انتقال و اتصال بارهای عظیم دیگر صرفاً حساب شرکت‌های فناوری نیست.

دیتاسنترها مصرف برق آمریکا را شتاب داده‌اند اداره اطلاعات انرژی آمریکا در ژانویه پیش‌بینی کرد مصرف برق آمریکا در سال ۲۰۲۶ یک درصد و در ۲۰۲۷ سه درصد افزایش یابد و بخش مهمی از این رشد از تقاضای مراکز پردازش بزرگ، از جمله دیتاسنترها، بیاید. گزارش رسمی دیگری از همین نهاد می‌گوید مصرف برق سرورهای دیتاسنتر در بخش تجاری در سال ۲۰۲۵ حدود ۷ درصد از مصرف برق این بخش بوده و در سناریوی پرتقاضا تا ۲۰۵۰ می‌تواند به ۵۸۱ میلیارد کیلووات‌ساعت برسد.

بنابراین زنجیره ساده است: مدل‌های هوش مصنوعی بیشتر استفاده می‌شوند، سرور و خنک‌کننده بیشتری لازم است و شبکه باید برای این بار جدید ظرفیت بسازد.

فشار بر شبکه حالا بحث هزینه مشترکان را ساخته است نشانه روشن این مسئله در تصمیم ۳۰ سپتامبر کمیسیون فدرال تنظیم انرژی دیده شد. این نهاد از اپراتور بزرگ شبکه پی‌جی‌ام اینترکانکشن خواست طرح تأمین اضطراری برق خود را بازنگری کند؛ منطقه تحت پوشش این شبکه با بیش از ۶۸۰۰ مگاوات کسری عرضه روبه‌روست و رشد سریع دیتاسنترها یکی از عوامل افزایش تقاضاست.

مقام تنظیم‌گر صراحتاً گفت مشترکان فعلی نباید هزینه‌ای را که به تقاضای جدید مربوط است بپردازند. چند روز پیش‌تر نیز سنای آمریکا طرحی درباره واداشتن مصرف‌کنندگان بزرگ به پرداخت هزینه ارتقای شبکه را با رأی ۵۷ در برابر ۴۳ پیش نبرد.

اینها به معنی آن نیست که قبض خانوار حتماً به دلیل هوش مصنوعی افزایش یافته؛ نشان می‌دهد محل افتادن این هزینه به مسئله‌ای واقعی در سیاست‌گذاری برق تبدیل شده است.

ویرجینیا برای بارهای بزرگ حساب جدا باز کرده است ویرجینیا یکی از روشن‌ترین نمونه‌های تلاش برای جلوگیری از انتقال هزینه به مشترکان عادی است. کمیسیون شرکت‌های ایالتی ویرجینیا برای مشتریان بزرگ، از جمله دیتاسنترهای ابرمقیاس، طبقه تعرفه‌ای جداگانه‌ای ایجاد کرده که از یکم ژانویه ۲۰۲۷ اجرا می‌شود و مشتریان با ظرفیت ۲۵ مگاوات یا بیشتر را دربر می‌گیرد.

این مشتریان باید دست‌کم ۸۵ درصد هزینه‌های انتقال و توزیع مربوط به خدمت خود را، مستقل از میزان مصرف واقعی ماهانه، پوشش دهند. افزون بر آن، بودجه سال ۲۰۲۶ ویرجینیا از یکم ژوئیه ۲۰۲۶ مالیات مصرف برق دیتاسنتر را به میزان ۰.۰۱۱ دلار برای هر کیلووات‌ساعت تعیین کرده است.

معنای اقتصادی این تصمیم روشن است: این‌که دیتاسنترها چه سهمی از هزینه زیرساخت خود را بپردازند، یک تصمیم تعرفه‌ای و مقرراتی است، نه یک نتیجه اجتناب‌ناپذیر از خود فناوری.

آمازون حالا برای جوامع میزبان یک میلیارد دلار می‌گذارد در چنین فضایی، خدمات وب آمازون در ۲ اکتبر اعلام کرد طی پنج سال آینده بیش از یک میلیارد دلار در جوامعی که دیتاسنترهایش در آنها قرار دارند سرمایه‌گذاری می‌کند؛ از آموزش و مهارت‌آموزی تا «مقرون‌به‌صرفه‌بودن انرژی»، حفاظت از آب و انرژی و اولویت‌های محلی. رویترز گزارش داده آمازون بین ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۵ حدود ۲۷۶ میلیارد دلار در دیتاسنترها سرمایه‌گذاری کرده و بیش از ۱۰۰ مورد تعلیق یا محدودیت ساخت دیتاسنتر در نقاط مختلف آمریکا در حال بررسی است.

آسوشیتدپرس نیز گزارش کرده آمازون طی سه سال گذشته بیش از یک میلیارد دلار در جوامعی با حضور گسترده دیتاسنتر هزینه کرده است. بنابراین این یک میلیارد دلار تازه، بیش از آنکه پایان ماجرا باشد، نشانه تغییری در معادله است: غول‌های فناوری حالا باید درباره هزینه‌ای که زیرساخت هوش مصنوعی برای جامعه محلی ایجاد می‌کند پاسخ بدهند.

شاید هنوز ثابت نشده که هوش مصنوعی است که قبض همه خانوارها را بالا برده است؛ اما نکته و مسئله مهم این است که هزینه برق و رشد آن را چه کسی و با چه سازوکاری خواهد پرداخت؟