قیمت لحظهایهمه قیمتها
نگاهی به تقسیم کار ترکیه و پاکستان در پیمان مکه؛ پاکستان میدان دار شد؟
ظاهراً قرار است مقامات پاکستان بیش از دستگاه دیپلماسی ترکیه درباره گسترش ائتلاف مکه صحبت کنند.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، اظهارات وزیر امور خارجه پاکستان درباره ائتلاف دفاعی مکه، در رسانه‌های ترکیه بازتاب وسیعی پیدا کرد. روزنامه آکشام چاپ آنکارا و از جراید نزدیک به حزب عدالت و توسعه در عکس و تیتر صفحه نخست، به سخنان محمد اسحاق‌دار وزیر امور خارجه پاکستان، اجراع داده که گفته است: «بیش از 6 کشور خواهان پیوستن به پیمان دفاع مشترک مکه هستند که بین عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان امضا شده است».
آکشام در ادامه با استناد به گزارش روزنامه داون، از قول وزیر امور خارجه پاکستان نوشته «طبق پیمان دفاع مشترک مکه، حمله احتمالی به یکی از سه کشور، حمله به همه کشورها تلقی می‌شود. هفته آینده جلسه فوق‌العاده‌ای برای ارزیابی وضعیت فعلی عربستان سعودی در چارچوب این توافق برگزار خواهد شد و ما موظف به دفاع از عربستان سعودی هستیم».
«توافقنامه دفاع مشترک» به نام ائتلاف مکه در تاریخ 7 آگوست توسط رئیس جمهور ترکیه رجب طیب اردوغان، ولیعهد عربستان سعودی محمد بن سلمان و نخست وزیر پاکستان شهباز شریف امضا شد. این توافقنامه تصریح می‌کند که حمله به هر یک از کشورهای امضا کننده، حمله به همه طرف‌ها تلقی می‌شود.
با این حال، تحلیلگران ترکیه، سه ایراد و اشکال جدی را به این توافقنامه وارد می‌دانند و می‌گویند: اولاً متن پیمان هنوز هم محرمانه مانده و کسی از آن اطلاع ندارد. دوم این که متن به تصویب پارلمان ترکیه نرسیده است.
سوم این که دولت حق ندارد، کشور را وارد یک جنگ منطقه‌ای کند. از دیگر سو، کارشناسان معتقدند که تنش بین عربستان سعودی و مبارزین یمن، مصداق حمله‌ای مشابه ماده 5 ناتو نیست.
چرا که اولاً آغاز‌کننده حملات مزبور خود عربستان سعودی بوده و به عنوان یک طرفِ ائتلاف مورد حمله قرار نگرفته که توقع دفاع مشترک داشته باشد. دوم این که این درگیری، قبل از امضای توافق مکه در جریان بوده و تعهد جدید بر دوش اعضای ائتلاف نمی‌گذارد.
شکل جدیدی از تقسیم کار اظهارات مقامات نشان داده که ترکیه به روشنی به حساسیت‌های منطقه‌ای ائتلاف مکه واقف است و با احتیاط موضع‌گیری می‌کند. هاکان فیدان وزیر امور خارجه ترکیه، چندی پیش اعلام کرد که ترکیه به قول خود پایبند است و به عربستان سعودی، کمک‌های فنی، تجهیزاتی و اطلاعاتی لازم را ارائه خواهد داد.
اما تحلیلگران در استانبول و آنکارا، به این اشاره کردند که این سخنان، به معنی حمایت دفاعی و نظامی از عربستان نیست و فیدان ناچار شده تنها به منظور دلجویی از مقامات ریاض و به شکل سربسته و فرمالیته، درباره حمایت و ائتلاف، وعده‌های مبهم ارائه دهد. از دیگر سو، رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه نیز پس از اظهار نگرانی مکرر تحلیلگران برجسته ترکیه درباره خطرِ افتادن در دام یک درگیری وسیع منطقه‌ای، به این اشاره کرد که پیمان مکه نه علیه ایران است و نه علیه رژیم صهیونیستی.
اما حالا و با اظهارات اسحاق‌دار، می‌توان به وضوح دید که ظاهراً بر اساس نوعی تقسیم کار توافقی، مسائل داخلی ائتلاف و افق و چشم اندازِ توسعه و افزودن اعضا، به پاکستانی‌ها واگذار شده و ترکیه نمی‌خواهد بیش از این درباره اعضای جدید صحبت کند. 6 نامزد جدید کدامند؟
وزیر امور خارجه پاکستان، در تازه‌ترین اظهارات خود درباره ائتلاف مکه، مدعی شده که 6 کشور، به گرمی و با جدیت، خواهان پیوستن به ائتلاف مکه هستند. ولی این مقام پاکستانی، حاضر نشده اسامی کشورها را ذکر کند.
رسانه‌های ترکیه و کارشناسان سیاسی و دفاعی این کشور، بر اساس شواهد قبلی و ظرفیت‌های فنی و نظامی، معتقدند که درباره نامزدها، هنوز هم نمی‌توان نظری قاطعانه ارائه داد. ولی اسامی این کشورها، با حدس و گمان بیشتری مطرح شده‌اند: مصر: به گفته هاکان فیدان وزیر امور خارجه ترکیه، گفتگوهایی با مقامات قاهره صورت گرفته و پیوستن این کشور عربی – آفریقایی به پیمان مزبور، در حال بررسی است.
