عراقچی در گفتگو با الجزیره: هرگز در برابر دشمنان سر خم نخواهیم کرد

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، مشروح مصاحبه شبکه الجزیره قطر با سید عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران به این شرح است:

آقای وزیر، میانجی قطری با پیشنهادی که قطر برای میانجی‌گری میان ایران و ایالات متحده ارائه کرده بود، دوحه را ترک کرد و درباره آن صحبت‌های زیادی مطرح شده است. می‌خواهم بدانم پیشنهاد قطر دقیقاً شامل چه مواردی بود؟

چه بندهایی مورد توافق قرار گرفته و چه مواردی همچنان حل‌نشده باقی مانده است؟ عراقچی: بله دوستان قطری ما دیروز تهران بودند و این در ادامه رایزنی‌هایی با واسطه‌های قطری و پاکستانی است که در حال انجام است.

ما از هر دو کشور ممنون هستیم و از دوستانمان در هر دو کشور تشکر می‌کنیم. طرحی که الان روی میز است، در اصل همان طرحی است که ایران در ابتدا ارائه کرد و به طرح هفت‌روزه ایران معروف است.

در این طرح، شرایط ایران برای باز شدن تنگه هرمز مطرح شده و گفته شده است که اگر شرایط ایران محقق شود، در روز ششم تنگه هرمز باز می‌شود و در روز هفتم مذاکرات ایران و آمریکا از سر گرفته خواهد شد. این طرحی بود که ما در نیویورک و در جریان مجمع عمومی سازمان ملل ارائه دادیم.

از آن زمان تاکنون، رایزنی‌ها در این خصوص به‌صورت مستمر ادامه داشته است. دوستان قطری و پاکستانی ما نیز در این زمینه رایزنی‌ها و مشورت‌های زیادی داشته‌اند و ایده‌هایی را مطرح کرده‌اند تا طرح هفت‌روزه ایران عملیاتی‌تر شود و قابلیت اجرای بیشتری پیدا کند.

یکی از این ایده‌ها که از سوی دوستان قطری ارائه شد، این بود که دوره هفت‌روزه را کوتاه‌تر کنیم و به یک دوره پنج‌روزه یا حتی کمتر برسانیم. ما در سفر دیروز درباره این ایده کار کردیم و می‌توانم بگویم که اکنون به یک طرح دوروزه رسیده‌ایم؛ یعنی در روز اول مجموعه‌ای از اقدامات از سوی آمریکا انجام می‌شود و در روز دوم تنگه هرمز باز می‌شود و تردد به حالت قبلی بازمی‌گردد.

شروطی که آمریکا باید انجام دهد چیز عجیب و غریبی نیست. همه آن ها در یادداشت تفاهم اسلام آباد آمده بود.

البته شرایطی جدیدی پیش آمده مثلا در بند 9 یادداشت تفاهم آمده بود؛ آمریکا تحریم جدیدی وضع نمی‌کند و نیروهای نظامی خود را در منطقه افزایش نمی‌دهد. طبیعی است که ما بخواهیم تحریم‌های جدیدی که پس از یادداشت تفاهم وضع شده‌اند، همگی لغو شوند یا نیروهای نظامی کاهش پیدا کنند و به سطح قبلی بازگردند.

همچنین رفع محاصره نیز مطرح است. آن معافیت‌های نفتی که در آن زمان قرار بود انجام شود نیز از جمله این موارد است.

شرایط دیگر نیز در مکتوبی که ارائه کردیم، آمده است. همان‌طور که عرض کردم، چیز عجیبی در این شروط وجود ندارد و همه آن‌ها قابل اجرا هستند؛ اگر در طرف آمریکایی حسن‌نیتی وجود داشته باشد، اگر اراده واقعی برای رسیدن به توافق وجود داشته باشد و اگر واقعاً به دنبال یک راه‌حل صلح‌آمیز باشند.

الان همه این موارد روی میز است و می‌توانند با تمسک به طرح ما که دیگر یک طرح دوروزه است، راه را برای صلح باز کنند، زمینه بازگشت تنگه هرمز به حالت عادی و بازگشت زندگی به شرایط عادی را فراهم کنند و منطقه، بلکه دنیا را از این وضعیت نابهنجار نجات دهند. خبرنگار: شما به سه موضوع اشاره کردید: رفع تحریم‌هایی که ایالات متحده پس از جنگ اعمال کرده است، امضای یادداشت تفاهم، رفع محاصره دریایی و اجازه صادرات نفت.

آیا شرط دیگری هم وجود دارد؟ عراقچی: شروط دیگر هم هست از جمله اینکه مسیر جدیدی که بین ایران و عمان برای تردد در تنگه هرمز توافق شده باید پذیرفته شود و مسیرهای دیگر در جنوب بسته می شود.

وجوه مسدود شده ما باید آزاد شود، کل اموال ما در نقاط مختلف که امریکایی ها به صورت غیرقانونی مسدود کردند که مشخص ترین آن ها 6 میلیارد دلار در قطر است، باید آزاد شود. البته دوستان قطری ما راه حل هایی را پیدا کردند که منوط به این توافق است.

بنابراین شروط ما عجیب نیست از جمله دیگر هم خاتمه جنگ در همه جبهه ها از جمله لبنان قابل ذکر است. اگر آمریکا این شروط را بپذیرد، قبلا پذیرفته و حتی به مدت دو هفته اجرا کرده و بعدا نقض کردند.

اگر این ها اجرا شود راه برای بازگشت زندگی عادی در خلیج فارس و تنگه هرمز فراهم است. خبرنگار: می‌خواهم دیدگاه ایران را بهتر درک کنم.

اکنون سه موضوع اصلی مطرح است: تحریم‌ها، دارایی‌های مسدودشده که شش میلیارد دلار آن در قطر است و اجازه صادرات نفت. در مقابل، ایران تنگه هرمز را چه زمانی باز خواهد کرد؟

عراقچی: اینها شروط بازشدن تنگه هرمز است و سپس همان روز گفتگوهای ما در خصوص موضوعاتی که هر دو طرف علاقه مند هستند، ادامه می یابد. یعنی بعد از اجرای شروط ایران و باز شدن تنگه هرمز راه برای شروع دوباره مذاکرات ایران و امریکا باز می شود.

خبرنگار: آیا هیئتی از کارشناسان ایرانی برای دیدار با آمریکایی‌ها به دوحه اعزام شده است؟ عراقچی: بله معاون من الان برای ادامه رایزنی با دوستانی قطری در دوحه است.

