نگاه تحلیلگر ترکیه به موضع ایران علیه ترامپ؛ پاسخی ظریف به مردی متکبر

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، این روزها بسیاری از روزنامه‌ها و وب سایت‌های خبری در ترکیه، همچنان به پیامدهای شکست اخیر جمهوری خواهان در انتخابات آمریکا می‌پردازند و غالباً در بیان دلایل عمده شکست ترامپ و رفقای او، به عاملی به نام «شکست در برابر ایران» اشاره می‌کنند.

مهمت علی گوللر تحلیلگر مشهور روزنامه جمهوریت چاپ آنکارا، در ستون تحلیلی امروز خود، در یادداشتی با عنوان «پاسخ رضایی به ترامپ» به بررسی این موضوع پرداخته که چرا پاسخ دبیر شورای عالی امنتی ملی ایران به رئیس جمهور قلدر آمریکا، جالب توجه است.

یادداشت این نویسنده مشهور ترکیه را با هم مرور می‌کنیم:

پاسخ رضایی به ترامپ

دونالد ترامپِ متکبر، همواره می‌گفت: «من نمی‌دانم طرف صحبت ما در ایران کیست، زیرا ما همه ظرفیت فرماندهی و رهبری ایران را نابود کرده‌ایم.» این سخنِ ترامپ، نمونه‌ای از «بی‌احترامی به دشمن» از نوعی بود که حتی در قرون وسطی نیز نظیر آن دیده نشده بود و به عنوان عبارتی دور از اخلاق، در تاریخ سیاسی آمریکای مدرن ثبت شد!

ولی ترامپ متکبر، پاسخی از مقامات ایرانی دریافت کرد که برخلاف سبک «خام آمریکایی»، سرشار از دقت و ظرافت «فرهنگ فارسی» است.

محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، پس از انتخابات آمریکا چنین پاسخی به مواضع ترامپ داد: «ونس شکست را پذیرفته است، روبیو در شرف رفتن است، هگست از سمت خود برکنار خواهد شد و فرمانده سنتکام به مجری پادکست تبدیل شده است! به چه کسی در واشنگتن باید این پیام را برسانیم: اگر جنگی را آغاز کنید، با پاسخی ویرانگر روبرو خواهید شد».

راهکارهای ونس

سه نامی که محسن رضایی در پیام خود به آنها اشاره کرد یعنی ونس، هگست و روبیو، نشان دهنده سه گرایش مختلف در دولت ترامپ در مورد سیاست‌هایی است که باید در قبال ایران دنبال شود.

همچنان که یک روز پس از انتخابات آمریکا در ستون تحلیلی خودم اشاره کرده بودم، در دولت ترامپ، جی. دی.

ونس، معاون رئیس جمهور طرفدار مذاکره و خروج از ایران بود، هگست، رئیس پنتاگون طرفدار ادامه تجاوز بود، در حالی که روبیو وزیر امور خارجه و بسنت، وزیر خزانه‌داری، طرفدار محاصره اقتصادی بودند.

می‌توانیم بگوییم که حالا خط جی. دی.

ونس تقویت و خط هگست تضعیف شده است.

ونس در بیانیه‌ای که بلافاصله پس از نتایج انتخابات 3 نوامبر 2026 منتشر شد، اعلام کرد که «دلیل آشکار» شکست آنها جنگ با ایران بوده است.

ونس با بیان اینکه برای جلب نظر رأی‌دهندگانی که از حزب جمهوری‌خواه فاصله گرفته بودند، با یک کارشناس نظرسنجی مشورت کرده، چهار نکته را برای راه‌حل ذکر کرد: 1) پایان دادن به جنگ با ایران، 2) تمرکز بر هزینه‌های زندگی و تورم، 3) اتخاذ رویکرد «اول آمریکا» 4) تغییر روابط با اسرائیل.

حالا جی دی ونس مجبور است در چندین جبهه بجنگد: نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای ایالات متحده، علیرغم قانون اساسی، مانع از تلاش ترامپ برای سومین دوره ریاست جمهوری در سال 2028 شد، اما همچنین نامزدی بالقوه ونس را تضعیف کرد.

ونس، با تفسیر صحیح از شکست انتخاباتی، برای حفظ نامزدی خود می‌جنگد و همزمان سعی می‌کند از فروپاشی جنبش MAGA که زوج ترامپ-ونس را به کاخ سفید رساند، جلوگیری کند.

گنجاندن «تغییر روابط با اسرائیل» به عنوان یک نکته کلیدی در قطعنامه از سوی ونس قابل توجه است. زیرا «جنگ ایران»، اما مهمتر از آن «شکست در برابر ایران»، «شکایت‌هایی در مورد افزایش بار اسرائیل» در ایالات متحده را آشکار کرده بود.

