ائتلاف بنت و لاپید، تکرار فرمول شکست خورده برای مقابله با نتانیاهو

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، 5 آبان ماه، تاریخی است که اردوگاه مخالفان نتانیاهو از هم اکنون برای فرارسیدن آن لحظه‌شماری می‌کنند تا دوران طولانی نخست‌وزیری وی را پایان دهند. انتخابات پارلمان رژیم صهیونیستی در این تاریخ برگزار می‌شود و با توجه به نظرسنجی‌های موجود، هیچ حزبی به تنهایی نخواهد توانست حداقل 61 کرسی لازم برای تشکیل کابینه را به دست بیاورد.

در چنین شرایطی، ائتلاف‌سازی پس از انتخابات اهمیت زیادی خواهد داشت.

یکی از مهم‌ترین رقبای حزب لیکود و نتانیاهو، ائتلاف «بَیَخَد» یا «باهم» به رهبری نفتالی بنت و یائیر لاپید است؛ ائتلافی که اگرچه در مسائل داخلی و موضوع فلسطین تفاوت‌های قابل توجهی با نتانیاهو و حتی میان خود دو رهبر دارد، اما در موضوعات امنیتی و ایران فاصله زیادی با کابینه فعلی ندارد.

نتانیاهو در حالی وارد انتخابات می‌شود که همچنان با پرونده‌های قضایی و اتهامات فساد مواجه است و محاکمه او در جریان است. از نگاه منتقدان نتانیاهو، ادامه حضور او در قدرت با سرنوشت سیاسی و قضایی‌اش ارتباط نزدیکی دارد.

در طرف مقابل، مخالفان او تلاش می‌کنند با ایجاد یک ائتلاف گسترده، پس از سال‌ها نخست‌وزیری نتانیاهو، کابینه جدیدی تشکیل دهند.

بنت و لاپید هر دو از وزرای سابق نتانیاهو بوده‌اند که به دلیل اختلافات سیاسی از او جدا شده و اکنون به رقیب انتخاباتی تبدیل شده‌اند. این دو سیاستمدار در انتخابات 2026 با فهرست مشترک «با هم» وارد رقابت شده‌اند و در این فهرست، بنت نفر اول و لاپید نفر دوم است.

این همکاری انتخاباتی در آوریل 2026 اعلام شد.

در بیشتر نظرسنجی‌های اخیر، ائتلاف بنت و لاپید بعد از گادی آیزنکوت، رهبر حزب یاشار و نتانیاهو رهبر حزب لیکود در جایگاه سوم قرار دارد. در جدیدترین نظرسنجی کان که 28 سپتامبر منتشر شد، حزب آیزنکوت 23 کرسی، لیکود 21 کرسی و «با هم» 11 کرسی به دست آوردند.

در آخرین میانگین نظرسنجی‌های نیز یاشار 22.1، لیکود 21.8 و با هم 11.4 کرسی پیش‌بینی شده‌اند. جالب آنکه در برخی نظرسنجی‌ها، مجموع کرسی‌های بنت و لاپید در صورت حضور جداگانه بیشتر از تعداد کرسی‌های آنها در قالب فهرست مشترک بوده است.

این نخستین بار نیست که بنت و لاپید برای کنار زدن نتانیاهو در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند. در سال 2021، ائتلاف سیاسی آنها موفق شد پس از 12 سال نتانیاهو را از قدرت کنار بزند و کابینه جدیدی را تشکیل دهد.

بر اساس توافقی که در آن زمان شکل گرفت، قرار بود نفتالی بنت نیمه اول دوره چهار ساله نخست‌وزیر باشد و پس از او یائیر لاپید این مسئولیت را بر عهده بگیرد.

اما این توافق در عمل به شکل برنامه‌ریزی‌شده پیش نرفت. بنت حدود یک سال نخست‌وزیر بود و پس از فروپاشی ائتلاف، لاپید فقط در شش ماه پایانی اداره کابینه را در دست گرفت.

در نهایت اختلافات داخلی باعث فروپاشی کابینه و برگزاری انتخابات جدید شد.

اکنون این دو نفر دوباره در کنار هم قرار گرفته‌اند، اما اتحاد آنها الزاماً به معنای یکسان بودن مواضعشان نیست. بنت از جریان راست سیاسی اسرائیل آمده و موضع سختی در قبال مسئله فلسطین دارد و اساساً با تشکیل کشور فلسطینی مخالف است.

در مقابل، لاپید در سال‌های گذشته از راه‌حل دو دولتی حمایت کرده است.

در مسائل امنیتی اما فاصله بنت و لاپید بسیار کمتر است. هر دو سابقه امنیتی و سیاسی دارند و در قبال ایران، حزب‌الله و مسئله امنیت اسرائیل مواضع سختی اتخاذ کرده‌اند.

رویترز نیز در بررسی ائتلاف جدید آنها تأکید کرده که در بسیاری از مسائل امنیتی، سیاست احتمالی کابینه بنت و لاپید تفاوت بنیادینی با رویکرد فعلی نتانیاهو نخواهد داشت.

نفتالی بنت، طراح راهبرد هزار خنجر علیه ایران

در سال 2021 و در زمان نخست‌وزیری بنت، او در دیدار با جو بایدن یک استراتژی جدید برای مقابله با ایران ارائه کرد که به «استراتژی هزار خنجر» یا «مرگ با هزار خنجر» معروف شد.