ما الان هیچ برنامه ملاقات با هیات امریکایی نداریم. خبرنگار: چه زمانی می‌توان انتظار داشت دیداری مستقیم میان ایران و آمریکا برگزار شود؟

زیرا ونس از دیداری در دوحه، قطر یا ترکیه صحبت کرده است.؟ عراقچی: هیچ برنامه ای برای گفتگو تا الان تنظیم نشده و تمام شایعاتی که وجود دارد، گمانه زنی رسانه هاست.

ما الان در شرایطی نیستیم که احتیاج به ملاقات باشد. شروط ما مشخص است.

دوستان قطری و پاکستانی هم در این خصوص در حال رایزنی هستند. اگر امریکا این شروط را قبول کند، تنگه هرمز باز می شود و سپس گفتگو ها آغاز می شود حالا یا با واسطه و غیر مستقیم یا بدون واسطه.

خبرنگار: آنچه میان شما و استیو ویتکاف در نیویورک گذشت چه بود؟ این دیدار حتی ممکن است موجب نارضایتی مجلس ایران شده باشد.

آیا این دیدار ادامه همان گفت‌وگوهایی بود که در نیویورک انجام شد عراقچی: ما یک دور مذاکره غیرمستقیم با آقایان ویتکاف و کوشنر به واسطه قطر در نیویورک داشتیم. همانجا شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و طرح هفت روزه ایران را معرفی کردم.

خبرنگار: درباره موضوعات مربوط به ایران بیشتر صحبت کردید. اما در مورد ایالات متحده چه نظری دارید؟

معاون رئیس‌جمهور آمریکا و شخص ترامپ درباره موضوع هسته‌ای صحبت می‌کنند و می‌گویند این موضوع در مرحله بعدی مذاکرات مطرح خواهد شد، نه در مراحل بعد. آن‌ها از بازگشت بازرسان، کاهش سطح غنی‌سازی و خارج کردن بخشی از اورانیوم صحبت می‌کنند.

موضع ایران درباره این سه موضوع چیست؟ عراقچی: دو تا موضوع وجود دارد.

باز شدن تنگه هرمز که شرایط خود را دارد دوم هم موضوعاتی که ما و امریکایی ها علاقه مند هستیم در موردشان گفتگو کنیم. ما علاقه موندیم در مورد رفع کامل تحریم ها مذاکره کنیم و آن ها در مورد هسته ای.

سیاست ما روشن است؛ اول تصمیم گیری در مورد تنگه هرمز که با اجرای شروط ایران تنگه باز شود و سپس در مورد موضوعات مورد علاقه طرفین گفتگو می کنیم و تصمیم میگیریم به کدام‌سکت حرکت کنیم. تلاش واسطه های پاکستانی و قطری این هست که این دو مرحله را بهم نزدیک تر کنند و اقدامات به شکلی باشد که موجب اعتماد سازی شود.

بزرگ‌ترین مشکل بین ما و آمریکا، مشکل بی‌اعتمادی است. ما در دو سال گذشته سه بار دیپلماسی را تجربه کردیم و هر سه بار از طرف آمریکا به جنگ منجر شده است؛ یک بار در سال 2025، یک بار در فوریه 2026 و یک بار هم زمانی که یادداشت تفاهم امضا کردیم.

امضای آقای ترامپ هم پای آن بود، نه امضای شخص دیگری؛ ولی کمتر از دو هفته طول کشید تا آن‌ها توافق را نقض کنند. متأسفانه تجربه خوبی از مذاکره و دیپلماسی با آمریکایی‌ها نداریم.

در سال 2015 هم با آن‌ها توافق کردیم؛ توافق برجام را امضا کردیم، اما آن‌ها توافق را نقض کردند و از آن خارج شدند.

بنابراین طبیعی است که اکنون با احتیاط بسیار زیادی با موضوع مذاکره و دیپلماسی برخورد کنیم. آمریکا اگر خواهان یک توافق است، باید اقدام به اعتمادسازی کند.

اتفاقاً در مذاکراتی که اکنون در حال انجام است، پیشنهادهایی برای اعتمادسازی نیز وجود دارد که در حال بررسی آن‌ها هستیم.

آمریکایی‌ها نمی‌توانند هیچ توافقی را بدون بازگشت بازرسان به‌عنوان نخستین گام بپذیرند؟آیا در مهلت پنج، هفت یا دو روزه، انتظار دارند ایران اقدام مشخصی در زمینه برنامه هسته‌ای انجام دهد؟ از جمله بازگشت بازرسان و پذیرش آن، کاهش سطح غنی‌سازی و اعلام آن، یا اعلام آمادگی برای خارج کردن اورانیوم با غنای 60 درصد یا بالاتر؟

عراقچی: ایران عضو ان‌پی‌تی است و همواره به تعهدات خود در چارچوب ان‌پی‌تی پایبند بوده است. اما یک واقعیت نیز وجود دارد و آن اینکه تأسیسات هسته‌ای ما که تحت نظارت آژانس بودند و در چارچوب پادمان‌های آژانس قرار داشتند، مورد حمله نظامی واقع شدند.

این موضوعی کاملاً جدید در بحث هسته‌ای و تأسیسات هسته‌ای در جهان است. سابقه ندارد که چندین تأسیسات هسته‌ای مورد حمله نظامی قرار بگیرند.

این یک خط قرمز بزرگ بود که از سوی آمریکایی‌ها و رژیم صهیونیستی رد شد. طبیعی است که این موضوع باعث شده روابط ما با آژانس دچار اختلال شود.

پرسش‌ها و ابهامات زیادی بین ما و آژانس وجود دارد؛ یا بهتر است بگویم ما درباره آژانس پرسش‌ها و ابهامات زیادی داریم. در مورد بازرسی از تأسیساتی که مورد حمله قرار گرفته‌اند، آژانس هیچ پروتکلی ندارد.

هیچ روشی وجود ندارد که مشخص کند از این تأسیسات چگونه باید بازرسی صورت بگیرد. بنابراین فاصله زیادی داریم تا با آژانس به نقطه‌ای برسیم که درک مشترکی بین ما پدید بیاید، نگرانی‌های ما برطرف شود و امکان یک همکاری عادی دوباره به وجود بیاید.

به اعتقاد ما، این نیز یکی از موضوعاتی است که می‌تواند پس از آنکه مرحله باز شدن تنگه هرمز را پشت سر گذاشتیم، بحث شود. اگر قرار باشد روزی توافق هسته ای داشته باشیم آژانس نقش خواهد داشت.

