"ناداستان"، ناگفته‌های ایرانیان از زندگی در جنگ/6ماه با مردم حرف زدم!

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، فیلم مستند «ناداستان» به کارگردانی امیرمحمد احمدی، با زیرمتن جنگ رمضان، سراغ موضوعاتی از بطن مردم رفته است. این فیلم، روایتی تصویری از زیست مردم ایران است که از 9 اسفند 1404 و آغاز حمله آمریکایی صهیونیستی به ایران، روزهای متفاوتی را در عمر خود آغاز کردند و پس از آتش بس، در ماه‌های بعد به زندگی خود ادامه دادند.

مستند مورد اشاره تلاش دارد در گفت‌وگو با بخشی از جامعه ایرانی، حرف‌های آنان در مدتِ 6 ماه، از آغاز جنگ تا مرداد 1405 را به تصویر بکشد.

در خلاصه معرفی این مستند آمده است: «ناداستان با فراتر رفتن از اخبار رسمی، بر شنیدن صدای واقعی اقشار مختلف جامعه، از هر سن و طبقه‌ و گرایشی، تمرکز کرده است. این فیلم، فراتر از یک روایت جنگی، تلاش می‌کند به یک سند تاریخی برای نسل‌های آینده نزدیک شود.»

احمدی کارگردان اثر با اشاره به اینکه این فیلم مستند، برپایه گفت‌وگو با مردم شکل گرفته، گفت: فیلم مستند ناداستان سعی کرده در بازه تاریخی 9 اسفند یعنی آغاز حمله رژیم صهیونیستی و آمریکا به کشورمان تا اواخر مرداد ماه، صحبت‌های اقشار مختلف مردم با گرایشات سیاسی متنوع را ثبت و ضبط بکند. ما با حضور در کف خیابان‌های تهران، با طیف متنوعی از افراد از سنین مختلف، ساعت‌ها مصاحبه کردیم و نظرات و جهت‌گیری‌هایشان در مورد مسائل جاری را ضبط کردیم.

وی ادامه داد: در مجموع باید بگویم این فیلم مستند، روایتِ زیستِ مردمی است که در بازه‌ای حساس از تاریخ کشور، از 9 اسفند 1404 تا پایان مرداد 1405، تلاش برای بقا و درک واقعیت را تجربه کردند. جالب است بدانید با توجه به شرایط خاصی که در ماه‌های اخیر در کشور حکمفرما بوده است، با نظرات متفاوت و متناقضی مواجه شدیم.

فکر می‌‌کنم «ناداستان» آن چیزی است در میانه‌ جنگ، از زبان مردم شنیده شد.

این فیلمساز مستند با اشاره به انگیزه خود از ساخت فیلمی با این موضوع گفت: معتقدم ثبت تاریخی اتفاقات، همیشه در محور حوادث انجام می‌شود و اکثرا ما از ثبت افکار مردم در برهه‌های تاریخی غافل می‌شویم. به عنوان مثال، امروز ما در جریان موضوع گفت‌وگوهای مردم در دهه 1360 که اتفاقات مهمی در آن دوره رخ داده است، نیستیم؛ در حالی که حتما آن روزها هم نقطه نظرات مردم نسبت به اتفاقات و حوادث متفاوت بوده است.

شرایط امروز هم بی‌شباهت به آن روزها نیست؛ از این نظر که حجم اتفاقات بالاست و جامعه ما به دلیل تنوع نظرات سیاسی مردم و مکثر بودن، حتما واکنش‌های متعددی را در دل خود دارد.

احمدی گفت: در حقیقت دغدغه ثبت تاریخی افکار مردم باعث شد سعی کنیم حداقل در گرایش‌های سیاسی و نوع مواجهه‌ مردم با جنگ در تهران به یک جامعیتی دست پیدا کنیم. از طرفی دیگر، شکاف‌های غیر سازنده در شهر اصلا مناسب فضای جنگی نبود و همین موضوع جدیت ما را بیشتر کرد.

