تاکید مقاومت عراق بر پایبندی به سلاح خود؛ خروج آمریکا تضمین کافی نیست

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، با پایان ماموریت «ائتلاف بین‌المللی» به سرکردگی آمریکا و تاکید دولت عراق به نقشه راهی که در 30 ژوئن 2027 برای «انحصار سلاح‌ها در دست دولت» به پایان می‌رسد، برجسته‌ترین گروه‌های مقاومت در این کشور، که در صدر آنها کتائب حزب‌الله و جنبش مقاومت اسلامی النجباء قرار دارند، خروج آمریکا را برای تغییر موضع خود کافی نمی‌دانند؛ چرا که مداخلات آمریکا در عراق همچنان ادامه دارد و تهدید رژیم صهیونیستی هم همچنان باقیست.

چند روز قبل، علی الزیدی، نخست وزیر عراق همزمان با خروج ائتلاف آمریکا اعلام کرد که اول اکتبر «آغاز جدی» برای رسیدگی به سلاح‌های خارج از کنترل دولت، طبق یک جدول زمانی که از ژوئن 2027 تجاوز نمی‌کند، است و «تصمیم جنگ و صلح حق مقامات قانون اساسی است». با این حال، به نظر نمی‌رسد که این جدول زمانی برای گروه‌های مقاومت عراق که بر لزوم دریافت تضمین درباره حاکمیت واقعی دولت تاکید دارند، قابل قبول باشد.

در این زمینه، یک منبع برجسته در جنبش النجباء، به روزنامه ال اخبار لبنان اعلام کرد که جلسات کمیته چهارجانبه تشکیل شده توسط «چارچوب هماهنگی» با گروه‌های مقاومت، به راه حل نهایی منجر نشده است و سندی که توسط این کمیته به دولت ارائه شده است، شامل ماده صریحی برای خلع سلاح جنبش النجباء نیست. مقاومت به سلاح خود پایبند است این منبع تاکید کرد که گروه‌های مقاومت شروطی دارند که در راستای منافع ملت و امنیت عراق بوده و از آن در برابر تجاوزات خارجی محافظت می‌کند؛ زیرا خروج نیروهای آمریکایی به دلیل نفوذ مداوم آمریکا در سایر زمینه‌ها، از جمله امور مالی و تصمیم‌گیری‌های اقتصادی و سیاسی عراق، به معنای پایان ماجرا نیست.

منبع مذکور گفت که حتی تمدید مهلت برای کنار گذاشتن سلاح هم کافی نخواهد بود و دولت عراق باید به خواسته‌های مطرح شده توسط گروه‌های مقاومت پاسخ دهد. این منبع افزود: تحویل سلاح توسط سایر گروه‌ها به خودشان مربوط است.

اما در مورد النجباء، این جنبش از پروژه مقاومت منحرف نخواهد شد؛ زیرا درخواست دولت عراق برای خلع سلاح، به فشار آمریکا و مسائل منطقه‌ای گسترده‌تر مرتبط است. این موضع منبع مذکور در جنبش مقاومت اسلامی النجباء، با بیانیه‌ای که این جنبش بعد از خروج ائتلاف آمریکا از عراق صادر کرد، همسو است؛ جایی که جنبش النجباء هرگونه حضور مداوم آمریکا در عراق تحت پوشش مشاوران یا شرکت‌های امنیتی را رد کرد و خواستار پایان دادن به هژمونی آمریکا بر اقتصاد، سیاست و حریم هوایی عراق شد.

به همین ترتیب، کتائب حزب‌الله بیانیه‌ای صادر کرد که در آن ابوحسین الحمیداوی، دبیرکل آن، گفت که «مذاکرات با دولت به نتیجه نهایی نرسیده است». وی خواستار توافق جدید شد و تاکید کرد که حضور مقاومت در کنار نیروهای دولتی می‌تواند ادامه یابد.