ولی هماهنطور که گفتم در مورد دو توافق صحبت می کنیم توافق در مورد باز شدن تنگه هرمز شروط خود را دارد که ربطی به هسته ای هم ندارد این موضوع می‌تواند اجرایی شود. موضوع دوم، توافق درباره برنامه هسته‌ای ایران است که شروط خاص خودش را دارد.

ابتدا باید اعتمادسازی صورت بگیرد و بعد، وقتی اعتماد لازم ایجاد شد، وارد گفت‌وگو می‌شویم و بر اساس نتیجه گفت‌وگوها به‌درستی عمل خواهیم کرد. طبیعتاً در هر توافق هسته‌ای، آژانس نقش خواهد داشت؛ اما توافق هسته‌ای از پیچیدگی‌های بسیار زیادی برخوردار است.

ما در سال 2015، دو سال و نیم مذاکره کردیم و نتیجه آن یک سند 104 صفحه‌ای بود. اکنون ممکن است بتوان مذاکرات کوتاه‌تری هم انجام داد، ولی این مذاکرات، مذاکرات آسانی نخواهد بود.

اگر اعتماد ایجاد شود، اگر آمریکایی‌ها شروط ما را بپذیرند و تنگه هرمز باز شود، به اعتقاد من فضای اعتماد ایجاد خواهد شد که راه را برای مذاکرات بعدی در موضوعاتی که مورد توافق ما و آن‌ها قرار خواهد گرفت، باز می‌کند. خبرنگار: دقیقاً کدام‌یک از پیشنهادها در این خصوص مطرح شده است؟

عراقچی: پیشنهادهایی مطرح شده و ما در حال بررسی آن‌ها هستیم، ولی این موارد همگی مربوط به مرحله بعد می‌شوند. مرحله اول، بازگشایی تنگه هرمز است که باید پس از اجرای شروط ایران انجام شود.

اگر این مرحله انجام شود، به نظر من راه باز می‌شود و اعتماد لازم ایجاد خواهد شد تا بتوانیم درباره مسائل بعدی راحت‌تر فکر کنیم. خبرنگار: چه کسی یا چه چیزی ضامن هرگونه توافق جزئی درباره تنگه هرمز خواهد بود؟

روسیه، چین، میانجی‌ها، قطر و پاکستان، عربستان سعودی یا کشورهای عضو پیمان مکه؟ چه کسی تضمین می‌دهد عراقچی: تنها ضامن نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران هستند.ما در روابط بین الملل ضمانت 100 درصد نداریم.

قدرت ما ضامن هر توافقی است. اگر ما توافقی بکنیم، به اتکای مردممان، به اتکای قدرتمان و به اتکای نیروهای مسلح خودمان این کار را خواهیم کرد.

آمریکایی‌ها و صهیونیست‌ها ما را آزموده‌اند. دو بار و سه بار با ما جنگیدند، به امید اینکه بتوانند تغییرات اساسی ایجاد کنند و ما را تسلیم کنند؛ ولی نتیجه آن را دیدند.

اکنون نزدیک به هشت ماه است که در یک باتلاق گرفتار شده‌اند. ضامن امنیت ما و ضامن توافقاتی که انجام می‌دهیم، همه این‌ها قدرت جمهوری اسلامی ایران است و ما با اتکای به این قدرت مذاکره می‌کنیم.

آقای دکتر عراقچی، آیا فکر نمی‌کنید ایران نیز در موضع خود سرسختی نشان می‌دهد؟ شما هم هشت ماه است که با محاصره دریایی و تحریم‌ها مواجه هستید و امکان صادرات نفت ندارید.

وضعیت اقتصادی داخل ایران بسیار دشوار است. رئیس‌جمهور پزشکیان نیز درباره این وضعیت صحبت کرده است.

ارزش پول ایران کاهش یافته و قیمت دلار از 11 میلیون به 26 یا 27 میلیون رسیده است. ایران نیز در شرایط اقتصادی مناسبی قرار ندارد.

چرا تنها بر توان نظامی حساب می‌کنید؟ آیا فشار اقتصادی بر مردم ایران و منطقه را در نظر نمیگیرید؟

عراقچی: من منکر فشارهای اقتصادی نیستم، ولی ما به خاطر فشارهای اقتصادی تسلیم نمی‌شویم و دست‌هایمان را بالا نمی‌بریم. ما به خاطر فشارهای اقتصادی عزت خودمان را نمی‌فروشیم و استقلال خودمان را قربانی نمی‌کنیم.

مقاومت می‌کنیم و با قدرت خودمان بر این مشکلات فائق می‌آییم. بله، فشار اقتصادی هم وجود دارد و هزینه‌هایی هست که بر ما و مردم ما به صورت کاملا ناعدلانه تحمیل شده است ولی منطق ما کاملا روشن است ما برای استقلال خودمان، عزت خودمان و مردم خودمان ارزش زیادی قائل هستیم و حاضر نیستیم در مقابل قدرت های بزرگ سر خم کنیم.

خبرنگار: پیام جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، از این جهت قابل توجه بود که در وهله نخست خطاب به دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، محسن رضایی، ارسال شد. این در حالی است که گفته می‌شود سیاستمدارانی مانند وزیر امور خارجه، رئیس مجلس و رئیس‌جمهور اختیار تصمیم‌گیری و حل‌وفصل مسائل را ندارند و این نهاد نظامی است که تصمیم‌گیرنده اصلی است.

می‌خواهم ارزیابی شما را درباره این پیام بدانم. عراقچی: متأسفانه یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات آمریکایی‌ها این است که جمهوری اسلامی ایران، مردم ایران، مسئولان ایرانی و سیستم حکومتی در ایران را نشناخته‌اند و تصورشان این است که اختلافاتی بین افراد وجود دارد.

این قطعاً برداشت غلطی است. من به‌عنوان کسی که در جلسات خاص حضور دارم، عرض می‌کنم که بین همه ما، بین دولت، مجلس، شورای عالی امنیت ملی و نیروهای مسلح، اتفاق نظر وجود دارد.

بله، ما در جلسات با یکدیگر بحث می‌کنیم، ولی وقتی به تصمیم می‌رسیم، همه ما پشت سر یک تصمیم هستیم و به آن عمل می‌کنیم. از نظر ما، مذاکره‌کننده ارشد ما همچنان جناب آقای دکتر قالیباف هستند.

