پشت پرده دومین سفر جولانی به عربستان در بحبوحه درگیری با یمن

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، در بحبوحه بحران بزرگی که عربستان در یمن گرفتار آن شده و تشدید درگیری‌ها در این جبهه، ابومحمد جولانی (احمد الشرع) رئیس دولت موقت سوریه در دومین سفر خود در کمتر از یک ماه به عربستان، چندین توافق‌نامه در ریاض، از جمله یک توافق‌نامه همکاری دفاعی با عربستان سعودی، امضا کرد.

سفر جولانی با یک هیئت بزرگ به عربستان

این سفر جولانی در بحبوحه نیاز فوری دمشق به حمایت مالی و سوالاتی در مورد ماهیت این همکاری دفاعی، به ویژه با توجه به درز اطلاعات مربوط به درخواست عربستان برای اعزام عناصر تروریستی از سوریه به یمن، صورت می‌گیرد.

به این منظور، جولانی دیروز در راس یک هیئت دولتی، نظامی و امنیتی وارد ریاض شد و در آنجا با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی و تعدادی از مقامات دیگر این کشور دیدار کرد. ترکیب هیئت همراه، گستردگی دستور کار این سفر را نشان می‌دهد که شامل مسائل سیاسی، اقتصادی، امنیتی و نظامی می‌شود.

این هیئت شامل اسعد الشعبانی، وزیر امور خارجه، مرهف ابوقصره، وزیر دفاع، محمد یاسر برنیه، وزیر دارایی، باسل عبدالحنان، وزیر صنعت و عبدالقادر طحان، رئیس اداره اطلاعات کل سوریه بود.

در حالی که بیانیه‌های رسمی اولیه به اظهارات کلی در مورد مذاکرات بین جولانی و بن سلمان محدود می‌شد، رسانه‌های سعودی از ده‌ها توافق، بدون افشای جزئیات دقیق آنها، خبر دادند. این امر باعث شد که این سفر بیشتر به مقدمه‌ای برای اجرای توافقات شفاهی، که شاید در سفر قبلی جولانی به ریاض به دست آمده بود، شبیه شود.

اهداف سفر جولانی به ریاض در بحبوحه درخواست سعودی‌ها برای اعزام تروریست‌ها از سوریه به یمن

تنها چند روز پس از آنکه الشیبانی اعلام کرد که کشورش در حال بررسی پیوستن به «ائتلاف مکه» (شامل عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان) است، و کمتر از یک ماه پس از افشای درخواست عربستان برای اعزام تروریست‌ها از سوریه برای شرکت در جنگ علیه یمن، بیانیه بعدی وزارت امور خارجه سوریه نشان داد که یک توافق‌نامه همکاری بین وزارتخانه‌های دفاع سوریه و عربستان امضا شده است.

اما در حالی که این وزارتخانه ماهیت این همکاری را روشن نکرد، به نظر می‌رسد که با درخواست عربستان سعودی برای اعزام تروریست‌ها از سوریه - علیرغم انکارهای قبلی مقامات دولت انتقالی - مطابقت دارد و شبیه مقدمه‌ای برای یک گام «دفاعی» است که ممکن است قبل از پیوستن به ائتلاف مکه باشد.

بهره‌برداری عربستان از نیاز مالی رژیم جولانی

اما در سطح توافق‌های اقتصادی، این توافقات در چارچوب حمایت اعلام شده عربستان سعودی از مقامات انتقالی در سوریه قرار می‌گیرند. این حمایت پیش از این شامل امضای تقریباً 80 توافقنامه و یادداشت تفاهم به ارزش بیش از 40 میلیارد ریال سعودی، معادل حدود 10.7 میلیارد دلار، همانطور که توسط خالد الفالح، وزیر سرمایه‌گذاری عربستان سعودی در فوریه گذشته اعلام شد، می‌شد.

این حمایت همچنین شامل تصویب بسته وام کم‌بهره 406 میلیون دلاری توسط صندوق توسعه عربستان سعودی - بخشی از یک خط تأمین مالی بزرگتر که می‌تواند به 1.5 میلیارد دلار برسد - کمک بلاعوض 1.65 میلیون بشکه نفت خام، مشارکت با قطر در تسویه بدهی‌های معوقه سوریه با بانک جهانی و تأمین بخشی از حقوق کارمندان بخش دولتی سوریه بود.

از سوی دیگر، بسته‌های حمایتی و سرمایه‌گذاری پیشنهادی عربستان سعودی، به ویژه با توجه به بحران‌های اقتصادی پی در پی که سوریه را درگیر کرده است، کاهش مداوم استانداردهای زندگی - پس از افزایش قیمت سوخت، برق و نان و کاهش یارانه‌ها - و همچنین افزایش نرخ بیکاری، کاهش قدرت خرید و عدم توانایی افزایش دستمزدها در همگامی با قیمت‌ها، وابستگی و نیاز شدید رژیم جولانی به کمک‌های ریاض را نشان می‌دهد.

علاوه بر این، این سفر چند روز پس از آن انجام می‌شود که توماس باراک، فرستاده ایالات متحده به سوریه و عراق، اذعان کرد که جذب سرمایه‌گذاران خارجی به سوریه همچنان بسیار دشوار است.

باراک این دشواری را به ضعف سیستم بانکی، فقدان ضمانت‌های امنیتی و ادامه برخی محدودیت‌های اقتصادی سوریه نسبت داد و خاطرنشان کرد که سرمایه‌گذاری‌های انرژی ممکن است بین 10 تا 15 سال طول بکشد تا بازده داشته باشند.

این بدان معناست که با توجه به عدم تمایل شرکت‌های خارجی، ریاض با منابع مالی و حمایت سیاسی خود، یکی از معدود گزینه‌های موجود برای دمشق جهت دریافت سریع تأمین مالی و سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت است.

با این حال، گستردگی مسائل امنیتی و نظامی مطرح، سؤالاتی را در مورد آنچه این بار عربستان سعودی در ازای کمک‌های خود به سوریه از این کشور می‌خواهد، مطرح می‌کند؛ به ویژه اینکه طی دوره اخیر نفوذ سعودی‌ها در پرونده سوریه بسیار بیشتر از سایر کشورهای عربی بوده است.

این درحالی است که اخیرا شبکه شام تی وی گزارش داد که مقامات نظامی دولت موقت سوریه مسئول جذب عناصر خارجی برای انتقال آنها به یمن هستند و به این عناصر، حقوق‌های جذابی پیشنهاد داده می‌شود و می‌توانند حج و عمره رایگان به جای بیاورند و به خانواده‌هایشان هم امتیازاتی تعلق می‌گیرد.

تحلیلگران متخصص در حوزه تروریسم معتقدند که انتقال هزار عنصر تروریستی ایگور، ترکستانی، ازبک، تاجیک، افغان، چچنی، آلبانیایی و عرب از ملیت‌های مختلف، فرصتی را برای رژیم جولانی فراهم می‌کند تا خودش را از شر این عناصر که به یک بار امنیتی و نظامی تبدیل شده‌اند، خلاص کند و یک ارتش واحد برای خودش تشکیل دهد.

به گفته منابع آگاه، عربستان سعودی تعداد زیادی مرکز اختصاص داده شده به آموزش سلفی‌گری در استان‌های جنوبی یمن تأسیس کرده است. در واقع عربستان به عنوان بخشی از برنامه خود برای شعله‌ور کردن یک جنگ فرقه‌ای ویرانگر در صورت عدم دستیابی به اهداف نظامی خود در یمن، از این مراکز حمایت قابل توجهی می‌کند.