قیمت لحظهایهمه قیمت‌ها
از خیابان تا کاخ الیزه؛ اعتراضات دانش‌آموزی در سایه انتخابات ۲۰۲۷
اعتراضات فرانسه در شرایطی تشدید شده که مکرون با بحران اوکراین، شوک انرژی هرمز، تنگنای بودجه و فشار برای اصلاحات داخلی روبه‌روست؛ مجموعه‌ای که انتخابات ۲۰۲۷ را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، اعتراضات دانش‌آموزان فرانسوی حدود ۱۰ روز پیش در مدارس حومه پاریس با موضوع بهبود شرایط آموزشی، کمبود معلم و کلاس‌های شلوغ آغاز و در فاصله‌ای کوتاه به موجی سراسری تبدیل شد؛ موجی که اکنون با تعطیلی صدها مدرسه، ورود دانشجویان و معلمان و درگیری خشونت‌بار با پلیس ابعاد تازه‌ای پیدا کرده است. حال این پرسش‌ها مطرح می‌شود که چه عواملی باعث شد یک اعتراض آموزشی در چنین مدت کوتاهی گسترش پیدا کند؟
آیا ریشه‌های این اعتراض‌ها تنها به وضعیت مدارس و محدودیت‌های بودجه‌ای بازمی‌گردد یا فشارهای اقتصادی و اجتماعی گسترده‌تری نیز در شکل‌گیری آن نقش دارد؟ و مهم‌تر از همه، ادامه این اعتراض‌ها چه فشاری بر دولت فرانسه در آستانه انتخابات ۲۰۲۷ وارد خواهد کرد؟
ریشه‌های اعتراض؛ از مدرسه تا انباشت بحران‌های فرانسه اعتراض‌های دانش‌آموزی فرانسه را نمی‌توان تنها واکنشی به مشکلات مدارس دانست. این مطالبات در بستری از فشار اقتصادی، کاهش قدرت خرید، محدودیت‌های بودجه‌ای و نگرانی درباره آینده شکل گرفته‌اند؛ به‌گونه‌ای که مدرسه به نقطه بروز بخشی از نارضایتی انباشته نسل جوان تبدیل شده است.
موجی که کمتر از دو هفته پیش در منطقه پاریس آغاز شد، اینک به بیش از هزار دبیرستان رسیده و در صدها مدرسه تعطیل یا دچار اختلال شده‌اند. در سطح مستقیم، دانش‌آموزان از کلاس‌های ۳۲ تا ۳۵ نفره، کمبود معلم و کارکنان آموزشی، نبود جایگزین برای معلمان غایب، ساعات طولانی درس و وضعیت نامناسب ساختمان مدارس انتقاد دارند.
بر اساس آمار وزارت آموزش فرانسه، در سال تحصیلی ۲۰۲۵-۲۰۲۴ نزدیک به ۱۰ درصد ساعات تدریس در مدارس متوسطه دولتی عملاً برگزار نشده و بخشی از این ساعات نیز به دلیل ناتوانی در تأمین معلم جایگزین از دست رفته است. بنابراین، اعتراض‌ها صرفاً محصول تحریک سیاسی یا یک موج ناگهانی خیابانی نیست و پشت آن مجموعه‌ای از مشکلات انباشته در نظام آموزشی قرار دارد.
بحران آموزشی اما خود بخشی از فشار بزرگ‌تری است که اقتصاد و بودجه فرانسه با آن مواجه است. دولت برای سال ۲۰۲۷ اعتبارات آموزش ملی را به ۶۵.۵ میلیارد یورو افزایش داده ولی هم‌زمان برای مهار کسری بودجه به دنبال حدود ۴۳ میلیارد یورو صرفه‌جویی است؛ آن هم در شرایطی که هزینه تأمین مالی بدهی افزایش یافته و دولت با مطالبات فزاینده برای هزینه‌های دفاعی و امنیتی روبه‌رو است.
به این ترتیب، حتی افزایش بودجه آموزش نیز در چارچوب تنگنای مالی گسترده‌تری قرار گرفته است. در کنار فشارهای داخلی، بحران‌های خارجی نیز مستقیماً به اقتصاد و زندگی روزمره فرانسوی‌ها منتقل شده‌اند.
جنگ اوکراین که وارد پنجمین سال خود شده، همچنان هزینه‌های امنیتی و اقتصادی بر اروپا تحمیل می‌کند و بحران خاورمیانه و اختلال در تردد انرژی از تنگه هرمز نیز فشار تازه‌ای بر قیمت سوخت و انرژی وارد کرده است؛ چنان‌که مکرون افزایش قیمت انرژی را به پیامدهای این بحران‌ها مرتبط دانسته است. در چنین شرایطی، اعتراض دانش‌آموزی در نقطه تلاقی مشکلات آموزشی، فشار معیشتی، محدودیت بودجه‌ای و تبعات بحران‌های خارجی شکل گرفته و ظرفیت دولت برای پیشبرد هم‌زمان اصلاحات داخلی و مدیریت بحران‌های خارجی را محدودتر کرده است.
امکان‌سنجی تسری و افزایش هزینه‌های حکمرانی مهم‌ترین پرسش پس از گسترش اعتراض‌ها این است که آیا موج فعلی در سطح دبیرستان‌ها باقی می‌ماند یا می‌تواند به سایر گروه‌های اجتماعی سرایت کند؟ در پاسخ باید گفت که ورود دانشگاه‌ها، معلمان و برخی تشکل‌های کارگری به فضای اعتراضی، در کنار فراخوان‌های تازه برای ادامه تجمع‌ها، نشان می‌دهد ظرفیت اتصال مطالبات آموزشی به مطالبات معیشتی و اجتماعی وجود دارد.