جناب آقای محسن رضایی حمایت کامل از این امر دارند و ما به اتفاق تصمیم می‌گیریم و به اتفاق هم اجرا می‌کنیم. اگر آقای ونس نامه‌ای را برای جناب آقای رضایی فرستاده‌اند، باید از خودشان پرسید.

اینکه تلاش کرده‌اند باب گفت‌وگو و باب مفاهمه بیشتر باز باشد، به نظر من حرکت مثبتی است؛ ولی اگر این نامه را به قصد اختلاف‌افکنی ارسال کرده‌اند، این یک اشتباه دیگر در ادامه اشتباهات آمریکایی‌هاست. خبرنگار: چرا این پیام خطاب به دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران ارسال شد؟این پیام به‌طور مشخص چه محتوایی داشت؟

عراقچی: البته این را دکتر رضایی باید بگویند ولی نامه به دنبال این است که راه گفت‌وگو همچنان ادامه پیدا کند و مسیر گفت‌وگو بین دو کشور برای رسیدن به یک حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلافات موجود ادامه پیدا کند. ما این نامه را با دقت بررسی کردیم.

آقای دکتر رضایی تأمل زیادی روی نامه داشتند و موضوع در جلسات عالی هم مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. ما سیاست خودمان را ان‌شاءالله به شکل مقتضی تنظیم خواهیم کرد.

آقای دکتر، اجازه بدهید سؤال مهمی بپرسم که ذهن همه منطقه را به خود مشغول کرده است. آمریکایی‌ها درباره رهبر جمهوری اسلامی ایران صحبت می‌کنند؛ درباره غیبت ایشان، اینکه هیچ پیامی، حتی پیام صوتی، منتشر نکرده‌اند و در انظار عمومی ظاهر نشده‌اند.

در حالی که گفته می‌شود ایشان تصمیم‌گیرنده اصلی هستند. علت این غیبت چیست؟

چرا تاکنون هیچ سخنرانی یا پیام صوتی خطاب به مردم ایران یا جامعه جهانی از ایشان منتشر نشده است؟ عراقچی: ایشان در منصب رهبری حضور بسیار فعال و کاملاً مسلطی دارند.

همه مسائل و سیاست‌های ما خدمت ایشان ارائه می‌شود و تصمیمات ایشان نیز به ما می‌رسد و از این جهت هیچ نقطه‌ضعفی وجود ندارد. اینکه تصویری یا صحبتی از ایشان منتشر نشده، عمدتاً دلایل امنیتی دارد.

به هر حال، ما با دشمنانی مواجه هستیم که به دنبال ترور هستند. این موضوع را در دو جنگ گذشته تجربه کردیم.

آن‌ها به‌صورت کاملاً غیرعادلانه و غیرقانونی مقامات سیاسی ما را ترور کردند. رهبر ما را ترور کردند و به شهادت رساندند.

مقامات نظامی ما را در حالی که در منازلشان بودند، نه در مواضع نظامی خودشان، ترور کردند.طبیعی است که ما باید دقت خودمان را داشته باشیم. طبیعی است که امنیت برای ما مهم است و پروتکل‌های امنیتی خاصی تدوین شده که همه ما آن‌ها را دنبال می‌کنیم.

به هر حال، این تصمیمی است که به لحاظ امنیتی برای حفظ امنیت ایشان گرفته شده و از نظر من هیچ مشکلی در اداره امور ایجاد نکرده است. هیچ مشکلی در تصمیم‌گیری‌ها ایجاد نکرده است.

ارتباط ما با ایشان به‌صورت شایسته وجود دارد و انجام می‌شود. خبرنگار: آیا اخیراً با ایشان دیدار داشته‌اید؟

عراقچی: من ملاقاتی نداشتم، ولی دوستانی که ملاقات داشته‌اند، اخیراً جناب آقای دکتر قالیباف، جناب آقای اژه‌ای و خود رئیس‌جمهور، همگی برای ما از سلامت کامل ایشان، نشاط ایشان در کار، روحیه بسیار بالای ایشان و تسلط ایشان بر مسائل جاری کشور تعریف کرده‌اند. همچنین تأکید کرده‌اند که ایشان کاملاً در جریان همه مسائل هستند و تصمیمات راهبردی را اتخاذ می‌کنند.

ما از این جهت واقعاً مشکلی نداریم. تصمیمات ایشان به‌صورت مکتوب هم به ما می‌رسد.

همان‌طور که می‌بینید، امور کشور به‌خوبی در حال اداره شدن است. خبرنگار: توجه به شرایط جنگی منطقه، آیا دکتر عراقچی احتمال حمله آمریکا به ایران را، چه پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر و چه پس از آن، می‌دهد؟

عراقچی: ما هر احتمالی را می دهیم. با توجه به تجربه ای که از دولت امریکا در دو سال گذشته داریم هر احتمالی را می دهیم.ما برای هر احتمالی آماده تر از گذشته هستیم.

درس‌های زیادی از جنگ‌های گذشته گرفتیم. سلاح‌های خودمان را به‌روز کردیم، نقاط ضعف آن‌ها را برطرف کردیم و نقاط قوت جدیدی به آن‌ها اضافه کردیم.

سلاح‌های جدیدی اکنون آزمایش شده‌اند. من البته مرد دیپلماسی هستم.

من نمی‌خواهم درباره جنگ صحبت کنم. ولی می‌دانم که نیروهای مسلح ما آماده‌تر از همیشه برای جنگ و آماده‌تر از همیشه برای دفاع از کشور هستند.

یقین دارم که اگر جنگی صورت بگیرد، مانند جنگ‌های گذشته، آمریکایی‌ها به هیچ یک از اهداف خودشان نخواهند رسید و یک شکست دیگر به شکست‌های قبلی آن‌ها اضافه خواهد شد. جنگی که فکر می‌کردند دو روز، سه روز و حداکثر دو هفته طول بکشد، اکنون هشت ماه طول کشیده است.

اگر می‌خواهند این کار را ادامه بدهند، با خودشان است. ما آمادگی داریم؛ هم دولت برای تمشیت امور جامعه آمادگی دارد، هم نیروهای مسلح برای دفاع از جامعه آماده هستند، هم دیپلماسی ما آماده است که همچنان صدای ملت ایران در صحنه بین‌المللی باشد.

هم‌زمان، ما برای مذاکره و دیپلماسی هم آمادگی داریم. جمهوری اسلامی ایران هیچ‌وقت میز مذاکره را ترک نکرده است.

ما هیچ‌وقت دیپلماسی را کنار نگذاشته‌ایم و همیشه در مسیر عقلانیت حرکت کرده‌ایم. این بار هم برای هر دو وضعیت آماده‌ایم.