بنت تقابل اسرائیل و ایران را نیز به جنگ سرد آمریکا و شوروی تشبیه کرد و معتقد بود ایران باید به صورت مستمر تحت فشار قرار داشته باشد. وی به جای اتکا به یک حمله بزرگ و تعیین‌کننده، از مجموعه‌ای از اقدامات کوچک و مستمر در چند جبهه حمایت می‌کرد.

مقام‌های اسرائیلی در آن زمان این راهبرد را مجموعه‌ای از اقدامات در حوزه‌های نظامی و دیپلماتیک توصیف کردند. در واقع، نگاه بنت این بود که ایران یک قدرت بزرگ است و رویارویی مستقیم با آن می‌تواند هزینه‌های سنگینی ایجاد کند؛ بنابراین باید با مجموعه‌ای از اقدامات متعدد، تدریجی و چندلایه، توان و نفوذ آن را فرسوده کرد.

این رویکرد با سیاست فشار مداوم، استفاده هم‌زمان از ابزارهای مختلف و جلوگیری از شکل‌گیری یک قدرت منطقه‌ای مستقل از نگاه اسرائیل همراه بود.

این نگاه تنها به سال 2021 محدود نمانده است. در برنامه امنیت داخلی حزب «با هم» نیز استفاده هم‌زمان از قدرت نظامی، اقتصاد، دیپلماسی و تاب‌آوری داخلی مورد تأکید قرار گرفته است.

در بخش مربوط به ایران، این برنامه بر جلوگیری از هسته‌ای شدن ایران و همچنین استفاده از ابزارهای مختلف برای تضعیف و تغییر شرایط سیاسی ایران تأکید دارد. در عین حال، نباید تصور کرد بنت و لاپید با رویکرد نظامی فاصله دارند، چرا که این دو از هرگونه حمله مشترک رژیم صهیونیستی و آمریکا به ایران حمایت کردند و حتی نتانیاهو را به ناکامی در تحقق اهداف اصلی جنگ، از جمله تغییر نظام در ایران، متهم کردند.

مخالفان نتانیاهو به هر قیمتی قصد سرنگونی او را دارند. در کنار ائتلاف بنت و لاپید، آرایش دیگری نیز میان مخالفان نتانیاهو در حال شکل‌گیری است.

در اواخر سپتامبر 2026، پنج رهبر اصلی جریان موسوم به «بلوک تغییر» یعنی یائیر لاپید، گادی آیزنکوت، نفتالی بنت، آویگدور لیبرمن و یائیر گولان برای هماهنگی انتخاباتی با یکدیگر توافق کردند. آنها چند کارگروه برای موضوعاتی از جمله مشارکت انتخاباتی، برنامه کابینه آینده، خدمت نظامی، تشکیل کمیته تحقیق درباره 7 اکتبر، محدودیت دوره نخست‌وزیری و مسائل مربوط به قانون اساسی تشکیل داده‌اند.

با این حال، هنوز نامزد واحد این جریان برای نخست‌وزیری مشخص نشده است.

این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ چراکه حتی اگر بنت و لاپید در قالب ائتلاف «با هم» به نتیجه مورد نظر خود در انتخابات دست پیدا نکنند، پس از اعلام نتایج، احتمال همکاری آنها با سایر رقبای نتانیاهو، از جمله آیزنکوت، وجود خواهد داشت. به همین دلیل، نتیجه نهایی انتخابات را نمی‌توان صرفاً بر اساس تعداد کرسی‌های یک فهرست ارزیابی کرد و ترکیب ائتلاف‌های پس از انتخابات اهمیت تعیین‌کننده‌ای خواهد داشت.

جمع‌بندی

بنت و لاپید بعد از تجربه ناموفق سال 2021 بار دیگر با هم متحد شده‌اند. آنها در مسائل داخلی و موضوع فلسطین اختلاف قابل توجهی دارند، اما در قبال ایران و مسائل امنیتی منطقه فاصله آنها به مراتب کمتر است.

بنت از یک سو با استراتژی «هزار خنجر» بر فرسایش چندلایه ایران تأکید دارد و از سوی دیگر، برنامه امنیتی حزب او استفاده هم‌زمان از ابزارهای نظامی، اقتصادی، دیپلماتیک علیه تهران است.

بنابراین تغییر احتمالی در رأس کابینه رژیم صهیونیستی الزاماً به معنی تغییر بنیادین در رویکرد این رژیم نسبت به ایران نیست. ممکن است در روش اداره جنگ، سطح هماهنگی با آمریکا یا نحوه استفاده از ابزارهای مختلف تغییراتی ایجاد شود، اما در اصلِ تقابل با ایران و حفظ رویکرد امنیتی سخت، میان بسیاری از رقبای نتانیاهو و کابینه فعلی اشتراکات قابل توجهی وجود دارد.

هرچند تعداد کرسی‌های ائتلاف با هم در برخی نظرسنجی‌ها پس از تشکیل ائتلاف کاهش یافته، اما آرایش سیاسی مخالفان نتانیاهو هنوز نهایی نشده است. اتحاد بنت و لاپید با رقبای دیگر، از جمله آیزنکوت، پس از مشخص شدن نتایج انتخابات به منظور تشکیل کابینه جدید بدون حضور نتانیاهو نیز دور از ذهن نیست.

در نهایت، آنچه تعیین‌کننده خواهد بود نه فقط رقابت میان احزاب، بلکه توان تشکیل ائتلافی با حداقل 61 کرسی است؛ ائتلافی که می‌تواند آینده سیاسی نتانیاهو و همچنین مسیر سیاست امنیتی رژیم صهیونیستی در قبال ایران را تحت تأثیر قرار دهد.

نویسنده: پوریا لوایی، کارشناس مسائل بین الملل