روایت گندم‌کارانی که نان کشور را تأمین کردند و چشم‌انتظار ماندند

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، خرید تضمینی گندم به عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای حمایتی دولت از بخش کشاورزی، همواره نقشی حیاتی در تأمین امنیت غذایی کشور و صیانت از دسترنج کشاورزان زحمتکش ایفا کرده است. در این میان، استان زنجان با برخورداری از اراضی مستعد کشاورزی و کشاورزان پرتلاش، سالانه سهم قابل‌توجهی از گندم تولیدی کشور را به خود اختصاص می‌دهد و فصل خرید تضمینی، به نقطه اوج تلاش سالانه فعالان این عرصه بدل می‌گردد.

بر اساس آمارهای رسمی منتشرشده در سال زراعی اخیر، عملیات خرید تضمینی گندم در استان زنجان با فعال‌سازی ده‌ها مرکز خرید استاندارد و نظارت دقیق دستگاه‌های مرتبط با موفقیت به اجرا درآمد. در این دوره، با برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته و اتکا به ظرفیت‌های تولیدی استان، حجم قابل‌توجهی از محصول گندمکاران بومی خریداری شد که این رقم نشان‌دهنده تحقق بیش از 90 درصدی پیش‌بینی‌های اولیه و فراتر رفتن از میزان نیاز مصرفی سالانه خود استان است.

یکی از چالش‌های همیشگی در مسیر خرید تضمینی گندم، موضوع تأخیر در پرداخت مطالبات کشاورزان و فشار مالی ناشی از آن بر دوش تولیدکنندگان است. در سال زراعی گذشته نیز گندمکاران زنجانی در ماه‌های نخست برداشت با تأخیر در واریز بهای محصولات تحویلی مواجه شدند؛ چالشی که دولت و مسئولان استانی را بر آن داشت تا با پیگیری‌های مستمر و تزریق اعتبارات ملی، گام‌به‌گام برای تسویه مطالبات اقدام کنند.

با پیگیری‌های مدیریت ارشد استان، سازمان جهاد کشاورزی و شرکت غله، روند واریز مطالبات گندمکاران در چند مرحله با سرعت بیشتری پیگیری شد؛ به‌طوری‌که با تخصیص‌های انجام‌شده، بخش عمده‌ای از هزاران میلیارد تومان ارزش گندم‌های خریداری‌شده به حساب کشاورزان واریز گردید و دغدغه‌های معیشتی این قشر زحمتکش تا حد زیادی التیام یافت. مسئولان امر همواره تأکید کرده‌اند که صیانت از حقوق کشاورز و تسویه کامل مطالبات، خط قرمز برنامه‌ریزی‌های اقتصادی استان است.

علاوه بر ابعاد مالی، ارتقای کیفیت نگهداری، توسعه سیلوهای استاندارد و مدیریت هوشمند فرآیند خرید، از دیگر نقاط قوت زنجان در حوزه غله به شمار می‌رود. نظارت دقیق بر عیارسنجی، افت زنی و جلوگیری از بروز تخلفات در مراکز خرید، موجب افزایش رضایتمندی کشاورزان شده و دست دلالان را از سودجویی در بازار خرید گندم کوتاه کرده است.

این رویکرد شفاف، انگیزه کشاورزان را برای ادامه کشت و توسعه سطح زیرکشت در سال‌های آتی دوچندان کرده است.

موفقیت زنجان در حوزه خرید تضمینی گندم نشان‌دهنده ظرفیت بالای این استان در خوداتکایی استراتژیک است. کارشناسان بر این باورند که با تداوم حمایت‌های دولت، به‌موقع بودن پرداخت مطالبات و توسعه مکانیزاسیون کشاورزی، استان زنجان می‌تواند بیش از پیش جایگاه خود را به عنوان یکی از قطب‌های اصلی تولید و ذخیره‌سازی گندم در سطح کشور تثبیت کند و گام بلندی در مسیر امنیت پایدار غذایی بردارد.

خرید 320 هزار تنی گندم در زنجان؛ پرونده خرید تضمینی با 15 همت بسته شد

اکبر کرامتی رئیس جهاد کشاورزی استان زنجان در زنجان، با تشریح آخرین وضعیت خرید تضمینی و توافقی گندم در این استان اظهار داشت: در سال زراعی جاری مجموعاً 320 هزار تن گندم به ارزش حدود 15 هزار میلیارد تومان از کشاورزان زحمتکش استان خریداری شد که قیمت خرید تضمینی هر کیلوگرم از این محصول راهبردی 29 هزار و 500 تومان تعیین شده بود.

