عمر تلویزیون‌های مستقل در ترکیه به پایان رسید؟

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، پیشبینی تحلیلگران سیاسی ترکیه درباره احتمال متوقف شدن شبکه تلویزیونی هالک تی.وی درست از آب درآمد و روز چهارشنبه، ده‌ها نفر از نیروهای پلیس و دادستانی استانبول، به ساختمان هالک تی.وی یورش بردند.

این شبکه که به عنوان یکی از معدود رسانه‌های مستقل و منتقد دولت اردوغان شناخته می‌شود، در جریان افشای ابعاد گسترده‌ای از فساد مالی اخیر در 131 صندوق مالی، اتهاماتی را متوجه مقامات دولت و حزب حاکم کرده بود.

اما در ساعات اولیه چهارشنبه، 14 اکتبر 2026 میلادی، پس از ورود پلیس نیروهای دادستانی به ساختمان استودیو، پخش زنده متوقف شد. حمله به هالک تی.وی، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های ترکیه داشته و بسیاری از روزنامه‌ها، عکس و تیتر صفحه نخست را به این خبر اختصاص دادند.

روزنامه سوزجو، به عنوان پرتیراژترین روزنامه و مهمترین تریبون مخالفین اردوغان در تیتر صفحه نخست به این اقدام دادستانی کل واکنش نشان داده و نوشته است: «در دورانی که جهان در حال بحث بر سر استفاده از هوش مصنوعی است، ترکیه هنوز هم به دنبال سانسور و خاموش کردن تریبون‌ها و رسانه‌های مستقل است».

همچنین روزنامه قرارگازته چاپ آنکارا به این اشاره کرده که خاموش کردن شبکه تلویزیونی هالک تی.وی، تلاشی برای خاموش کردن صدای منتقدی مستقل است. این روزنامه در گزارش تفصیلی خود، به این موضوع اشاره کرده که در 2 سال گذشته، 10 شبکه تلویزیونی بخش خصوصی در ترکیه تعطیل شده‌اند و تنها آن دسته از تلویزیون‌ها امکان ادامه فعالیت دارند که بر اساس رویکردهای سایسی حزب عدالت و توسعه و دولت اردوغان به فعالیت ادامه دهند.

دادستانی اعلام کرده که این شبکه با یک باند فساد مالی ارتباط دارد. ولی ناظران سیاسی می‌گویند: دلیل اصلی حمله به هالک تی.وی، رویکرد انتقادی این شبکه است و این اقدام را باید به عنوان تلاشی برای تکمیل روند ممنوعیت فعالیت رسانه‌های مستقل قلمداد کرد.

نمایندگان حزب نو یا ینی پارتی در کمیسیون فرهنگی پارلمان ترکیه، به نشانه حمایت از هالک تی.وی و مبارزه با سانسور در ترکیه و همچنین مخالفت با معرفی سرپرست دولتی در این شبکه تلویزیونی خصوصی ترکیه در نشست دیروز کمیسیون مزبور در پارلمان، دهان و چشمان خود را با نوار چسب مشکی پوشاندند و اعلام کردند: کشوری که رسانه مستقل و آزاد ندارد، کور و لال است.

اوزگور اوزل رهبر حزب نو که به عنوان مهمترین چهره اپوزیسیون در ترکیه شناخته می‌شود، ضمن محکوم کردن حمله دادستانی کل به ساختمان هالک تی.وی، این اقدام را محکوم و اعلام کرده که «اعمال فشار بر رسانه‌های آزاد و مستقل، بخشی از پروژه نابودسازی دموکراسی در ترکیه به دست حزب عدالت و توسعه است. اما در اولین انتخابات، این حزب توسط مردم کنار گذاشته خواهد شد و ترکیه این پلیدی و تباهی را شکست خواهد داد».

یک هفته پیش، دادستانی ترکیه حمله مشابهی علیه وب سایت خبری – تحلیلی تی 24 انجام داد که به عنوان مهمترین مرکز خبری مستقل بخش خصوصی ترکیه شناخته می‌شود و در سالیان گذشته، اغلب روزنامه نگاران و تحلیلگران مستقل در آنجا علیه اردوغان قلم زده‌اند.

اما آکپارتی به منظور فرار از انتقاداتی درباره حمله به رسانه‌های مستقل، اتهام «حمایت از دگرباشان جنسی و حمله به ارزش‌های دینی و اخلاقی ترکیه» را به عنوان اتهام تی24 مطرح کرد.

دیروز علی باباجان رهبر حزب جهش و دموکراسی نیز به ساکت کردن شبکه تلویزیونی هالک تی.وی انتقاد کرده و گفت: «در جریان رسوایی مالی اخیر، رسانه‌های مستقل در آگاه سازی مردم، نقش مهمی ایفا کردند. حمله به رسانه های آزاد و مستقل، نمی‌تواند حقیقت را از چشم شهروندان ما پنهان کند».