او با اشاره به پیچیدگی‌های مواجهه با نقطه نظرات مردم در این فیلم مستند گفت: 2 انگیزه اساسی برای من وجود داشت که باعث می‌شد سختی و پیچیدگی کار را تحمل کنم. اول، ضرورت ثبت و ضبط تاریخی افکار حاکم بر جامعه بود و دوم، اعلام نوعی آژیر خطر عمومی.

نباید فراموش کنیم که روزهای جنگی را سپری می‌کنیم و جو حاکم در شهر بزرگی مثل تهران تاثیرگرفته از همین موضوع است. احساس کردم که باید هشداری جدی بدهم و به نظرم ساخت فیلم مستندی که به صورت مستقیم و بی‌پرده سراغ مردم می‌رود و نقطه نظرات آنان را به تصویر می‌کشد، می‌تواند صدای این زنگ هشدار را بلندتر به گوش بقیه برساند.

کارگردان و تهیه‌کننده مستند «ناداستان» درباره تولید این فیلم مستند گفت: ما از ابتدای جنگ شروع به ضبط کردیم. جلب اعتماد آدم‌ها در آن شرایط و روزهای خاص کار سختی بود؛ از سویی دیگر، با یک جامعه متکثر مواجه بودیم و خودمان را موظف به ثبت و ضبط نظرات همه انواع تفکرات می‌دانستیم.

همین موضوعات باعث شد تصویربرداری مستند ما طولانی‌تر و پیچیده‌تر بشود. باید بگویم که ضبط ما شروع و پایان نداشت و در هر موقعیتی که در طول روز قرار می‌گرفتیم، حتی موقع زندگی روزمره خودمان، سعی می‌کردیم با مردم ارتباط بگیریم و نظراتشان را ثبت کنیم.

وی افزود: بعد از اتمام تصویربرداری، وارد مراحل پس تولید شدیم و در حال حاضر، تولید ناداستان به اتمام رسیده است. این فیلم مستند متقاضی حضور در بیستمین جشنواره سینما حقیقت است و آن را به دبیرخانه جشنواره ارسال کرده‌ایم.

البته فقط در این مرحله متوقف نخواهیم شد و در ادامه سعی خواهیم کرد با اکران‌های متعدد فضای گفت‌وگو را با استفاده از فیلم در جامعه پر رنگ‌تر کنیم؛ معتقدم مخاطب بعد از دیدن فیلم و آشنایی بیشتر با افکار و دغدغه‌های مختلف و حتی متفاوت با خودش، قطعا بهتر می‌تواند وارد فضای گفت‌وگو بشود. به نظرم اکران‌های همراه با گفت‌وگوی آزاد می‌تواند بسیار موثر باشد.

احمدی درباره تحقیق و پژوهش فیلم خود گفت: پژوهش این فیلم در حین ضبط اتفاق افتاد. به عنوان مثال من وقتی با یکی از شهروندان گپ می‌زدم و از نظرش در مورد موضوعی مطلع می‌شدم، در مصاحبه بعدی وقتی یک شهروند دیگر نظر مخالفی را بیان می‌کرد، به نوعی پژوهش فیلم شکل می‌گرفت و همین نظرات مخالف دست مرا برای گفت‌و‌گو با آدم‌ها باز می‌کرد؛ به نوعی گفت‌وگوها با مردم شبیه پلی عمل می‌کرد که نظرات مختلف را بهم می‌رساند و همین موضوع باعث می‌شد که گفت‌و‌گو با آدم‌ها به بن بست نرسد.

باید اشاره کنم که صحبت میدانی با مردم از عادت‌های روزانه من است و همین موضوع به پژوهش‌های میدانی فیلم بسیار کمک کرد.

عوامل تولید مستند «ناداستان» عبارتند از:

تهیه‌کننده و کارگردان: امیرمحمد احمدی، فیلمبردار: افشین خسرو آبادی، صدابردار: محمدرضا رفعتی، اصلاح رنگ و نور: علی اسدی، صداگذاری و موسیقی: شاهین اشرفیان و طراح تیتراژ: ملیکا محمد هاشمی.