اگر می‌خواهند راه دیپلماسی را انتخاب کنند، ما آماده‌ایم. طرح ما روی میز است.

اگر می‌خواهند راه جنگ را انتخاب کنند، باز هم ما آماده هستیم و همه توانایی‌های ما روی میز است.

آیا همسایگان شما در کشورهای حوزه خلیج فارس، از جمله کویت، بحرین، عربستان سعودی، قطر، امارات، عمان و بخش‌هایی از عراق و اردن، باید در صورت وقوع حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، انتظار واکنش ایران علیه خودمان را داشته باشیم؟ آیا همان‌طور که در حمله قبلی اتفاق افتاد، کشورهای حوزه خلیج فارس به‌علاوه عراق و اردن هدف قرار خواهند گرفت؟

در آن مقطع شما با قدرت و شدت واکنش نشان دادید و تمام کشورهای منطقه خلیج فارس، بدون استثنا، حتی نزدیک‌ترین دوستانتان را نیز هدف قرار دادید؟ عراقچی: خیر، ما فقط پایگاه‌های آمریکایی و اهداف آمریکایی را هدف قرار دادیم و دوستان خودمان را هم هدف قرار ندادیم..

ما به پایگاه‌های آمریکایی که متأسفانه در داخل خاک این کشورها قرار دارند، حمله کردیم و اهداف آمریکایی را هدف قرار دادیم.این هشدار را از قبل به دوستان خودمان داده بودیم که اگر آمریکا به ما حمله کند، طبیعی است که موشک‌های ما به خاک آمریکا نمی‌رسد؛ فعلاً نمی‌رسد! لذا ما از خودمان با حمله به پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه دفاع می‌کنیم.

متأسفانه از این پایگاه‌ها برای حمله به ما استفاده شد.

حتی در برخی کشورها، پایگاه‌های خودشان را نیز در اختیار آمریکایی‌ها قرار دادند. ما به دنبال برقراری روابط بسیار خوب با کشورهای منطقه هستیم.

من با همه وزرای خارجه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در نیویورک دیدار کردم و موضع خودمان را برای همه آن‌ها توضیح دادم. گفتم هدف ما صرفاً اهداف آمریکایی است.

اگر گاهی موشکی اشتباه رفته یا از کنترل خارج شده باشد، در هر جنگی طبیعی است که چنین اتفاقی بیفتد. این تقصیر ما نیست؛ تقصیر پایگاه‌های آمریکایی است که در خاک آن کشورها قرار دارند.

خوشبختانه دوستان ما در منطقه و کشورهای منطقه اکنون متوجه شده‌اند که پایگاه‌های آمریکایی برای آن‌ها امنیت به همراه نمی‌آورند. این پایگاه‌ها قادر نبوده‌اند و نیستند از امنیت آن‌ها حفاظت کنند؛ حتی از امنیت خودشان هم نمی‌توانند حفاظت کنند.

خبرنگار: آقای دکتر، دوستان قطری شما به‌درستی می‌گویند که این یک پایگاه نظامی آمریکایی نیست و آمریکایی‌ها از آن استفاده نمی‌کنند. این حمله به اقتصاد قطر آسیب زد.

فرودگاه کویت، که یک فرودگاه غیرنظامی است، نیز بمباران شد. همچنین یک میدان یا تأسیسات نفتی در عمان، که از نزدیک‌ترین همسایگان شماست، هدف حمله قرار گرفت.

این‌ها اهداف نظامی نیستند و مردم از این حملات ناراضی‌اند. عراقچی: ما این جنگ را شروع نکردیم؛ ما فقط از خودمان دفاع کردیم.

در دفاع از خودمان، صرفاً به اهداف آمریکایی حمله کردیم که متأسفانه در این کشورها قرار دارند. عرض می‌کنم که بعضی وقت‌ها ممکن است یک موشک یا راکت اشتباهی به هدفی اصابت کرده یا از کنترل خارج شده باشد؛ ولی ما هیچ‌وقت قصد نداشته‌ایم و نداریم که اهداف دوستان خودمان را در منطقه هدف قرار دهیم.

با این حال، در مورد پایگاه‌های آمریکایی تعارف نداریم و حتماً آن‌ها را هدف حمله قرار می‌دهیم. همین‌طور اهداف آمریکایی را؛ برخی اهداف در منطقه وجود دارند که داخل پایگاه نیستند، اما کاملاً آمریکایی‌اند و به آمریکایی‌ها تعلق دارند.

اجازه بدهید درباره جنگ صحبت نکنم. به نظر من، کشورهای منطقه بهتر است مراقبت کنند که جنگ جدیدی شکل نگیرد؛ زیرا اگر جنگ جدیدی آغاز شود، متأسفانه برای کل منطقه تبعاتی خواهد داشت.

این طبیعی است که کشورهای منطقه مواضع متفاوتی داشته باشند؛ اما متأسفانه باید بگویم برخی از آن‌ها حتی آمریکایی‌ها را تشویق کردند که به ایران حمله کنند. امیدوارم آن‌ها نیز درس هایی گرفته باشند.

بهترین راه این است که دوستان خود را در آمریکا متقاعد کنند که جنگ جدیدی آغاز نشود؛ زیرا ما ناچار به دفاع از خودمان هستیم. هیچ‌کس نباید انتظار داشته باشد که اگر به ما حمله شد، فقط بنشینیم و نگاه کنیم و هیچ کاری انجام ندهیم.

خبرنگار: چرا در جریان جنگ، پایگاه آمریکایی در اردن را بمباران کردید، در حالی که پایگاه‌های اسرائیلی نزدیک آن و مبدأ پرواز هواپیماهای آمریکایی بودند، هدف قرار نگرفتند. عراقچی: ما پایگاه های اسراییلی را هم زدیم هم پایگاه های امریکایی را زدیم هم اسراییل را زدیم.

زمان جنگ است و ما هم از خودمان دفاع کردیم و در آینده هم همین کار را خواهیم کرد.

بنابراین، آقای دکتر عراقچی، در صورت حمله آمریکا، آیا باید انتظار داشته باشیم که ایران با همان رویکرد قبلی، اهدافی را در کشورهای حوزه خلیج فارس که از نظر شما اهداف آمریکایی محسوب می‌شوند، هدف قرار دهد؟ عراقچی: جنگ قواعد خود را دارد.4000 تن از مردم ما در این جنگ شهید شدند، 168 کودک بیگناه فقط در یک مدرسه شهید شدند.