وی با اشاره به ظرفیت بالای تولید در این خطه افزود: ظرفیت بالقوه برداشت گندم در استان زنجان 450 هزار تن در سال است، با این حال بررسی آمارهای سال‌های گذشته نشان می‌دهد که میزان خرید در دوره‌های پربار گذشته حدود 40 هزار تن بیشتر از مقدار فعلی بوده است که این نوسانات عمدتاً تحت تأثیر شرایط بارندگی و اقلیمی قرار دارد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان تصریح کرد: عملیات خرید گندم در سال جاری با برنامه‌ریزی‌های دقیق و به‌صورت کاملاً نظام‌مند در 35 مرکز فعال در سراسر استان انجام پذیرفت تا دسترسی کشاورزان برای تحویل محصول به مراکز خرید تسهیل شود و از بروز هرگونه صف و معطلی جلوگیری به عمل آید.

کرامتی همچنین به تمهیدات اندیشیده‌شده برای حمایت مالی از تولیدکنندگان اشاره کرد و گفت: برای نخستین بار یا به‌عنوان یک اقدام حمایتی، تا سقف 30 درصد از بهای گندم تحویلی پیش از تسویه حساب نهایی، در قالب اعتبار کیف پول گندمکار در اختیار تولیدکنندگان قرار گرفت تا بخشی از هزینه‌های جاری و معیشتی آنان پیش از واریز کامل مطالبات تأمین شود.

پرونده خرید گندم در زنجان باز است

علی عیوضی مدیرکل غله و خدمات بازرگانی استان زنجان در زنجان، ضمن تقدیر از زحمات شبانه‌روزی کشاورزان خدوم استان اظهار داشت: کشاورزان و گندم‌کاران عزیز با تولیدات ارزشمند خود توانسته‌اند علاوه بر تأمین کامل مایحتاج استان زنجان، 117 هزار تن گندم مازاد بر نیاز مصرف داخلی را به 5 استان دیگر کشور ارسال کنند.

مدیرکل غله و خدمات بازرگانی استان زنجان با اشاره به آخرین وضعیت تسویه مطالبات تولیدکنندگان تصریح کرد: پرونده خرید گندم در استان همچنان باز است و در حال حاضر یک مرکز خرید توافقی و حتی یک مرکز خرید تضمینی در سطح استان به فعالیت خود ادامه می‌دهند؛ تاکنون بالغ بر 320 هزار تن گندم در قالب خرید تضمینی و توافقی وارد مراکز خرید شده و در مجموع حدود 13.5 همت (هزار میلیارد تومان) به عنوان بهای محصول به کشاورزان پرداخت شده است و بخش باقی‌مانده از مطالبات نیز امیدواریم طی هفته جاری به حساب تولیدکنندگان واریز خواهد شد.

وی در پاسخ به پرسشی پیرامون میزان تحقق پیش‌بینی‌های خرید در مقایسه با سال گذشته افزود: برآورد و پیش‌بینی اولیه سازمان جهاد کشاورزی خرید 350 هزار تن گندم بود که از این میزان 320 هزار تن خریداری شد و 20 هزار تن نیز در بخش خرید بذری صورت گرفت؛ این در حالی است که سال گذشته پیش‌بینی نهایی خرید 420 هزار تن بود که در نهایت 335 هزار تن گندم خریداری شده بود. طبیعتاً پیش‌بینی‌ها با ارقام نهایی ممکن است اندکی تفاوت داشته باشد که این اختلاف ناچیز به چشم نمی‌آید.

عیوضی با بیان اینکه مقدار متنابهی از محصول گندم همچنان نزد کشاورزان محفوظ است، ابراز امیدواری کرد: پس از آنکه کشاورزان عزیز بذر مصرفی خود را نهایی کرده و کشت سال زراعی جاری را به اتمام رساندند، در ادامه روند خرید نیز بتوانیم شاهد عرضه و تحویل مقادیر بیشتری از این محصول به مراکز خرید باشیم.

وی در خصوص روند قانونی تعیین نرخ خرید این محصول راهبردی خاطرنشان کرد: قیمت‌گذاری گندم بر اساس قانون و توسط شورای قیمت‌گذاری متشکل از 9 نفر عضو اصلی و دو نفر ناظر انجام می‌گیرد؛ وزیر جهاد کشاورزی به عنوان رئیس شورا، وزیر امور اقتصادی و دارایی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، به همراه کشاورزان خبره و نمایندگان بنیاد ملی گندم‌کاران در این شورا حضور دارند که با بررسی دقیق برآوردهای هزینه‌های جاری و معیشتی کشاورزان، در نهایت قیمت مصوب را تعیین و ابلاغ می‌کنند.

