علیاصغر حمدیه، افسر بازنشسته همدانی، با عشق به فرهنگ و تاریخ، عمر خود را وقف ثبت و ضبط میراث گرانبهای همدان کرده است.
در پسِ چهرهای که سالها با انضباطِ نظامی گره خورده بود، قلبی آکنده از عشق به فرهنگ و تاریخ میتپد.
علیاصغر حمدیه، افسر بازنشسته و پژوهشگر نامآشنای همدانی، روایت دلدادگی خود به فرهنگِ این دیار را بازگو میکند؛ از شبهای شعر در محله «بنه بازار» تا تألیف کتابهایی که آینه تمامنمای سنتهای دیرین همدان شدهاند.
از بنه بازار تا وادیِ شعر
محلههای قدیمی همدان، بهویژه «بنه بازار» و «باباطاهر»، زادگاهِ ذوق و قریحه علیاصغر حمدیه بودند. او که متولد ۱۳۲۳ است، جوانیاش را در محافل ادبی و در کنار بزرگانِ شهر سپری کرد. حمدیه با یادآوری آن سالها میگوید: «آن شبهای پنجشنبه و جمعه، در جمعِ اهل دل و فرهنگ، شوق سرودن و شعرخوانی در من شعلهور شد؛ آتشی که در دوران خدمت خاموش نشد و در خلوتِ پس از بازنشستگی به رسالت تبدیل شد.»
تلاقی انضباط و هنر
حمدیه پس از سالها خدمت در نیروی انتظامی و بازنشستگی در سال ۱۳۷۴، تمامِ وقت و انرژی خود را وقفِ تحقیق و پژوهش کرد. او که زندگی شخصی و خانوادگیاش را با فعالیتهای فرهنگی درآمیخته، معتقد است نظم و انضباط دورانِ خدمت، در آثار پژوهشیاش متجلی شده است. این پیوندِ میان «تجربه نظامی» و «لطافتِ شاعرانه»، ویژگیِ منحصربهفردِ زندگی اوست که به آثارش عمق و استحکام بخشیده است.
میراثدارِ سنتها در کسوتِ پژوهشگری
میراثِ مکتوب حمدیه، گسترهای وسیع از شعر تا تاریخ اجتماعی را در بر میگیرد. او با اشاره به آثارش، از مجموعههای شعری همچون «بخوان از خط پیشانی» و «چشمه خورشید» یاد میکند که موردِ استقبالِ دوستدارانِ فرهنگ قرار گرفتهاند.
اما نقطه اوجِ کارنامه او، پژوهشهای میدانی و تاریخی است. کتاب «تاریخچه قهوهخانه در استان همدان» که افتخارِ دریافت جایزه قلمِ استان را کسب کرد، و کتاب «درآمدی بر پیشینه عزاداریهای استان همدان»، از جمله آثارِ مرجعی هستند که الگوی مطالعات فرهنگی و تبلیغات اسلامی در سراسرِ کشور شدهاند.
آیینه عمر؛ تلاشی برای ثبتِ تاریخِ شفاهی
حمدیه در تازهترین گامهای خود با انتشار مجموعه شعر گویش همدانی و طنز و اخوانیات «آیینه عمر» در سال ۱۴۰۳، همچنان حضوری فعال در انجمنهای ادبی دارد. او این روزها مشغولِ نگارشِ پروژهای عظیم است؛ مجموعهای ۶۰۰ صفحهای که خاطرات و آداب و رسومِ دیده و شنیدههایش از دوران جوانی تا امروز را شامل میشود.
این پژوهشگرِ همدانی که افتخاراتِ متعددی در جشنوارههای ملی شعر و مقالاتِ تخصصی در زمینه غزلیات حافظ و گویش همدانی دارد، معتقد است حفظِ میراث فرهنگی، ضامنِ بقای هویتِ یک شهر است. او با همان شور و اشتیاقِ جوانی، برای ثبتِ این میراثِ گرانبها تلاش میکند تا آیندگان، از ریشههای خود آگاه باشند.