اهمیت این موضوع در نتایج انتخابات منعکس شد. سناتورها و اعضای مجلس نمایندگان که آشکارا از حمل این بار سنگین شکایت داشتند، علیرغم تلاش‌های آشکار لابی اسرائیل برای ایجاد مانع، به کنگره ایالات متحده راه یافتند.

از این نظر، انتخابات میان‌دوره‌ای ایالات متحده نیز شکستی برای لابی اسرائیل بود. ایالات متحده قطعاً حمایت خود از اسرائیل را قطع نخواهد کرد، اما ممکن است مجبور شود تا حدی تجاوز اسرائیل را «مهار» کند.

این احتمال در واقع توسط دستگاه دولتی اسرائیل پیش‌بینی شده بود. در دکترین امنیتی جدید اسرائیل، جدایی از ایالات متحده پیش‌بینی شده است.

چرا که آمریکا به عنوان یک قدرت رو به زوال توصیف می‌شود و تصور می‌شود که این امر «دور شدن از اسرائیل» را تسریع خواهد کرد.

گفته می‌شود که امنیت اسرائیل باید صرفاً بر قدرت نظامی خود متکی باشد و استدلال می‌شود که قطع روابط با ایالات متحده نه تنها اجتناب‌ناپذیر است، بلکه برای مقاومت هویت ملی نیز ضروری است.

وضعیت به نفع ایران است

حالا یک نقطه عطف دشوار برای زوج ترامپ-نتانیاهو فرا رسیده است. نتانیاهو در انتخابات 27 اکتبر اکثریت خود را از دست داد و ترامپ یک هفته بعد در 3 نوامبر هر دو مجلس کنگره را از دست داد.

در هفته قبل از 3 نوامبر، ترامپ به هرتزوگ، رئیس اسرائیل، فشار می‌آورد تا «وظیفه تشکیل دولت را به نتانیاهو بدهد.» در 7 نوامبر، هرتزوگ این وظیفه را نه به نتانیاهو، بلکه به رقیبش، آیزنکوت، واگذار کرد.

اینکه آیا آیزنکوت قادر به تشکیل دولت خواهد بود و تا چه حد از شدت تجاوزات فعلی نتانیاهو خواهد کاست، البته جای سوال دارد، اما با این وجود، ما مطمئناً تصویر را به نفع ایران تفسیر خواهیم کرد.

بنابراین یکی از قابل توجه‌ترین نتایج انتخابات آمریکا را می‌توان به صورت زیر بیان کرد: ایران، دونالد ترامپ را هم در جنگ و هم در انتخابات شکست داد! بله، این واقعیت که ترامپ و جمهوری‌خواهان، که علیه ایران اعلام جنگ کردند، هر دو مجلس کنگره آمریکا را از دست دادند، به وضوح به این معنی است که مردم آمریکا به جنگ با ایران «نه» گفتند.

این واقعیت که دولت ترامپ حتی ممکن است از سلاح‌های هسته‌ای تاکتیکی برای دستیابی به ظاهر کاذب پیروزی در ایران استفاده کند، به نظر می‌رسد موضع رأی‌دهندگان را بیشتر تند کرده است.

خصومت غیرحزبی نسبت به ایران

بدون شک، این واقعیت که دموکرات‌ها اکثریت سنا و مجلس نمایندگان را به دست آورده‌اند، به این معنی نیست که خصومت آمریکا و اسرائیل نسبت به ایران پایان خواهد یافت. زیرا ایالات متحده حتی قبل از ترامپ نیز با ایران خصومت داشت.

ایالات متحده حتی زمانی که یک رئیس جمهور دموکرات در کاخ سفید بود، با ایران خصومت داشت. علاوه بر این، واشنگتن حتی قبل از تاسیس جمهوری اسلامی، با ایران خصومت داشت و نخست وزیر مصدق را در کودتای سال 1953 سرنگون کرد.

باید درک کنیم که ایران برای ایالات متحده یک «استراتژی» است. صرف نظر از اینکه کدام رئیس جمهور بر آمریکا حکومت کند و اینکه جمهوری خواهان یا دموکرات‌ها اکثریت کنگره آمریکا را در اختیار داشته باشند، ایران از نظر آمریکای امپریالیست به عنوان نیرویی دیده می‌شود که باید در غرب آسیا خنثی شود تا مانع منافع واشنگتن نباشد.

بنابراین، واشنگتن باز هم تلاش می‌کند ایران را هدف قرار دهد. ولی دامنه هدف قرار دادن ایران توسط آمریکا، به خاطر شکست جمهوری خواهان در انتخابات محدود شده و احتمال شروع یک جنگ آشکار مانند جنگ 40 روزه توسط ترامپ، ضعیف است.