آخرین دیوار رجایی‌شهر هم تخریب شد+فیلم

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، نوزدهمین تور نظارتی مرکز رسانه قوه قضاییه با حضور ۳۵ خبرنگار و عکاس از حدود ۲۰ رسانه، صبح امروز یکشنبه ۱۲ مهرماه ۱۴۰۵ در استان البرز برگزار شد و اصحاب رسانه از نزدیک در جریان آخرین مراحل تخریب زندان سابق رجایی‌شهر و تعیین تکلیف این مجموعه قرار گرفتند.

ماجرای تعطیلی زندان رجایی‌شهر به سفر استانی حجت‌الاسلام‌والمسلمین غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضاییه، به استان البرز در ۱۷ فروردین ۱۴۰۲ بازمی‌گردد؛ سفری که در جریان آن، موضوع انتقال قطعی این زندان از محیط شهری در شمار مصوبات جلسه شورای عالی قوه قضاییه قرار گرفت. بر اساس این مصوبه، روند انتقال زندانیان ندامتگاه رجایی‌شهر از ۱۰ مرداد ۱۴۰۲ آغاز شد و تا ۱۴ مردادماه همان سال تمامی زندانیان این ندامتگاه منتقل شدند و زندان رجایی‌شهر به‌طور کامل تخلیه و تعطیل شد.

با وجود تعطیلی زندان، باقی ماندن دیوارهای پیرامونی و سازه‌های مجموعه، پایان فعالیت آن را برای شهروندان به‌طور کامل ملموس نکرده بود؛ موضوعی که در جریان سفر ۶ اسفندماه ۱۴۰۴ رئیس قوه قضاییه به استان البرز مورد توجه قرار گرفت و اژه‌ای بر تسریع در تغییر کاربری مجموعه و تخریب دیوارهای زندان تأکید کرد. اتمام تخریب دیوارهای رجایی‌شهر در پی این دستور، عملیات تخریب دیوارهای پیرامونی زندان سابق رجایی‌شهر در ۸ اسفندماه ۱۴۰۴ آغاز شد، اما به دنبال بروز برخی موانع و وقفه در روند اجرا، عملیات تخریب کامل دیوارها در شهریورماه ۱۴۰۵ از سر گرفته شد و در ادامه، بخش‌هایی از مجموعه و برجک‌های آن نیز تخریب شد.

امروز و در جریان نوزدهمین تور نظارتی مرکز رسانه قوه قضاییه، آخرین بخش از دیوار پیرامونی زندان، یعنی سردر ورودی این مجموعه، نیز در برابر دوربین خبرنگاران و عکاسان تخریب شد تا پوسته بیرونی زندان سابق رجایی‌شهر به‌طور کامل برچیده شود.

حیدر آسیابی، رئیس سازمان زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور، در حاشیه این بازدید با اشاره به مطالبه مردم کرج برای انتقال زندان رجایی‌شهر به خارج از محدوده شهری گفت: بر اساس قانون مصوب سال ۱۳۸۰ مجلس شورای اسلامی، زندان‌ها باید به خارج از شهرها منتقل شوند و این موضوع در سفر سال ۱۴۰۲ رئیس قوه قضاییه به استان البرز در دستور کار قرار گرفت. وی افزود: با دستور رئیس قوه قضاییه، ابتدا زندان تعطیل و زندانیان آن منتقل شدند و در سفر سال ۱۴۰۴ نیز دستور تخریب این زندان صادر شد.

رئیس سازمان زندان‌ها با اشاره به تغییر کاربری اراضی این مجموعه ادامه داد: با هماهنگی استانداری البرز، تغییر کاربری این اراضی از کاربری زندان به کاربری‌های تجاری، مسکونی، آموزشی و اداری در دستور کار قرار گرفت. آسیابی گفت: حدود ۵۰ هکتار از عرصه این مجموعه با تخریب دیوارهای خارجی آزاد شده و در اختیار سرمایه‌گذاران قرار خواهد گرفت و سهم سازمان زندان‌ها نیز که حدود ۱۷ هکتار است، از طریق مزایده تعیین تکلیف خواهد شد.

وی با بیان اینکه حدود ۹ هکتار از پوسته داخلی مجموعه باقی مانده است، اظهار کرد: این بخش دیگر محل استقرار زندان نخواهد بود و درباره نحوه استفاده از آن، از جمله کاربری اداری یا آموزشی، در قالب طرحی که از سوی استانداری بررسی می‌شود، تصمیم‌گیری خواهد شد. ۸۰ زندان همچنان در محدوده شهری قرار دارند رئیس سازمان زندان‌ها در پاسخ به پرسشی درباره تعداد زندان‌هایی که همچنان در محدوده شهری قرار دارند، گفت: در سراسر کشور حدود ۸۰ زندان داریم که فرآیند انتقال آنها به خارج از شهر انجام نشده است.

