بورس در مسیر "تداوم" جبران جاماندگی

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، بورس تهران در معاملات دیروز(سه‌شنبه)، نشانه‌های پررنگی از بازگشت تقاضا را به نمایش گذاشت؛ جایی که شاخص کل با رشد 1.52 درصدی به 8 میلیون و 460 هزار واحد رسید و شاخص هم‌وزن نیز با افزایش 1.77 درصدی در سطح 2 میلیون و 220 هزار واحد قرار گرفت. این در شرایطی است که ورود حدود 5 هزار و 500 میلیارد تومان پول حقیقی، ثبت ارزش معاملات خرد در محدوده 49 هزار میلیارد تومان و مثبت بودن 80 درصد نمادها هم، تصویری از گستردگی تقاضا در بازار سهام ارائه می‌کند.

فاصله میان سود اسمی و بازده واقعی

در این راستا باید گفت در اقتصادی که با تورم مزمن مواجه است، رشد قیمت سهام به معنای افزایش قدرت خرید سرمایه‌گذار نیست؛ و ممکن است ارزش ریالی سبد سهام افزایش یابد، اما اگر این افزایش از رشد سطح عمومی قیمت‌ها عقب بماند، بازده واقعی سرمایه‌گذاری همچنان منفی خواهد بود. این در حالی است که بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطه‌به‌نقطه در شهریور 1405 به 89.8 درصد رسیده؛ رقمی که اهمیت سنجش بازده دارایی‌ها در مقایسه با تورم را برجسته می‌کند.

از این منظر، کارشناسان می‌گویند رشد اخیر بورس را باید در دو سطح ارزیابی کرد؛ نخست، میزان بازدهی بازار سهام در مقایسه با سایر دارایی‌ها و دوم، سهم این بازدهی در حفظ یا افزایش قدرت خرید سرمایه‌گذاران. از این رو، صرف افزایش شاخص کل نمی‌تواند مشخص کند که بورس تا چه اندازه از جاماندگی گذشته فاصله گرفته است.

ضمن این که برای رسیدن به چنین نتیجه‌ای، مقایسه بازدهی بورس، ارز، طلا و سایر بازارها در دوره‌های زمانی یکسان ضروری است.

نشانه‌های بازگشت اعتماد

از نگاهی دیگر، ورود نقدینگی حقیقی یکی از مهم‌ترین متغیرهای معاملات اخیر است؛ جایی که سرمایه‌گذاران حقیقی در شرایطی حدود 5.5 همت به بازار سهام وارد کرده‌اند که ارزش معاملات خرد نیز در سطح بالایی قرار دارد. افزون بر این، رشد بیشتر شاخص هم‌وزن نسبت به شاخص کل نشان می‌دهد که دیروز، افزایش قیمت‌ها به شرکت‌های بزرگ محدود نبوده و بخش گسترده‌تری از نمادها در مسیر صعود قرار گرفته‌اند.

همچنین باقی ماندن حدود 12 هزار میلیارد تومان سفارش خرید در پایان معاملات روز گذشته نیز از تقاضای پاسخ ‌نگرفته در برخی نمادها حکایت دارد؛ هرچند این سفارش‌ها را نباید با پول واردشده به بازار یکسان دانست؛ بعلاوه این که استمرار ورود نقدینگی و حفظ مشارکت معامله‌گران در روزهای آینده، معیار دقیق‌تری برای سنجش قدرت این موج صعودی خواهد بود.

شرط جبران جاماندگی

این در شرایطی است که کارشناسان معتقدند ادامه صعود بورس تنها به جریان نقدینگی وابسته نیست؛ و رشد پایدار زمانی شکل می‌گیرد که افزایش قیمت سهام با بهبود سودآوری شرکت‌ها همراه باشد. ضمن این که گزارش‌های مالی، روند فروش، هزینه‌های تولید، نرخ ارز موثر بر درآمد شرکت‌های صادراتی و تصمیم‌های اقتصادی دولت می‌توانند مسیر بازار سهام را تغییر دهند.

بنابراین اگر رشد شاخص‌ها بدون پشتوانه سودآوری ادامه یابد، احتمال شکل‌گیری فاصله میان قیمت و ارزش بنیادی سهام افزایش خواهد یافت.

در مقابل، بهبود عملکرد شرکت‌ها می‌تواند امکان تثبیت قیمت‌ها در سطوح بالاتر را فراهم کند و جبران جاماندگی را از یک موج مقطعی به روندی پایدارتر تبدیل کند. در این میان، ریسک‌های سیاسی و تغییر سیاست‌های اقتصادی نیز همچنان از عواملی هستند که می‌توانند انتظارات سرمایه‌گذاران را دستخوش تغییر کنند.

در مجموع تداوم ورود پول حقیقی و فراگیری رشد نمادها در تالار شیشه‌ای نشان می‌دهد بورس بار دیگر مورد توجه معامله‌گران قرار گرفته است؛ اما برای اعلام پایان جاماندگی، هنوز باید بازدهی تجمعی بازار سهام با تورم و عملکرد سایر دارایی‌ها مقایسه شود. بنابراین معیار موفقیت بورس، تنها رسیدن شاخص به قله‌های تازه نیست؛ بلکه توانایی آن در ایجاد بازدهی پایدار و حفظ قدرت خرید سرمایه‌گذاران است.