دوره نهفتگی پنهان اچ‌آی‌وی بدون علامت ظاهری، سیستم ایمنی را بیصدا تخریب می‌کند.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، برخلاف باورهای نادرست رایج که تعاملات روزمره با افراد مبتلا به ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) را خطری برای سلامت عمومی تلقی می‌کند، شواهد و یافته‌های بهداشت عمومی نشان می‌دهند آنچه افراد را در معرض آسیب قرار می‌دهد، رفتارهای پرخطر است، نه زیست مشترک و روابط عادی اجتماعی. داده‌های آموزشی در حوزه سلامت حاکی از آن است که اچ‌آی‌وی ویروسی با دوره نهفتگی طولانی‌مدت است که در صورت آگاهی‌بخشی، رفتارهای پیشگیرانه و مراقبت‌های دارویی مستمر، به‌طور کامل قابل مهار و مدیریت است.
دوره نهفتگی و چهره خاموش عفونت
جمعیت حمایت از بهبودیافتگان ایدز در مقاله ای می نویسد: ویروس اچ‌آی‌وی با ورود به بدن، عملکرد سیستم ایمنی را به‌صورت تدریجی تضعیف می‌کند. فاصله زمانی میان ورود ویروس به بدن تا بروز مرحله پیشرفته بالینی یا همان بیماری ایدز (AIDS)، ممکن است بین 10 تا 12 سال به طول بینجامد.
یکی از ویژگی‌های مهم این دوره آن است که فرد مبتلا ممکن است در طول این سال‌ها از نظر ظاهری کاملاً سالم و بدون هیچ‌گونه علامت بالینی به نظر برسد. با این حال، تشخیص به‌موقع، بهره‌مندی از رژیم غذایی مناسب، آغاز درمان‌های ضدویروسی استاندارد و دریافت مراقبت‌های منظم پزشکی می‌تواند روند تخریب سلول‌های ایمنی را به‌شدت کُند کرده و مانع ورود فرد به فاز حاد بیماری شود.
با تحلیل تدریجی سیستم دفاعی بدن و ورود بیماری به فاز فعال، مجموعه‌ای از علائم بالینی ظاهر می‌شوند که نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارند. از جمله پیامدهای بالینی این مرحله می‌توان به این موارد اشاره کرد که شامل کاهش بیش از 10 درصد وزن بدن در مدت‌زمان کوتاه و بدون علت مشخص، احساس خستگی مزمن، پایدار و ناتوان‌کننده در انجام فعالیت‌های معمول، تعریق شدید و غیرعادی شبانه همراه با تب پایدار، اسهال مزمن و سرفه‌های مکرر که بیش از یک ماه ادامه یابند، تورم غدد لنفاوی در نواحی مختلف بدن و بروز ضایعات پوستی خارش‌دار، آفت یا عفونت‌های برفکی در مخاط دهان می شوند.
انگ‌زدایی اجتماعی؛ رفتارهایی که منجر به انتقال نمی‌شوند
یکی از چالش‌های بنیادین در کنترل بیماری‌های عفونی مزمن، انگ اجتماعی ناشی از کمبود آگاهی عمومی است. داده‌های اپیدمیولوژیک نشان می‌دهند ویروس اچ‌آی‌وی در محیط بیرون و ترشحات عادی زندگی روزمره فعال نمی‌ماند؛ ازاین‌رو، رفتارهای معمول هیچ نقشی در سرایت آن ندارند مانند فشردن دست، در آغوش گرفتن، روبوسی و استفاده از بستر مشترک برای خواب، حضور در استخرهای شنا، استفاده از سرویس‌های بهداشتی، حمام‌های عمومی و وسایلی مانند پتو و لباس و گزش حشرات، ذرات تنفسی حاصل از عطسه و سرفه، و صرف غذا در ظروف مشترک هستند عامل انتقال نیستند.
راه‌های انتقال بیولوژیک؛ ویروس از چه مسیری منتقل می‌شود؟
حمید فتحی متخصص پیشگیری از بیماری های ویروسی درباره انتقال ایدز می گوید: انتقال اچ‌آی‌وی صرفاً از طریق مایعات بیولوژیک خاص بدن و تماس‌های مخاطی یا خونیِ با بار ویروسی رخ می‌دهد مثلا روابط جنسی محافظت‌نشده، انتقال از مادر به جنین و نوزاد، تجهیزات تزریق و ابزار تیز و برنده مشترک و فرآورده‌های خونی آلوده می تواند این ویروس را انتشار می دهد.
کنترل گسترش عفونت اچ‌آی‌وی پیش از هر چیز بر پایه اصلاح رفتارهای فردی و بهره‌گیری از ابزارهای حمایتی استوار است. در همین راستا، رعایت اصولی چون پایبندی به سلامت روابط، وفاداری به شریک جنسی و استفاده مستمر از روش‌های محافظتی استاندارد، نخستین و مهم‌ترین سد دفاعی در برابر انتقال این بیماری به شمار می‌رود.
برای قطع زنجیره انتقال این ویروس، خودداری جدی از استفاده مشترک از وسایل شخصی برنده و سرنگ نظیر تیغ اصلاح، قیچی و ناخن‌گیر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
از سوی دیگر، مصرف موادی نظیر شیشه و محرک‌های صنعتی با تضعیف قوه قضاوت، سلب هوشیاری و بروز رفتارهای تکانشی، احتمال تصمیم‌گیری‌های پرخطر و برقراری روابط محافظت‌نشده را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد. در نهایت، انجام به‌موقع آزمایش‌ها، غربالگری‌های پیش از ازدواج و مراجعه به مراکز خدمات سلامت برای دریافت مشاوره محرمانه، اصلی‌ترین گام در شناسایی زودهنگام و جلوگیری از انتقال ناخواسته زنجیره بیماری به شمار می‌رود تا از این طریق با آگاهی‌بخشی مستمر، گامی مؤثر در جهت مهار این بیماری برداشته شود.