آسیابی افزود: در برخی مناطق مطالعات لازم انجام شده و حتی زمین نیز تهیه شده، اما اعتبار لازم برای انتقال فراهم نشده است و تلاش سازمان زندان‌ها این است که قانون مربوط به انتقال زندان‌ها به خارج از شهرها که بیش از ۲۵ سال از تصویب آن می‌گذرد، اجرایی شود. وی درباره آثار اجتماعی استقرار زندان‌ها در محدوده شهری نیز گفت: با توجه به وسعت عرصه‌ای که زندان‌ها در اختیار دارند، قرار گرفتن آنها در داخل شهر می‌تواند بر روند توسعه شهری، اجتماعی و فرهنگی اثرگذار باشد و هدف قانون‌گذار نیز انتقال این فضاها از محدوده شهری بوده است تا امکان توسعه شهری و اقتصادی فراهم شود.

آسیابی همچنین با اشاره به تجربه حرفه‌آموزی زندانیان اظهار کرد: یکی از اهداف و وظایف سازمان زندان‌ها، اصلاح و تربیت مجرمان با محوریت اشتغال است. وی به بازدید امروز از ندامتگاه البرز اشاره کرد و گفت: در این بازدید، زندانی‌ای که حدود پنج تا شش سال است در زمینه تولید صنایع دستی و عصای تزئینی فعالیت می‌کند، توضیح داد که یکی از محصولاتش حدود ۲۰ میلیون تومان ارزش دارد و مواد اولیه هر عصا حدود ۲ تا ۳ میلیون تومان هزینه دارد.

رئیس سازمان زندان‌ها ادامه داد: این فرد عنوان کرده بود که پیش از این شغلی نداشته و همین موضوع او را به سمت ارتکاب سرقت سوق داده است، اما اکنون در زندان حرفه‌ای را آموخته و به تولید صنایع دستی مشغول است. آسیابی تأکید کرد: حرفه‌آموزی در زندان در کنار اقدامات فرهنگی، اصلاحی و تربیتی دنبال می‌شود و سازمان زندان‌ها توسعه این اقدامات، به‌ویژه در حوزه اشتغال را پیگیری خواهد کرد.

تخریب رجایی‌شهر؛ پاسخ به یک مطالبه شهری

حسین فاضلی هریکندی، رئیس کل دادگستری استان البرز نیز در ادامه این بازدید با اشاره به دستور رئیس قوه قضاییه برای تعطیلی زندان رجایی‌شهر اظهار کرد: تعطیلی زندان سابق رجایی‌شهر کرج و تخریب دیوار پیرامونی آن، یکی از دستاوردهای سفرهای استانی رئیس قوه قضاییه به استان البرز است. وی افزود: امروز با تخریب آخرین نقطه دیوار پیرامونی زندان، مردم استان البرز و به‌ویژه شهروندان کرج عملاً شاهد آزادسازی این عرصه و بازگشت آن به مجموعه و بافت شهری هستند.

رئیس کل دادگستری استان البرز با اشاره به سابقه قرار گرفتن زندان در محدوده شهری گفت: زمانی که زندان رجایی‌شهر ساخته شد، این مجموعه خارج از محدوده شهر کرج قرار داشت، اما با گسترش شهر و افزایش جمعیت، زندان در محدوده شهری قرار گرفت و استقرار آن، به‌ویژه از جهت رفت‌وآمد خانواده‌های زندانیان و انتقال زندانیان، مسائل و مشکلاتی برای شهروندان ایجاد کرده بود. فاضلی هریکندی ادامه داد: با دستور رئیس قوه قضاییه در سال ۱۴۰۲، اقدامات لازم برای تعطیلی زندان و سپس تغییر کاربری آن آغاز شد و با پیگیری دادگستری استان، سازمان زندان‌ها و همکاری استانداری البرز، موضوع تغییر کاربری در کمیسیون ماده ۵ استان و شورای عالی شهرسازی و معماری بررسی و تصویب شد.

رجایی‌شهر در مسیر تعیین تکلیف نهایی

مجموعه زندان سابق رجایی‌شهر در زمینی با مساحت حدود ۶۰ هکتار قرار دارد که از این میزان حدود ۱۷ هکتار در اختیار سازمان زندان‌هاست. اراضی این مجموعه در چارچوب طرح مولدسازی تعیین تکلیف خواهد شد و پس از پایان عملیات تخریب، مراحل اجرای طرح‌های پیش‌بینی‌شده در این اراضی دنبال می‌شود.

با تخریب آخرین بخش از دیوار پیرامونی، آنچه سال‌ها یکی از شناخته‌شده‌ترین مجموعه‌های زندان در کرج بود، اکنون وارد مرحله تازه‌ای شده است؛ مرحله‌ای که قرار است با تعیین تکلیف اراضی و تغییر کاربری آنها، بخشی از این عرصه به ظرفیت‌های شهری، سرمایه‌گذاری و توسعه‌ای شهر کرج اختصاص یابد.