از این نمونه‌ها زیاد دارم. رهبر ما را به شهادت رساندند و مسئولان ما را شهید کردند.

نمی‌توان از کسی انتظار داشت که فقط بنشیند و نگاه کند. ما از خودمان دفاع کردیم و همان‌طور که عرض کردم، ممکن است در جریان این دفاع گاهی اشتباهی هم رخ داده باشد؛ ممکن است هدفی اشتباهی مورد اصابت قرار گرفته باشد یا موشکی از کنترل خارج شده باشد.

دوستان ما در خلیج فارس باید بدانند که راه صحیح جلوگیری از تهاجم مجدد آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران این است که اگر چنین حمله‌ای صورت گرفت، آن را محکوم کنند. در جنگ اخیر شاهد نبودیم که حمله به ایران از سوی دوستان ما محکوم شود.

خبرنگار: عمان به شما نزدیک است. قطر برای میانجی‌گری تلاش بسیار زیادی کرده و نقش مهمی ایفا کرده است.

عمان همواره مخالفت خود را با این جنگ اعلام کرده است. عربستان سعودی نیز به‌عنوان کشوری بزرگ، مخالفت خود را با جنگ اعلام کرده و اقدامات زیادی در این زمینه انجام داده است.

با وجود اختلافاتش با ایران، در این جنگ مشارکت نکرده است. کشورهای حوزه خلیج فارس چه کاری می‌توانند انجام دهند تا هدف حمله قرار نگیرند، در حالی که بخشی از این جنگ نیستند.

عراقچی: ما هیچی خصومتی با این کشورها نداریم و اتفاقا در طول چند ماه گذشته همکاری های خوبی با این کشورها داشته ایم. با عمان همیشه همکاری های خوبی داشته ایم و‌عمان زمانی واسطه گفتگوی ما با امریکا بود.

قطر الان نقش بسیار مثبت و خوبی را ایفا می کند. با عربستان مرتبا در حال گفتگو بودیم.

امیر حالت به همکار فرمانده ارتش پاکستان و رییس سرویس امنیتی ترکیه سفری به تهران داشتند. گفتگوهای ما ادامه دارد و در تین گفتگوها مواضع خودمان را تشریح کردیم.

خبرنگار: دکتر عراقچی، می‌خواهم درباره سفر هیئت بلندپایه کشورهای عضو پیمان مکه، یعنی کشورهای مهم جهان اسلام، شامل عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان، سؤال کنم. این سفر به تهران و دیدارهای این هیئت با دبیر شورای عالی امنیت ملی، شما و رئیس‌جمهور بسیار مورد توجه قرار گرفت.

این هیئت حامل چه پیامی بود؟ می‌دانم که دیدگاه ایران چیست؛ اما این هیئت چه پیشنهادی داشت و این کشورها در روابط خود با ایران چه رویکردی دارند؟

عراقچی: ما گفتگوهای خوبی با این کشورها در خصوص ساختارهای امنیتی جدید در منطقه داشتیم. در سفر سه کشور نیز در مورد امنیت منطقه و ساختارهای جدید صحبت کردیم.

ما باید به یک ترتیبات امنیتی جدید برسیم که بدون حضور نیروهای خارجی و فقط متکی به کشورهای منطقه باشد.این سیاست ما از گذشته بوده و فکر می کنم کشورهای حاشیه خلیج فارس هم به همین سیاست رسیده اند. موضوع جلسه تهران اخلاق ایران به پیمان مکه نبود بلکه سه قدرت منطقه از یک قدرت منطقه دیدار و گفتگو کردند.

پیام اصلی این سفر پیام همکاری بین کشورهای بزرگ منطقه برای مقابله با تهدیدات و چالش های منطقه بود. سه کشور منطقه پیمان مکه را امضا کرده اند، ولی سفر آن ها به تهران به عنوان اعضای پیمان مکه نبود به عنوان سه کشور بزرگ بود که با یک کشور بزرگ دیگر باهم مشورت کنند.

به نظرم این حرکت خوبی بود و به رویکرد کشورها بسیار سازنده بود؛ چنان‌که چهار کشور توافق کردند مشورت‌های خود را ادامه دهند و گفت‌وگوها استمرار پیدا کند. ما در حال برنامه‌ریزی هستیم تا این گفت‌وگوها در سطوح مختلف به‌صورت مستمر ادامه داشته باشد.

تشدید تنش‌ها در یمن از سوی حوثی‌ها علیه عربستان سعودی، مسئله مهمی است. اهداف حیاتی از جمله فرودگاه ملک خالد در ریاض، فرودگاه‌های غیرنظامی و تأسیسات نفتی هدف قرار گرفته‌اند.

از سوی دیگر، ایران از حامیان اصلی جنبش حوثی‌ها در یمن است و با آن‌ها روابط نزدیکی دارد. آیا این موضوع در جریان این سفر و دیدارها مطرح شد؟

عراقچی: در حاشیه جلسه در این خصوص هم صحبت شد. برای ما واقعا جای تاسف است که برادران مسلمان با هم درگیر شوند.مسائل یمن البته پیچیدگی‌های تاریخی خود را دارد و موضوع بسیار پیچیده‌ای است.

جنگ در یمن سال‌هاست که جریان دارد و محاصره مردم این کشور نیز سال‌هاست ادامه دارد. در مقابل، انصارالله تصمیم گرفته‌اند مقابله کنند و از خودشان دفاع کنند.

همان‌طور که عرض کردم، برای ما جای تأسف دارد که برادران مسلمان برای حل اختلافات خود به جنگ متوسل شوند.

ما به هر دو طرف این جنگ اعلام آمادگی کرده‌ایم که کمک کنیم. اگر کمکی از ما برای خاتمه این جنگ برمی‌آید، آماده‌ایم و اگر از ما خواسته شود، برای پایان دادن به این جنگ کمک خواهیم کرد.

این موضوع را به برادران خودمان در عربستان گفته‌ایم و به برادرانمان در یمن نیز گفته‌ایم. گفت‌وگوهای میان خود آن‌ها و همچنین گفت‌وگوهایی با میانجیگری طرف‌های مختلف در جریان است.

