تفاوت شیوه انگلیس و آمریکا در جذب جاسوس‌/روایتی از اسناد لانه جاسوسی

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، سومین نشست روایت اسناد لانه جاسوسی آمریکا با رونمایی از کتاب «راز سیا: بیست روایت خواندنی از اسناد لانه جاسوسی» توسط مرکز اسناد لانه جاسوسی و موسسه شناخت در بیت امام خمینی (ره) قم برگزار شد.

حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر مهدی ابوطالبی، مدیر گروه تاریخ معاصر مؤسسه امام خمینی(ره) در این نشست ضمن تأکید بر ضرورت تبیین ابعاد مختلف بحث تسخیر لانه جاسوسی و تأثیر آن در تحولات مربوط به کشورمان و همچنین منطقه غرب آسیا ابراز داشت: عده‌ای همچنان این شبهه نسبتاً قدیمی را مطرح می‌کنند که ریشه همه مشکلات ما و آمریکا ناظر به بحث تسخیر سفارت آمریکا بوده است و حال آن که باید دانست ایالات متحده، پیش از زمان تسخیر لانه جاسوسی، دست‌کم هشت اقدام خصمانه علیه کشورمان و منافع ملت ما انجام داده که این‌ها باید به شکلی شفاف و دقیق برای آحاد مردم به خصوص نسل جوان تبیین شود.

وی افزود: کودتای 28 مرداد و ساقط کردن دولت ملی ایران، تلاش برای نگه داشتن حکومت پهلوی به زور نظامی و اقدام ساواک، قانون کاپیتولاسیون، فرستادن هایزر به ایران به منظور انجام کودتا، تصویب قطعنامه ضد ایرانی در سنا در 27 اردیبهشت 58، تجزیه طلبی، پذیرش شاه و میلیاردها دلار دارایی او و نهایتاً انجام مقدمات کودتای نوژه از سوی آمریکا و عوامل آن، همگی در شرایطی رخ داده بود که ایران اقدام خصمانه خاصی علیه آمریکا انجام نداده بود و حتی بارها از سفارت این کشور در تهران نیز محافظت کرده بود.

وی همچنین گفت: از این نکته کلیدی هم نباید غافل شد که به هر حال، تسخیر سفارت آمریکا جلوی سقوط نظام جمهوری اسلامی را گرفت و از همین رو بود که حضرت امام(ره) فرمودند که این کار، انقلاب دوم است.

ابوطالبی اضافه کرد: در رابطه با بحث غیرقانونی بودن تسخیر سفارت که همچنان نسبت به آن شبهه می‌شود، مخاطبین و پژوهشگران را ارجاع می‌دهم به گفته‌ی یک حقوقدان آمریکایی که با استناد به برخی مواد حقوقی بیان می‌دارد اقدام دانشجویان ایرانی در این قضیه در واقع یک نوع دفاع مشروع بوده و جالب این‌که حتی برخی دیگر از آمریکایی‌ها بیان می‌کنند که آمریکا جنایات بسیاری علیه ملت ایران انجام داد که صرفاً هم منحصر به ایام پیروزی انقلاب اسلامی بوده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر احمد رهدار نیز با طرح یک بحث روش شناسانه ابراز داشت: می‌توان از اسناد لانه جاسوسی، الگوهای رفتاری آمریکا را استخراج کرد؛ الگویی که البته تا حدودی متفاوت از الگوی استعمارگری فرانسه و انگلیس بوده اما با این وضع می توان شاخصه های مشترکی درباره آن‌ها یافت و به تبیین آن‌ها پرداخت.

وی به عنوان نمونه شیوه انگلیس در جذب جاسوس را، جذب و تربیت خانوادگی دانست برخلاف آمریکا که بر جاسوسی فردی بیشتر تأکید و تمرکز دارد.

رهدار ادامه داد: از سوی دیگر باید توجه داشت که معمولاً الگوی انگلیسی نفوذ، زود بازده نیست اما آمریکا الگوی نفوذ زود بازده را طرح‌ریزی و دنبال می‌کند، ضمن آن که انگلیس عمیق جاسوسی می‌کند اما آمریکا سیستماتیک و هدفمند به این کار مبادرت می‌ورزد.

وی با بیان این که اسناد لانه جاسوسی منبع بسیار مهمی برای کشف الگوی خاص استعماری آمریکا در رابطه با کشورمان است، خاطرنشان کرد: همچنین باید به این نکته توجه داشت که انگلیس و فرانسه از طریق مفاهیم در دیگر مستعمرات تصرف می‌کنند مثل دستگاه شرق‌شناسی که ذهن را تصرف می‌کند اما آمریکا مهندس است و پروژه را تصرف می‌کند. وی افزود:

سخنران سوم این نشست، دکتر حمیدرضا مقصودی، عضو هیئت علمی گروه اقتصاد اسلامی دانشگاه قم بود که در سخنان خود به تبیین ابعاد سلطه‌گری آمریکا با تمرکز بر موضوعاتی همچون نفت و نظام مالی مبتنی بر دلار پرداخت.