خروج آمریکا پایان ماجرا نیست این مواضع نشان می‌دهد که هسته اصلی اختلاف صرفاً مربوط به وجود سلاح نیست، بلکه مربوط به تعریف عملکرد آنها پس از پایان حضور نظامی آمریکا است. گروه‌هایی که از تحویل سلاح‌های خود امتناع می‌کنند، ادامه داشتن قابلیت‌های نظامی خود را به احتمال رویارویی مجدد با ایالات متحده یا اسرائیل مرتبط می‌دانند و استدلال می‌کنند که محیط منطقه‌ای هنوز به اندازه کافی تثبیت نشده است تا امکان کنار گذاشتن اقدامات بازدارنده فراهم شود.

در این زمینه، عبدالستار العیساوی، کارشناس امنیتی، به ال اخبار توضیح داد که گروه‌هایی که تسلیم سلاح‌های خود را اعلام کرده‌اند، بزرگترین نیرو در میدان نیستند و آزمون واقعی با گروه‌های بانفوذتری است که از تسلیم کردن سلاح‌هایشان خودداری کرده‌اند. وی افزود: دولت که کانال‌های گفتگو با گروه‌های مقاومت را از طریق رهبران چارچوب هماهنگی باز کرده، روی کشاندن همه گروه‌ها به سمت تسلیم سلاح‌های خود حساب می‌کند، اما شواهد نشان می‌دهد که کتائب حزب الله و جنبش النجباء، این موضوع را نمی‌پذیرند، به ویژه با توجه به پیوندهای سیاسی و ایدئولوژیک بین سلاح‌های آنها و ارزیابی امنیتی آنها از منطقه.

در این زمینه فالح الخزعلی، نماینده پارلمان عراق، به ال اخبار گفت که تنظیم و مدیریت سلاح‌ها خواسته همه است، اما عراقی‌ها انجام این کار طبق دیدگاه و خواست آمریکا را رد می‌کنند. وی افزود: تلاش‌هایی برای به حاشیه راندن و اهریمن جلوه دادن گروه‌های مقاومت وجود دارد و ما خواستار جلوگیری از تبدیل شدن اختلاف به درگیری داخلی هستیم.

البته گفتگوهای دولت درباره مسئله نیروهای حشد شعبی و حقوق اعضای آن به عنوان بخشی از راه حل سیاسی، نتایجی داشته است. همچنین درحالی که دولت عراق تاریخ 30 سپتامبر یعنی پایان حضور نیروهای خارجی در این کشور را «روز حاکمیت» اعلام کرده، علی عبدالرزاق، مدیر مرکز مطالعات سیاسی الغد، معتقد است که مفهوم «روز حاکمیت» با توجه به دخالت آمریکا در تصمیم‌گیری‌های سیاسی عراق، ناقص باقی مانده است.

علی عبدالرزاق در گفتگو با روزنامه ال اخبار لبنان اعلام کرد که دولت عراق صرفاً یک روز تعطیل اعلام کرده و به اصل حاکمیت نپرداخته است،حاکمیتی که بدون از بین بردن هژمونی آمریکا بر اقتصاد، نفت، منابع و وجوه عراق که در فدرال رزرو آمریکا نگهداری می‌شود، ناقص است. وی افزود: حتی اگر ایالات متحده نیروهای رزمی خود را خارج کند، از راه‌های دیگر، با استفاده از ابزارهای اقتصادی، سیاسی و امنیتی وارد می‌شود و بدین ترتیب، عراق را تحت قیمومیت آمریکا نگه می‌دارد.

همچنین منابع نزدیک به مقاومت عراق به روزنامه ال اخبار گفتند که مفهوم حاکمیت در عراق فراتر از خروج نیروهای آمریکایی بوده و این مفهوم شامل پایان دادن به هرگونه حضور نظامی خارجی در عراق، از جمله حضور ترکیه، و رد هرگونه تسلط خارجی بر تصمیم‌گیری‌های اقتصادی می‌شود. این منابع تاکید کردند: بنابراین، چالش پیش روی دولت همچنان تبدیل شعار «حاکمیت» به توانایی واقعی برای محافظت از زمین و حریم هوایی خود است.

در همین حال، تهدید مداوم تحریم‌های ایالات متحده و استفاده از ابزارهای اقتصادی برای فشار بر کشور، سوالات جدی در مورد محدودیت‌های توانایی عراق در کنترل منابع و تصمیمات اقتصادی خود ایجاد می‌کند.