اگر هرگونه کمکی از ما خواسته شود، آن را انجام خواهیم داد. خبرنگار: آقای دکتر عراقچی، آیا تشدید تنش‌ها از سوی حوثی‌ها در یمن با بحران گسترده‌تر میان ایران و ایالات متحده مرتبط است؟

آیا ایران به‌نوعی از طریق حمایت نظامی، مالی و سیاسی از این گروه، از این تشدید تنش‌ها پشتیبانی می‌کند؟ آیا این تحولات به بحران اصلی میان ایران و آمریکا ارتباط دارد؟

عراقچی: در یک نگاه کلی، همه‌چیز به هم مربوط است؛ به‌خصوص در منطقه، مشکلات به یکدیگر ارتباط دارند.حتی آقای مکرون در فرانسه معتقد است مشکلات کشورش به جنگ ایران مربوط است. آقای مرتس در آلمان نیز مدعی است که اروپا به‌دلیل جنگ ایران متضرر شده است.

همه‌چیز به هم مرتبط است. اما اگر جزئی‌تر نگاه کنیم، با دو پدیده متفاوت مواجه هستیم.

جنگ در تنگه هرمز ریشه‌ها و دلایل خاص خودش را دارد. جنگ در باب‌المندب نیز ریشه‌ها و دلایل خودش را دارد.

این دو موضوع کاملاً از یکدیگر جدا هستند و هرکدام راه‌حل‌های خاص خود را دارند. ما هیچ‌وقت از گسترش جنگ میان برادران مسلمانمان استقبال نکرده‌ایم و نخواهیم کرد.

همان‌طور که گفتم، آماده کمک هستیم؛ اما این دو موضوع از یکدیگر جدا هستند و ارتباط مستقیمی با هم ندارند. البته به‌صورت غیرمستقیم، همه‌چیز به هم مرتبط است.

شما نکته‌ای را مطرح کردید؛ اجازه بدهید به‌سرعت از آن عبور نکنیم. باید به اظهارات احساسی، شعارهای نسنجیده و سخنانی که ممکن است از سوی افراد غیررسمی مطرح شوند، توجه نکنیم.

این اظهارات اصلاً موضع جمهوری اسلامی ایران نیستند و نباید به آن‌ها توجه کرد. در جهان عرب نیز سخنان زیادی علیه ایران گفته می‌شود.

این اظهارات لزوماً از سوی مسئولان نیست؛ ممکن است برخی افراد در مجلس یا جاهای دیگر چنین سخنانی گفته باشند. موضع رسمی ما مشخص است.ما در کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز مرتباً اظهاراتی از سوی افراد مختلف می‌شنویم که بعضاً مسئولیت‌های سیاسی هم دارند.

اگر بخواهیم به همه آن‌ها توجه کنیم، امکان‌پذیر نیست. ما به مواضع سیاسی کشورهای منطقه توجه می‌کنیم و امیدواریم آن‌ها نیز صرفاً به مواضع سیاسی ما توجه کنند.

در عراق درباره وجود شبه‌نظامیان خارج از چارچوب دولت صحبت می‌شود. آیا این گروه‌ها تحت حمایت ایران هستند؟

مسئله محدود کردن سلاح و خلع سلاح شبه‌نظامیان خارج از حاکمیت در عراق مطرح است. مدتی نیز بحث بسته شدن مرزهای عراق با ایران مطرح شد.

به نظر می‌رسد در عراق جریانی برای کاهش روابط با ایران شکل گرفته است؛ آن هم با توجه به پیامدهای منفی جنگ اخیر برای عراق. عراقچی: دیدگاه ها در عراق مختلف است.

فکر می‌کنم کسی نمی‌تواند به‌آسانی درباره روابط ایران و عراق قضاوت کند. ما در گذشته یک جنگ هشت‌ساله را تجربه کردیم که از سوی فردی در عراق به ایران تحمیل شد.

پس از آن، اشغال عراق توسط آمریکایی‌ها و سپس حضور داعش را شاهد بودیم. همه این تحولات ارتباط مستقیمی با امنیت ما داشته‌اند.

پس از آن نیز تلاش اخیر آمریکایی‌ها برای تسلیح گروه‌های مخالف ایران که در عراق حضور دارند، مطرح شد. متأسفانه ما با عراق مرز طولانی، سابقه‌ای طولانی و علایق و ارتباطات فراوانی داریم.

طبیعی است که مسائل عراق به مسائل ایران مربوط شود و مسائل ایران نیز به مسائل عراق ارتباط داشته باشد. ما همواره تلاش کرده‌ایم رابطه‌ای مبتنی بر منافع متقابل و احترام متقابل میان دو کشور ایجاد کنیم.

گروه‌های شبه‌نظامی، همگی به مسائل داخلی عراق مربوط هستند. این گروه‌ها در زمانی شکل گرفتند که داعش بخش زیادی از عراق را تصرف کرده بود.

آن‌ها برای مبارزه با داعش تشکیل شدند و برای عراق خون دادند و فداکاری کردند. اینکه اکنون این گروه‌ها چگونه با دولت فعلی و دیگر گروه‌ها به تفاهم می‌رسند، مسئله خود عراق است و به ما ارتباطی ندارد.

خود عراقی‌ها باید در این‌باره تصمیم بگیرند. با این حال، همان‌طور که عرض کردم، امنیت عراق تأثیر مستقیمی بر امنیت ایران دارد.

ما همواره نگرانی‌ها و علایق خودمان را در این زمینه داشته‌ایم. رابطه ما با عراق، رابطه‌ای بسیار دوستانه و خوب است؛ هم با دولت عراق و هم با مردم این کشور ما به این رابطه ادامه خواهیم داد.

خبرنگار: آقای دکتر، می‌خواهم به اعتراض اصلی کشورهای عربی درباره این مسئله اشاره کنم. هیچ‌کس خواهان قطع روابط با ایران نیست و همه خواهان داشتن رابطه با ایران هستند؛ اما هر رابطه قدرتمند میان ایران و یک کشور عربی، به شکل‌گیری گروه‌هایی خارج از چارچوب دولت منجر می‌شود.

حشدالشعبی که به اهدافی در کشورهای حوزه خلیج فارس حمله می‌کند، حزب‌الله که خارج از کنترل دولت لبنان قرار دارد و به حاکمیت این کشور پاسخ‌گو نیست؛ این همان مشکلی است که مردم در روابط با ایران مطرح می‌کنند: ایران با گروه‌هایی رابطه برقرار می‌کند که تابع دولت‌ها نیستند. عراقچی: اگر گروه‌هایی برای اهداف عادلانه و اهداف صحیح مبارزه می‌کنند و ما از آن‌ها حمایت می‌کنیم، این نقطه‌ضعف ما نیست.

