
«خاطره شکستخوردگان: شکست و صهیونیسم در گفتمان فرهنگی فلسطین» از مهمترین آثار فیصل دراج به فارسی منتشر میشود.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، یکی از مهمترین آثار فیصل دراج متفکر معاصر فلسطینی، «ذاکره المغلوبین: الهزیمه والصهیونیه فی الخطاب الثقافی الفلسطینی» یا «خاطره شکستخوردگان: شکست و صهیونیسم در گفتمان فرهنگی فلسطین» است که سال 2002 منتشر شد.
او در این کتاب ضمن اشارههای تاریخی به تولد اسرائیل و «روز نکبت» نزد فلسطینیان، به خوانش روشنفکران فلسطینی از مسئلۀ صهیونیسم و بهویژه اندیشههای روشنفکران در تبعید درباره صهیونیسم پرداخته است.
کتاب به دو بخش تقسیم میشود؛ بخش اول با عنوان «شکست و صهیونیسم در گفتمان ادبی» به چهار شخصیت ادبی میپردازد: جبرا ابراهیم جبرا، فلسطینیای که در فرهنگ شکستناپذیر است؛ «غسان کنفانی: مبارز فلسطینی و فتنه پیروز»؛ امیل حبیبی با خاطرۀ ناامیدان و کتاب یأس او؛ و سرانجام، معین بسیسو با تیتر «فلسطین پیروز در آگاهی ایمانی».
بخش دوم با عنوان «شکست و صهیونیسم در گفتمان روشنفکری» به گروهی از شخصیتهای فکری میپردازد که شاید شهرت چندانی کسب نکردهاند؛ کسانی چون اسحاق موسی الحسینی، محمد عزت دروزه، نجیب نصار، روحی الخالدی و خلیل سکاکینی.
کتاب «ذاکرة المغلوبین» کاوشی عمیق، انتقادی و واکاوانه در ساختار «حافظه فرهنگی و ملی فلسطین» است. فیصل دراج در این اثر به بررسی این موضوع میپردازد که روشنفکران، نویسندگان و فعالان فرهنگی فلسطینی در دهههای مختلف چگونه با پدیده «صهیونیسم» و «شکست» مواجه شده و آن را در گفتمان خود بازتاب دادهاند.
دراج تحلیل میکند که چگونه تفاوت میان سرعت تحولات از یکسو زمان سنتی جامعه فلسطینی (در دوران پایانی عثمانی و استعمار بریتانیا) و از سوی دیگر زمان شتابزده، مدرن و مجهز صهیونیسمِ متکی بر اسطورههای توراتی و ماشین جنگی استعمار غربی خوانشی پیچیده، گاه آشفته و متناقض را به روشنفکر فلسطینی تحمیل کرد.
نقد مواجهه فرهنگی با شکست: نویسنده بدون تعارف و با نگاهی نقادانه، نقاط ضعف، توهمات، خطاهای تحلیلی و همچنین نقاط قوت و درخشانِ «مثقفان» (روشنفکران) فلسطینی را در مواجهه با پروژه صهیونیستی واکاوی میکند؛ اینکه چگونه گاهی پیشرفت تکنولوژیک یا سازمانی دشمن دیده شد اما راهکار مقابله با آن در هالهای از ابهام یا مأیوسزدگی ماند.
با وجود تمام نقدها و بازخوانی خطاهای گذشته، نتیجهگیری دراج عمیقاً رو به جلو و مقاومتمحور است. او استدلال میکند که این حافظه با تمام زخمها، شکستها و خطاهای تاریخیاش در عین حال «میراث ملی» و «ضرورت ملی» فلسطینیان است.
در بستر یک واقعیت ستمگرانه و استعماری، این حافظه ناگزیر است به حافظهای «مقاوم، مبارز و زنده» بدل شود؛ حافظهای که به تعبیر او یا باید بجنگد و مقاومت کند، یا اصلاً وجود نخواهد داشت.
