افت شدید تولید نفت در حاشیه خلیج فارس؛ تنگه هرمز تنها عامل نیست

تولید نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس حدود 10 میلیون بشکه در روز کاهش یافته است، اما مشکل فراتر از تنگه هرمز بوده و به کاهش ظرفیت تولید میادین نفتی بازمی‌گردد.

در حالی که تمرکز بر تحولات تنگه هرمز و محدودیت‌های انتقال نفت است، بررسی‌ها نشان می‌دهد که بخش مهم‌تری از بحران صنعت نفت در افت تولید میادین نفتی منطقه شکل گرفته است.

بر اساس داده‌های آژانس اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) و تحلیل Labyrinth Consulting Services، تولید نفت کشورهای اصلی حاشیه خلیج فارس در جریان تشدید درگیری‌ها با افت سنگینی روبرو شده است. تولید مایعات نفتی این منطقه که پیش از بحران به حدود 25.9 میلیون بشکه در روز می‌رسید، در مقطعی به حدود 13.9 میلیون بشکه سقوط کرده و در آخرین گزارش‌ها به حدود 16.1 میلیون بشکه در روز رسیده است. این بدان معناست که تولید منطقه همچنان حدود 10 میلیون بشکه در روز پایین‌تر از سطح پیش از بحران قرار دارد. این افت تولید منحصر به ایران نبوده و کشورهای عمده تولیدکننده نفت در خلیج فارس، از جمله عربستان سعودی، عراق، ایران، کویت و امارات متحده عربی را در بر گرفته است. اگرچه تنگه هرمز به عاملی محدودکننده برای انتقال نفت تبدیل شده است، اما مسئله اساسی‌تر، افت تولید در بخش بالادستی به دلیل آسیب به زیرساخت‌ها، اختلال در عملیات میادین و محدودیت‌های فنی است. حتی با بازگشایی تنگه هرمز در اواخر سال 2026، بازگشت سریع تولید میادین نفتی به سطوح پیش از بحران چندان محتمل نیست و این روند ممکن است تا ماه‌های قابل توجهی از سال 2027 به طول بینجامد. بنابراین، ریسک بازار جهانی نفت تنها به میزان نفت عبوری از تنگه هرمز محدود نمی‌شود، بلکه پرسش مهم‌تر، میزان نفتی است که اساساً در میادین منطقه تولید خواهد شد. این وضعیت می‌تواند به معنای کسری عرضه در بازار جهانی نفت، حتی در صورت کاهش تنش‌ها و بازگشت تدریجی تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز، باشد.

منبع: خبرگزاری صداوسیما (بر اساس داده‌های EIA و Labyrinth Consulting Services)