من فکر می‌کنم اتفاقاً این گروه‌ها باید از سوی همه کشورهای اسلامی حمایت شوند. حشدالشعبی در عراق برای مقابله با اشغال شکل گرفت.

گروه‌های عراقی ابتدا برای مقابله با اشغالگری آمریکا و سپس برای مبارزه با داعش و گروه‌های تکفیری تشکیل شدند. همه کشورهای اسلامی یا کشورهای منطقه، عمدتاً از داعش آسیب دیدند و با آن مبارزه کردند.

مقاومت اهداف والایی دارد و اهدافش مقدس است و ما از این اهداف حمایت می‌کنیم.اما از نظر ما، این موضوع هیچ تناقضی با داشتن روابط خوب با کشورهای منطقه و کشورهای همسایه ندارد. ما علاقه‌مند به برقراری روابط خوب، درک متقابل و تفاهم هستیم.

اگر درک و تفاهم بیشتری از طریق گفت‌وگو میان ما شکل بگیرد، مطمئنم بسیاری از سوءتفاهم‌ها برطرف خواهد شد.

آیا فکر نمی‌کنید ایران در حال از دست دادن جایگاه خود در منطقه است؟ نخستین شکست در سوریه رقم خورد؛ زمانی که ایران تصمیم گرفت از یک نظام دیکتاتوری و سرکوبگر حمایت کند.

پس از هفتم اکتبر نیز حزب‌الله در لبنان متحمل ضربات سنگینی شد و جنبش حماس نیز با شرایط دشواری روبه‌رو شد. اکنون درباره گروه‌های شبه‌نظامی شیعه، از جمله حشدالشعبی در عراق، و ضرورت محدود کردن فعالیت آن‌ها صحبت می‌شود.

آیا فکر می‌کنید ایران در حال عقب‌نشینی از راهبردهای خود در منطقه است؟ عراقچی: خیر، من اعتقاد ندارم که ایران ضربه خورده، مقاومت ضربه خورده است.

مقاومت علیه رژیم صهیونیستی در منطقه ضرباتی را متحمل شده است. با توطئه‌های صهیونیستی، چه در لبنان و چه در سوریه، ضرباتی به مقاومت وارد شد؛ اما فکر مقاومت همچنان زنده است و حتی قوی‌تر شده است.

آرمان مقاومت همچنان زنده است و حتی قدرت بیشتری پیدا کرده است. حزب‌الله اگر ضربه خورد، پیش از این نیز ضربه خورده بود.

دبیرکل حزب‌الله، پیش از این هم سیدعباس موسوی، به شهادت رسیده بود؛ اما حزب‌الله پس از آن خود را احیا کرد و حتی بزرگ‌تر و قوی‌تر از گذشته شد.

مقاومت با خون شهدا زنده است. خون هر شهید، درخت مقاومت را بیشتر آبیاری می‌کند و به نظر من، آینده مقاومت روشن است؛ زیرا مقاومت بر پایه یک اندیشه و آرمان‌های مقدس شکل گرفته است.

نمی‌توان این ضربات مقطعی را صرفاً به‌عنوان یک خسارت در نظر گرفت. مبارزه، صدمه و زد و خورد دارد.

نکته مهم این است که بدانیم پشت همه این توطئه‌ها رژیم صهیونیستی قرار داشته است و مسیر را اشتباه نرویم.آنچه در سوریه اتفاق افتاد، برای مسلمانان مایه عبرت خواهد بود. البته ما بهترین آرزوها را برای مردم سوریه داریم، اما نمی‌خواهم اکنون وارد موضوع سوریه شوم.

تاریخ درس‌های خوبی به همه ما می‌دهد. خبرنگار: می‌خواهم با سیاستمداری باتجربه صحبت کنم که مذاکرات مهمی با غرب، به‌ویژه در پرونده هسته‌ای، داشته است.

می‌دانم که اکنون در شرایط جنگی هستید و شاید در چنین وضعیتی صدای جنگ و مقاومت بر همه صداها غلبه کند و ضرورت ایجاب کند که صفوف متحد باشند. با این حال، نخبگان سیاسی ایران درباره مسائل اساسی اختلاف‌نظر دارند؛ از جمله نقش راهبردی ایران در منطقه، روابط با احزاب و گروه‌های مسلح و روابط با غرب.

ایران کشوری بزرگ و مهم است و شاید بتواند بدون وابستگی به آمریکا، روابط خوبی با جهان برقرار کند و به اقتصاد خود نیز توجه داشته باشد؛ اقتصادی که با تحریم‌های گسترده، انزوای اقتصادی، توقف صادرات نفت و محاصره دریایی و زمینی مواجه است. چه زمانی ممکن است این اختلاف‌نظرها به راه‌حلی در داخل ایران منجر شود که جایگاه ایران را در منطقه و جهان به شکلی متفاوت احیا کند؟

عراقچی: چه اشکالی دارد اگر آرا مختلفی در جامعه وجود داشته باشد؟ ما در عمل با یکدیگر متحد هستیم.

در حوزه فکر و اندیشه، بله، نظرات مختلفی وجود دارد و همه این نظرات نیز محترم هستند. همه دیدگاه‌ها شنیده می‌شوند؛ همان‌طور که شما هم شنیدید.

درباره همه مسائل اختلاف‌نظر وجود دارد، اما جامعه ما جامعه‌ای متحد است و این موضوع را در جنگ نشان داد.انسجام اجتماعی‌ای که در طول دو جنگ گذشته داشتیم، واقعاً بی‌نظیر بود. همه افراد با افکار مختلف در جنگ متحد شدند.

بله، ممکن است در جامعه افرادی باشند که درباره روابط ما با آمریکا، روابط منطقه‌ای یا مسائل اقتصادی دیدگاه‌های متفاوتی داشته باشند؛ اما فکر می‌کنم ما در عمل متحد هستیم. سیستم تصمیم‌گیری در ایران کاملاً روشن است و ما بر اساس اجماع حرکت می‌کنیم و تاکنون نیز همین‌گونه عمل کرده‌ایم.

همان‌طور که عرض کردم، داشتن استقلال، حفظ عزت و برخورداری از قدرتی که بتوانیم در برابر آمریکا و رژیم صهیونیستی به مدت هشت ماه مقاومت کنیم و بجنگیم، همگی از قدرت جمهوری اسلامی ایران حکایت دارند؛ قدرتی که برای به دست آوردن آن هزینه پرداخت شده و خواهد شد. این مسیر قطعاً هزینه‌هایی دارد، ولی ما هیچ‌وقت در برابر دشمنانمان سر خم نخواهیم کرد.