فیصل دراج در این کتاب تلاش میکند به جای افتادن در دامان «نوستالژی صرف» یا «تسلیم در برابر واقعیت تلخ شکست»، با ابزار نقد درونگفتمانی، به پالایش و فهم ابعاد مبارزه فرهنگی فلسطین بپردازد.
«ذاکرة المغلوبین» برای کسانی که به مباحث مربوط به ادبیات پایداری، جامعهشناسی سیاسی فلسطین و نقد گفتمانهای استعماری علاقه دارند، یکی از مرجعترین و تأملبرانگیزترین کتب انتقادی به شمار میرود.
انتشارات مردمنگار این کتاب را با ترجمه محمد آسیابانی در دست انتشار دارد و تا چندی دیگر وارد بازار نشر میکند.
به باور کارشناس غرب آسیا، دموکراسی در سرزمینهای اشغالی «فریب مدرن» و عاری از واقعیت است.
حملات جنگندهها و پهپادهای رژیم صهیونیستی به دانشگاه اسلامی غزه و مناطق دیگر چند شهید و زخمی برجای گذاشت.
یک تحلیلگر ارشد عرب با بیان شاخصهای نابودی اسرائیل گفت شکل آینده منطقه توسط ایران و محور مقاومت ترسیم میشود.
ارتش رژیم صهیونیستی رزمایش نظامی گسترده دو روزه در منطقه مرکزی و شمال فلسطین اشغالی برگزار میکند.
هنرمند غزهای، طی 2 سال با 750 طرحِ برخاسته از رنج و پایداری، روایتگر صدای مظلومیت فلسطین شد.
دبیرکل سازمان همکاری اسلامی حمله گسترده اشغالگران به الخلیل را در راستای توطئه آوارگی اجباری فلسطینیان دانست.
سه سال بعد از گرفتاری ارتش رژیم اسرائیل در جنگهای متوالی نظامیانش چار مشکلات روانی پیچیدهای شدهاند.
احزاب راستگرای صهیونیستی با طرح وعده کوچ اجباری فلسطینیان از کرانه باختری و غزه راهی رقابت انتخاباتی شدهاند.
هر دو اردوگاه انتخاباتی رژیم صهیونیستی علیرغم تنش و اختلاف زیاد، در دشمنی با فلسطین و مقاومت اتفاق نظر دارند.
جنبش حماس با محکومیت یورشهای رژیم صهیونیستی به کرانه باختری، آن را ادامه تجاوز علیه ملت فلسطین خواند.
ارتش صهیونیستی بامداد امروز حملات گستردهای به کرانه باختری آغاز کرد و دهها شهر و روستا را هدف قرار داد.
آنچه در ماههای اخیر در کرانه باختری رخ میدهد، صرفا مجموعهای از حملات پراکنده شهرکنشینان اسرائیلی علیه فلسطینیان نیست.
در جریان عملیات ضدصهیونیستی امروز دو جوان فلسطین در الخلیل دو نظامی صهیونیست به هلاکت رسیدند.
حاکم خودخوانده سوریه که فکر می کرد با اجرای دستورات آمریکا در امان خواهد بود امروز از همیشه نگران تر است.
جنبش جهاد اسلامی عملیات الخلیل را تبریک گفت و تأکید کرد پاسخ به جنایات رژیم اسرائیل در میدان ادامه خواهد داشت.
حزبالله لبنان عملیات الخلیل را پاسخی طبیعی و مشروع به جنایات مستمر رژیم صهیونیستی علیه ملت فلسطین خواند.
ابوعبیده، سخنگوی القسام، عملیات الخلیل را تبریک گفت و فلسطینیان را به انتفاضه سراسری در کرانه باختری دعوت کرد.
حماس عملیات مسلحانه در الخلیل را نماد تداوم مقاومت فلسطین خواند و بر ادامه آن تا پایان اشغالگری تأکید کرد.