قیمت لحظهایهمه قیمت‌ها
هشدار سازمان ملل درباره فشار تنگه هرمز بر توان مالی دولت‌ها
برنامه توسعه سازمان ملل متحد هشدار داد که با جنگ علیه ایران هزینه یارانه سوخت در جهان احتمالا امسال از یک تریلیون دلار فراتر می‌رود و دولت‌ها نمیتوانند مثل گذشته از مردم در برابر گرانی انرژی حمایت کنند.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، دولت‌ها در سراسر جهان دیگر ظرفیت کافی برای حمایت از مردم در برابر گرانی انرژی ندارند. علت اصلی این وضعیت، جنگ علیه ایران و بحران‌های دیگری است که قیمت‌ها را بالا برده است.
بر اساس مطالعه‌ای که سازمان ملل امروز جمعه منتشر کرده، هزینه حمایت از سوخت ممکن است امسال از یک تریلیون دلار فراتر رود. یارانه سوخت، پولی است که دولت‌ها می‌پردازند تا قیمت بنزین، گازوئیل و سایر سوخت‌ها برای مصرف‌کننده پایین بماند.
وقتی قیمت نفت در بازار جهانی بالا می‌رود، دولت‌ها یا باید این تفاوت قیمت را از جیب خودشان بدهند یا اجازه دهند قیمت سوخت برای مردم بالا برود. در شرایط فعلی، بسیاری از دولت‌ها راه اول را انتخاب کرده‌اند، اما هزینه آن به قدری سنگین شده که ادامه‌اش تقریباً غیرممکن به نظر می‌رسد.
یک تریلیون دلار یارانه سوخت در جهان یعنی هزار میلیارد دلار این مبلغ تقریباً معادل ۹ سال کل صادرات نفت ایران است. یعنی اگر ایران با ظرفیت کامل و بدون هیچ محدودیتی نفت خود را صادر می‌کرد، باید ۹ سال تمام درآمد نفتی‌اش را کنار می‌گذاشت تا چنین مبلغی جمع شود.
این عدد به تنهایی نشان می‌دهد جنگ علیه ایران چه هزینه سنگینی را به جهان تحمیل کرده است. در گزارش برنامه توسعه سازمان ملل متحد که امروز جمعه منتشر شد، آمده که ادامه مداخلات دولت‌ها برای کاهش اثر افزایش قیمت غذا و انرژی، به دلیل بالا رفتن هزینه‌های وام‌گیری و پدیده «ال نینو» که در مسیر تبدیل شدن به قوی‌ترین نمونه تاریخ است، روزبه‌روز دشوارتر می‌شود.
این برنامه در گزارش خود که خبرگزاری بلومبرگ آن را منتشر کرده، هشدار داده که ماه‌های آینده برای دولت‌هایی که سقف قیمت، یارانه و معافیت مالیاتی اعمال کرده‌اند، بسیار حیاتی خواهد بود. قیمت نفت در حال نزدیک شدن به ۱۰۰ دلار در هر بشکه است و افزایش هزینه‌های وام‌گیری، فشار مضاعفی بر بودجه‌هایی وارد می‌کند که از قبل هم تحت فشار بودند.
«جورج گری مولینال»، اقتصاددان ارشد برنامه توسعه سازمان ملل متحد، به بلومبرگ گفت: «افق در هفته‌ها و ماه‌های آینده روشن نیست، زیرا هیچ راه واضحی برای خروج از بحران سه‌گانه نمی‌بینیم.» او به جنگ علیه ایران، هزینه‌های وام‌گیری و پدیده اقلیمی «ال نینو» اشاره داشت.
دو برابر شدن تعداد کشورهای اجراکننده تدابیر امدادی در نیمه دوم سال تحلیل برنامه توسعه سازمان ملل متحد که بر داده‌های بانک جهانی، صندوق بین‌المللی پول و آژانس بین‌المللی انرژی استوار است، نشان می‌دهد تعداد کشورهایی که تدابیر امدادی مختلف را اجرا می‌کنند، بین آوریل و سپتامبر تقریباً دو برابر شده است. این افزایش همزمان با ادامه پیامدهای جنگ علیه ایران رخ داده است.