وی با اشاره به ساخت نظام اعتباری برتون وودز و الصاق آن به نفت، پترودلار را مولود این پیوند نامشروع دانست و گفت: امروزه کشور‌هایی همچون ژاپن، کره و برخی کشور‌های عربی منطقه ما، عملاً به مستعمره آمریکا تبدیل شده اند، هر چند که رسانه‌های نظام سلطه می‌کوشند که این کشورها را به ظاهر مستقل نشان دهند اما واقعیت امر را به هیچ‌وجه نمی‌توان کتمان کرد.

حجت‌الاسلام دکتر محسن مؤمنی نیز با اشاره به نگرش تمدنی امام راحل در بحث تقابل ایران و آمریکا اظهار داشت: قبل از هر چیز باید این نگاه و نگرش تمدنی را به شکلی صحیح و شایسته برای توده‌های مردم به ویژه نسل جدید تبیین و تشریح کنیم چرا که حقیقتاً کم‌کاری در این زمینه، راه را برای نفوذ فکری و فرهنگی دشمن باز می‌کند.

عضو هیئت مدیره انجمن تاریخ معاصر و انقلاب اسلامی حوزه علمیه قم همچنین افزود: از زمان تسخیر لانه جاسوسی، نوع روابط ایران با آمریکا همیشه جزو مباحث مهم بوده و در این زمینه شبهات بسیاری در طول سال های مختلف مطرح بوده است. امام و رهبر شهیدمان در همین زمینه تأکید فرمودند که اسناد لانه جاسوسی به عنوان متن درسی در مدارس و دانشگاه و همچنین حوزه‌های علمیه تدریس گردد.

وی با اشاره به شکست ابهت آمریکا و خنثی سازی توطئه های شیطان بزرگ در واقعه 13 آبان گفت: به برکت پیروزی انقلاب اسلامی، به تعبیر کارتر، زلزله بزرگی رخ داد که نه تنها ناظر به ایران بلکه تحولات منطقه ای را به شدت تحت الشعاع خود قرار داد و از آن زمان به بعد، انقلاب اسلامی به اصلی‌ترین مانع در برابر هژمونی آمریکا تبدیل شد و امروز هم که می‌بینیم، ایران اسلامی بزرگترین دشمن آمریکا و غرب در زمانه‌ی کنونی است

مؤمنی همچنین تأکید کرد: تحلیل صحیح و همه جانبه وقایع تاریخ معاصر به‌ویژه چگونگی پیروزی انقلاب اسلامی نشان می‌دهد که چرا دانشجویان پیرو خط امام، لانه جاسوسی آمریکا در ایران را فتح کردند. 444 روز گروگانگیری دانشجویان ادامه یافت و به تبع آن، مسایل مهمی همچون انتخابات آمریکا تحت الشعاع این قضیه قرار گرفت به نحوی که شکست کارتر از جمله مهم‌ترین پیامدهای آن بود.

وی افزود: اعتراض به سیاست‌های آمریکا و مخالفت با دخالت‌های سران کاخ سفید از مهم‌ترین دلایل فتح لانه جاسوسی است و باید توجه کرد که شرایط به چه نحوی پیش رفت که تنها راه برای ما فتح لانه جاسوسی بود.

در بخش دیگری از این نشست، دکتر حسن محمدی، کارشناس و پژوهشگر تاریخ به بیان نکات مهمی درباره الگوی نفوذ آمریکا در انقلاب اسلامی بر اساس اسناد لانه جاسوسی پرداخت و در این زمینه مستندات قابل توجهی از شیوه‌های نفوذ آمریکا بیان کرد.

وی تقویت جریان میانه‌رو، تلاش برای جدا کردن مردم از نظام و همین مطرح کردن همیشگی گزینه مذاکره را بخشی از الگوی نفوذ آمریکا برشمرد و گفت: آمریکا از مذاکره برای اختلال محاسباتی، بسط شبکه نفوذ خود، تضعیف بدنه انقلابی و سوءاستفاده از اختلافات داخلی بهره می‌برد.

لازم به ذکر است که در این نشست از کتاب «راز سیا؛ بیست روایت جذاب از اسناد لانه‌ جاسوسی» رونمایی به عمل آمد و از سوی نویسندگان کتاب، متن حاضر تلاشی برای روایت‌های قصه‌گون و قابل استفاده برای نوجوانان و مربیان عنوان شد.