هزینه‌های سرسام‌آور تولید و انتظار برای تسویه مطالبات

در همین راستا،ولی بیات یکی از گندم‌کاران با سابقه روستای تلخاب در زنجان، با اشاره به روند تحویل محصول به مراکز خرید گفت: خوشبختانه امسال مدیریت مراکز خرید و سرعت تحویل گندم نسبت به سنوات گذشته نظم و سرعت بهتری داشت و دغدغه‌ای بابت معطلی کامیون‌ها و تراکتورها در صف‌های تحویل نداشتیم؛ همچنین اقدام اولیه در شارژ اعتباری و پرداخت‌های مرحله‌ای تا حدی به ما کمک کرد، اما با توجه به افزایش چشمگیر هزینه‌های ادوات، سوخت و دستمزد کارگری، تسویه کامل و بدون تأخیر باقی‌مانده مطالبات برای کشاورزان حیاتی است.

وی با تأکید بر لزوم تناسب نرخ تضمینی با هزینه‌های واقعی تولید افزود: هزینه‌های سرسام‌آور کود، سموم استاندارد و شخم زمین در کنار نوسانات اقلیمی، ریسک کشت دیم و آبی را بسیار بالا برده است؛ اگر شورای قیمت‌گذاری هزینه‌های جاری را با تورم واقعی بازار بسنجد و نرخ عادلانه‌ای برای سال زراعی پیش‌رو تعیین کند، انگیزه کشاورز برای حفظ سطح زیرکشت و عدم تغییر الگوی کشت به سمت محصولات پرآب‌بر و غیرضروری دوچندان خواهد شد.

این کشاورز زنجانی با اشاره به وضعیت آغاز فصل کشت پاییزه تصریح کرد: در حال حاضر اولویت اصلی ما تأمین بذر مرغوب و گواهی‌شده برای آغاز عملیات کاشت سال زراعی جدید است و بخش عمده‌ای از محصولی که در انبارها نگه داشته‌ایم، صرف بذر مصرفی و اطمینان از خودکفایی در فصل آینده می‌شود؛ امیدواریم با پرداخت مابقی طلب‌ها طی روزهای جاری، دست کشاورزان برای خرید کود پایه و بذر مرغوب باز باشد تا بتوانیم باز هم زنجان را در صدر استان‌های خودکفا در تولید نان کشور حفظ کنیم.

امنیت غذایی پایدار در گرو حمایت از زنجیره تولید

روند موفقیت‌آمیز خرید تضمینی و توافقی گندم در استان زنجان طی سال زراعی اخیر، بار دیگر ظرفیت‌های راهبردی این خطه را در حوزه امنیت غذایی و خوداتکایی ملی به منصه ظهور رساند. ثبت ارقام قابل‌توجه در میزان تولید و ارسال بیش از 117 هزار تن محصول مازاد به سایر استان‌ها، گواهی بر همت بلند کشاورزان و برنامه‌ریزی‌های پویای مدیران بخش کشاورزی و غله استان است که زنجان را در جایگاهی ممتاز قرار داده است.

عبور موفق از چرخه‌های تولید و تأمین، نیازمند حمایت مستمر و توجه ویژه به دغدغه‌های معیشتی و اقتصادی تولیدکنندگان است. همان‌طور که مطالبات به‌حق کشاورزان و هزینه‌های رو به رشد نهاده‌ها نشان می‌دهد، تسویه کامل و به‌موقع مطالبات باقی‌مانده و متناسب‌سازی نرخ خرید تضمینی با تورم واقعی بازار، کلید اصلی حفظ انگیزه بهره‌برداران برای استمرار کشت و توسعه پایدار بخش کشاورزی در سال‌های آتی خواهد بود.

هم‌افزایی میان نهادهای اجرایی، شورای قیمت‌گذاری و قشر زحمتکش کشاورز می‌تواند تضمین‌کننده تداوم این خودکفایی باشد. اگر تمهیداتی نظیر تأمین به‌موقع بذر مرغوب، توسعه زیرساخت‌های ذخیره‌سازی و پرداخت‌های تعهدی با دقت بیشتری پیگیری شود، استان زنجان نه‌تنها نقشی کلیدی در تأمین نان کشور ایفا خواهد کرد، بلکه پایداری اقتصادی روستاها و مهاجرت معکوس کشاورزان نیز بیش از پیش محقق خواهد شد.