رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی خواستار تکمیل دانشنامه اصفهان حداکثر طی پنج سال شد.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی صبح امروز در نشست صمیمانه با مدیران دانشنامه اصفهان و استاندار اصفهان، با تأکید بر ضرورت تسریع در روند تدوین این اثر علمی، اظهار کرد: دانشنامه اصفهان باید حداکثر طی پنج سال به سرانجام برسد، چراکه با روند فعلی، تکمیل آن ممکن است 30 سال زمان ببرد و در چنین شرایطی، مخاطبان نمی‌توانند به مجموعه‌ای کامل و یکپارچه دسترسی داشته باشند.
وی با تأکید بر اینکه تدوین دانشنامه نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و تعهد به الزامات اجرایی آن است، افزود: اگر قرار باشد جمع‌آوری مقالات یک دانشنامه 30 سال طول بکشد، این اثر در ذهن مخاطب هویت پیدا نمی‌کند. نسلی که می‌خواهد به این مجموعه مراجعه کند، باید بتواند از ابتدا تا انتهای آن را در اختیار داشته باشد؛ بنابراین یا نباید کاری را آغاز کرد یا اگر آن را شروع می‌کنیم، باید مقدمات و الزامات به پایان رساندنش را نیز فراهم کنیم.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به ضرورت پشتیبانی اقتصادی از این طرح فرهنگی گفت: استاندار و شهردار اصفهان تاکنون همراهی خوبی با مجموعه دانشنامه داشته‌اند و تعهدهایی نیز برای ادامه کار پذیرفته‌اند. فولاد مبارکه هم در این مسیر همکاری کرده است، اما با توجه به شرایط اقتصادی کشور و وضعیت استان، لازم است سایر دستگاه‌ها و بنگاه‌های اقتصادی نیز برای سرعت بخشیدن به تدوین و انتشار دانشنامه اصفهان همکاری کنند.
ایجاد کتابخانه تخصصی؛ پشتوانه علمی دانشنامه اصفهان
حدادعادل یکی از الزامات اصلی تدوین دانشنامه را دسترسی پژوهشگران به منابع معتبر و کتابخانه‌ای غنی دانست و اظهار کرد: تهیه و نگارش دانشنامه بدون برخورداری از کتابخانه‌ای قوی که محققان بتوانند به منابع آن مراجعه و استناد کنند، امکان‌پذیر نیست. برای تدوین دایرةالمعارف جهان اسلام، حدود 2 هزار و 800 مجله از کشورهای مختلف جهان اسلام گردآوری شده است.
وی ادامه داد: پیشنهاد می‌کنم کتابخانه‌ای جامع از آثار مرتبط با اصفهان‌شناسی و اصفهان‌پژوهی ایجاد شود تا پژوهشگران بتوانند از آن به‌عنوان مرجعی معتبر استفاده کنند. چنین مجموعه‌ای علاوه بر کمک به تدوین دانشنامه، پس از پایان این طرح نیز یادگاری ارزشمند برای نسل‌های آینده خواهد بود.
اصفهان‌شناسی بدون بررسی ارتباط با هند و عثمانی کامل نیست
مدیرعامل بنیاد دانشنامه جهان اسلام با تأکید بر ضرورت توجه به مناسبات تاریخی اصفهان با سایر مراکز تمدنی جهان اسلام تصریح کرد: نمی‌توان ارتباط تاریخی اصفهان با هند و عثمانی را در تدوین این دانشنامه نادیده گرفت. شناخت تاریخ اصفهان بدون بررسی روابط سلاطین صفوی با پادشاهان شیعه هند کامل نمی‌شود.
وی با اشاره به اسناد تاریخی موجود در کتابخانه‌های هند افزود: بخش قابل توجهی از مکاتبات میان سلاطین صفوی و فرمانروایان شیعه هند در کتابخانه‌های این کشور نگهداری می‌شود که هنوز مورد بررسی قرار نگرفته است. در دوره صفوی سه امپراتوری عثمانی، صفوی و گورکانی از قدرتی تقریباً هم‌تراز برخوردار بودند و در کنار رقابت، ارتباطات گسترده‌ای نیز با یکدیگر داشتند.
حدادعادل خاطرنشان کرد: این موضوعات اهمیت زیادی دارند و باید در گروه تاریخ دانشنامه به‌صورت مستقل بررسی شوند. همچنین زندگی و آثار شخصیت‌هایی که از اصفهان به هند مهاجرت کردند، از جمله صائب تبریزی و حزین لاهیجی، باید در این مجموعه مورد توجه قرار گیرد.
اصفهان تنها شهری است که دانشنامه مدون دارد
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به جایگاه دانشنامه اصفهان در میان آثار شهرشناسی کشور گفت: اصفهان تنها شهری است که برای آن دانشنامه‌ای مدون تهیه شده است. البته درباره برخی شهرها کتاب‌هایی با موضوع تاریخ و ویژگی‌های آن‌ها نوشته شده، اما این آثار در قالب دایرةالمعارف یا دانشنامه نبوده‌اند.
وی با اشاره به تجربه خود در جلسات مرتبط با این مجموعه اظهار کرد: از آذرماه سال گذشته که دانشنامه اصفهان رونمایی شد، شخصاً در سه جلسه مرتبط با آن حضور داشته‌ام و نگارش دانشنامه تخت فولاد را نیز سرآغاز مناسبی برای تدوین دانشنامه جامع اصفهان می‌دانم.
حدادعادل در پایان با تشبیه دانشنامه‌نویسی به پرورش درخت گردو گفت: تدوین دانشنامه مانند درخت گردو به سال‌ها رسیدگی و مراقبت نیاز دارد تا به بار بنشیند، اما ثمره آن می‌تواند برای چند صد سال باقی بماند.
وی پیشنهاد کرد مدخل‌های دانشنامه هرچه سریع‌تر مشخص و تکمیل شوند و مسئولیت هر یک از سرشاخه‌های موضوعی به افراد معین سپرده شود تا با تقسیم کار و تعیین وظایف، روند تدوین این اثر سرعت بگیرد و در زمان مقرر به نتیجه نهایی برسد.