بر اساس این گزارش، اگر تدابیر حمایتی کشورها نبود، امسال ۱۳۰ میلیون نفر دیگر زیر خط فقر ۶.۸۵ دلار در روز سقوط می‌کردند. انتظار می‌رود فشارها بر دولت‌ها افزایش یابد و پیش‌بینی می‌شود این شوک‌های همزمان در اوایل سال ۲۰۲۷ به اوج خود برسند.
به‌ویژه با توجه به تأثیر مورد انتظار پدیده ال نینو در سال جاری،افزایش غیرعادی دمای اقیانوس‌ها می‌تواند به سیل و موج‌های خشکسالی منجر شود که ناامنی غذایی را تشدید می‌کند. ناآرامی اجتماعی در دست‌کم ۱۰ کشور در پی گرانی انرژی گزارش اشاره می‌کند که افزایش قیمت انرژی در سپتامبر(شهریور ماه) به بروز اعتراضات و ناآرامی‌های اجتماعی در دست‌کم ده کشور انجامی از جمله سوریه، گواتمالا، فیلیپین، فرانسه و پرتغال انجامید.
یک نظرسنجی تکمیلی که در سپتامبر انجام شد و ۲۶ دفتر برنامه توسعه سازمان ملل در سراسر جهان را در بر گرفت، نشان داد ۲۵ دفتر انتظار دارند بحران خاورمیانه در شش ماه آینده همچنان اولویت باقی بماند یا اهمیت آن بیشتر شود. همه دفاتر این نهاد نیز بر این باورند که «بدترین وضعیت هنوز نیامده است.»
شوک نفتی این بار با گرانی وام‌گیری همزمان شده است این نخستین بار نیست که دولت‌ها خود را با صورت حساب سنگین حمایت از انرژی روبه‌رو می‌بینند. بحران انرژی پس از جنگ روسیه علیه اوکراین در سال ۲۰۲۲، حمایت صریح از سوخت‌های فسیلی در جهان را بر اساس برآوردهای صندوق بین‌المللی پول به حدود ۱.۳ تریلیون دلار رساند، پیش از آنکه با کاهش قیمت‌ها فروکش کند.
با این حال، بحران کنونی در شرایطی متفاوت رخ می‌دهد. این بار شوک نفتی با افزایش شدید هزینه‌های وام‌گیری همزمان شده است.
بازده اوراق قرضه آمریکا به بالاترین سطح خود در بیش از دو دهه گذشته رسیده و تأمین مالی حمایت‌ها از طریق وام‌گیری را بسیار گران‌تر از چهار سال پیش کرده است. اقتصادهای در حال توسعه و واردکننده انرژی، سنگین‌ترین بار را به دوش می‌کشند.
آن‌ها همزمان با افزایش صورت حساب واردات، صعود دلار که هزینه بازپرداخت بدهی‌های خارجی‌شان را بالا می‌برد و کاهش توانایی‌شان برای وام‌گیری از بازارها مواجه‌اند. نشانه‌های بحران در زنجیره‌های تأمین نیز آغاز شده است.
چین صادرات سوخت را متوقف کرده و کشورهای آسیایی ناچار شده‌اند پس از اختلال در محموله‌های خلیج فارس، منابع واردات نفت خود را دوباره سازماندهی کنند. تهدید پدیده «ال نینو» نیز بُعد تازه‌ای به بحران می‌افزاید.
پیش‌بینی می‌شود این پدیده بر قیمت مواد غذایی فشار وارد کند و دولت‌ها را وادار سازد در شرایطی که منابع مالی‌شان کوچک شده، بین حمایت از سوخت و حمایت از کالاهای اساسی یکی را انتخاب کنند.
