خونخواهی در تفکر شیعی، نه انتقامی کور، بلکه مکانیزمی راهبردی برای بقای جامعه و بازگرداندن نظم جهانی است.
خونخواهی در کالبد تفکر شیعی، نه یک شعار غیرعملیاتی و نه انتقام کورکورانه، بلکه «الگویی برای بقا» با هدف بازگرداندن نظم برهم خورده جهان است. این راهبرد استراتژیک، در طول بیش از هزار سال، توازن قدرت را میان حق و باطل حفظ کرده است.
از منظر حقوقی و الهی، خونخواهی همان مطالبه «قصاص» است؛ ابزاری که خداوند حکیم برای حفظ تداوم نوع بشر طراحی کرده است. دین اسلام نیز با هدف حفظ نوع بشر، قصاص را تشریع کرده تا فلسفهای حیاتبخش را شکل دهد. قرآن کریم میفرماید: «وَلَکُمْ فِی الْقِصَاصِ حَیَاةٌ یَا أُولِی الْأَلْبَابِ» (سوره بقره، آیه 179)؛ این بدان معناست که با اجرای مجازات قاتل، از کشتار هزاران تن جلوگیری میشود. این یعنی بازدارندگی؛ و بدون بازدارندگی، تمدن بشری در گرداب هرجومرج فرو خواهد رفت.
قصاص، همان «کشتنی» است که از خونریزیهای بیشمار جلوگیری میکند و همان بازدارندگی الهی است که ستون امنیت جهان را استوار میدارد. بدون این حکم، بشر امنیتی نخواهد یافت. بنابراین، خونخواهی در اسلام وسیلهای است برای «ارزشگذاری بر جان انسان» و «برقراری امنیت».
از منظر روانشناسی نیز قصاص امری پذیرفته شده و قابل توجیه است. قصاص برای سلامت روانی جامعه لازم است. وقتی جامعه میبیند قاتل مجازات میشود، حس امنیت و «عدالت جهان» دوباره برقرار میشود.
از دیدگاه فلسفه اخلاق مدرن نیز خونخواهی، به دلیل «عدالت عمومی»، امری موجه و ضروری است. در فلسفه اخلاق، خونخواهی به معنای پاسخ متناسب و عادلانه به جنایت، یعنی دادخواهی، اجرای عدالت و حفظ حرمت جان انسان، مورد پذیرش است.
مطالبه قصاص که از آن به خونخواهی یاد میکنیم، پشتوانه شرعی، اخلاقی، روانی و عقلانی دارد که آن را تبدیل به یک وظیفه میکند. هرگونه کوتاهی در این زمینه، بدون تردید خطرات بسیاری به همراه خواهد داشت. تجربه نشان داده که پس از فاجعه کربلا، اصرار بر مطالبه حق، حتی در دوران ضعف و اقلیت، «بازدارندگی معنوی و سیاسی» ایجاد کرد، به طوری که دشمن، با وجود تمام قدرت، از تعرض آشکار به حریم امامان (ع) واهمه داشت.
اکنون نیز در لحظهای سرنوشتساز قرار داریم که دشمن در تلاش است آن را به یک بحران وجودی تبدیل کند. دشمن با به شهادت رساندن حضرت آیتالله العظمی سید علی خامنهای، تلاش کرد تا آن حصار بازدارندهای را که بر پیکر شیعه سایه افکنده بود، درهم شکند. هرگونه سستی، درنگ و کوتاهی در مسیر خونخواهی، به معنای فروپاشی امنیت هستی شیعه است؛ زیرا دشمن در پی آن است که حیات شیعه را به خطر اندازد، نه آنکه چالشی گذرا ایجاد کند.
ناگفته پیداست که همواره دشمن خارجی با کمک عمال خائن خود در داخل، در تلاش است تا با ایجاد دوگانهای میان خونخواهی و معیشت مردم، آنان را از این رسالت حیاتی دور نگه دارد؛ همانگونه که با ایجاد دوگانه معیشت و جنگ، تلاش کرد آتشبس را ایجاد کند. از این رو، ملت مبعوث شده با هوشیاری کامل و عقلانیت، اجازه شکلگیری این دوگانه کاذب را نخواهد داد و با خونخواهی امام شهید، ظالمان و مستکبران عالم را از کرده خویش پشیمان خواهد کرد؛ آنگونه که حکومت طاغوتی بنیامیه از به شهادت رساندن سیدالشهدا (ع) پشیمان شد و سرانجام خون پاک او دامنگیر حکومت آنان شد و طومار ظالمانه آنان را در هم پیچید.
منبع: خبرگزاری «۶۰ ثانیه»
