تنشهای اخیر در منطقه و اقدامات غرب برای ایجاد ناامنی، به افزایش ۷۰۰ درصدی قیمت سیبزمینی در بازارهای اروپایی منجر شده است.
قیمت قراردادهای مرتبط با معاملات سیبزمینی در اروپا، بهدنبال سفتهبازی و در فضای پرنوسان ناشی از بیثباتیهای اخیر در منطقه و تلاشهای غرب برای ایجاد آشفتگی، طی چند هفته اخیر بیش از ۷۰۰ درصد افزایش یافته است.
بر اساس این گزارش، با وجود مازاد عرضه سیبزمینی در بازار اروپا، قراردادهای اختلاف قیمت (CFD) که شاخص بازار این کالاست، در کمتر از یک ماه حدود ۷۰۵ درصد رشد قیمت را تجربه کردهاند.
از ۲۱ آوریل، هزینه هر صد کیلوگرم از حدود ۲.۱۱ یورو به رقم خیرهکننده ۱۸.۵۰ یورو افزایش یافته است.
با این حال، این قیمت در مقایسه با سطح بازار سیبزمینی در دو سال گذشته بسیار پایین محسوب میشود؛ زیرا بازار فیزیکی اروپا در حال حاضر با مازاد عرضه گستردهای روبهروست.
پس از کمبودها و قیمتهای بالای فصلهای گذشته، کشاورزان در کشورهایی از جمله بلژیک، هلند، فرانسه و آلمان سطح زیر کشت را بهطور قابلتوجهی افزایش دادند.
شرایط آبوهوایی مساعد نیز به برداشتهایی کمسابقه و بسیار بزرگ منجر شد که مازاد قابلتوجهی در سراسر بازار اروپا ایجاد کرد. در نتیجه، شرکتهای فرآوریکننده و صادرکنندگان در جذب این حجم از عرضه با مشکل مواجه شدند و قیمتهای مزرعه بهشدت کاهش یافت.
گزارشها حاکی از آن است که برخی سیبزمینیهای با کیفیت پایینتر که برای خوراک دام یا مصارف صنعتی در نظر گرفته شده بودند، با قیمتهای بسیار پایین یا حتی منفی معامله شدهاند. در چنین مواردی، تولیدکنندگان عملاً برای انتقال یا دفع موجودی مازاد خود از مزارع، هزینه حملونقل یا امحا پرداخت میکنند.
قیمت مرجع ۱۸.۵۰ یورو عموماً به سیبزمینیهای «خرید آزاد» اشاره دارد که در بازار آزاد فروخته میشوند، نه سیبزمینیهایی که پیشتر تحت قراردادهای با قیمت ثابت میان تولیدکنندگان و فرآوریکنندگان پوشش داده شدهاند.
اگرچه این قیمت بالاتر از مقادیر منفی مشاهدهشده در بازارهای ثانویه است، بسیاری از تولیدکنندگان همچنان آن را از نظر مالی پایدار نمیدانند؛ زیرا هزینههای تولید شامل سوخت، کود، انبارداری و برق بهطور قابلتوجهی افزایش یافته است.
تضاد میان ضعف قیمتهای فیزیکی و جهش شدید شاخصهای مالی، بازتابدهنده تفاوت میان بازارهای معاملاتی کالا و زنجیره واقعی تأمین کشاورزی است.
بازارهای مالی میتوانند نسبت به نوسانات، انتظارات درباره برداشتهای آینده، ریسکهای آبوهوایی، تقاضای صادراتی یا احتمال اصلاح عرضه واکنش شدیدی نشان دهند، حتی در شرایطی که موجودی فیزیکی فعلی همچنان بیش از حد است.
بهبیان دیگر، جهش درصدی ابزارهای مالی مرتبط با سیبزمینی به این معنا نیست که سیبزمینی ناگهان در اروپا گران شده است، بلکه نشاندهنده نوسان در بازاری است که در تلاش است شرایط آینده مرتبط با بیثباتی کنونی را قیمتگذاری کند.