مساوات درویش اوغلو رهبر حزب خوب یا ایی پارتی نیز اعلام کرده «حزب عدالت و توسعه و دولت اردوغان، با این اقدامات قلدرانه و تمامیت خواهانه، شتابان به سوی شکست و ایستگاه پایانی عمرشان نزدیک می‌شوند».

دیروز پارلمان اتحادیه اروپا نیز با صدور بیانیه‌ای حمله به هالک تی.وی را به عنوان حمله مستقیم به دموکراسی توصیف کرد.

آسوشیتدپرس دیروز در گزارشی به این اشاره کرده که هالک تی.وی به عنوان یکی از معدود شبکه‌های خبری ترکیه است که در اردوگاه رسانه‌ای همسو با دولت قرار ندارد و تأکید می‌کند که این شبکه به‌طور گسترده در پرونده بازداشت غیرقانونی اکرم امام اوغلو، فساد مالی صندوق های سرمایه و مسائل دیگر، همواره بازتاب دهنده نظرات جبهه مخالفین اردوغان بوده است.

اما حالا، یک سرپرست با حکم دولت در این شبکه منصوب شده تا کل اخبار و تحلیل های هالک تی.وی را بر اساس خواسته های دولت و حزب حاکم، بازتنظیم کند.

زمانی می توان اهمیت این اقدام را به خاطر آورد که به گزارش های سال گذشته رجوع کنیم و ببینیم که در اکتبر سال 2025 میلادی نیز، شبکه مستقل تلویزیونی تله بیر ترکیه، با حمله پلیس و نیروهای دادستانی متوقف و مدیر این شبکه روانه زندان شد.

پایگاه اینترنتی مستقل یتکین ریپورت ترکیه در گزارشی اعلام کرده: «وقتی پلیس، ساعت 5:15 صبح به ساختمان یک شبکه تلویزیونی حمله می‌کند، وارد استودیو می‌شوند و 17 نفر را بازداشت می‌کنند، نمی‌توان چنین چیزی را به تحقیقات مالی ربط داد و همه می دانند که این شبکه دفاعیات اکرم امام‌اوغلو در پرونده جاری شهرداری کلان‌شهر استانبول را ارائه داده و محتوای مخالف دولت حزب عدالت و توسعه را پخش می‌کند.

به قول اوزگور اوزل، حمله به یک کانال تلویزیونی در سپیده دم و تعیین متولی یا سرپرست کاری برای تغییر محتوا و برنامه، کاری است که فقط دیکتاتورها انجام می‌دهند. منصور یواش شهردار آنکارا هم به درستی اعلام کرد: تعیین متولی برای هالک تی‌وی، یکی از پربیننده‌ترین کانال‌های خبری، دخالت آشکار در آزادی مطبوعات و حق مردم برای دسترسی به اطلاعات است».

در پایان باید به این نکته اشاره کرد که ترکیه در آخرین دهه قرن بیستم، به کشوری با میزبانی از بیشترین تعداد شبکه‌های تلویزیونی بخش خصوصی تبدیل شد.

حمایت هلدینگ‌ها و گروه‌های صنعتی و تجاری خانوادگی، باعث رونق گرفتن صنعت رسانه و تلویزیون داری در ترکیه شد و با توجه به علاقه ویژه مردم ترکیه به تماشای تلویزیون، این ابزار فرهنگی، خیلی زود تبدیل به اهرم موثری در تغییر موازنات حزبی و سیاسی شد.

شواهد نشان می‌دهد که در سال 2002 میلادی نیز، چندین شبکه تلویزیونی ترکیه که در اختیار شاگردان فتح الله گولن بود، در پیروزی آکپارتی نقش مهمی داشتند.

اما پس از کودتای نافرجام سال 2016 میلادی، دولت اردوغان برای اثرگذاری بر روند فعالیت شبکه‌های مستقل بخش خصوصی سیاستِ خرید شبکه به دست خانواده ها و هلدینگ های قدر نزدیک به حزب حاکم را در دستور کار قرار داد و اغلب شبکه‌های تلویزیونی، خبرگزاری‌ها، روزنامه‌ها و گروه‌های برنامه‌سازی، به هلدینگ‌های نزدیک به آکپارتی واگذار شدند.

رسانه‌های ترکیه می‌گویند: خانواده مشهور صنعتی دمیر اورن با کسب تسهیلات بانکی 1 میلیارد دلاری با بهره پایین به کمک دولت، اغلب شبکه‌ها و خبرگزاری‌ها را خریداری کردند و حالا ترکیه صاحب ده‌ها شبکه تلویزیونی است که همه آنان بر اساس روال فکری و برنامه سیاسی آکپارتی فعالیت می‌کنند و چراغ‌های کم سوی تلویزیون‌های اینترنتی معدود مستقل، یکی یکی در حال خاموش شدن هستند.