توسعهنیروگاههای خورشیدی خانگی راهبردی برای تقویت انرژی و تاب‌آوری شبکه برق است.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، محسن طرزطلب، معاون وزیر نیرو و رئیس سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا)، در یادداشتی برای نوشت: در جهان امروز، انرژی دیگر صرفاً یک کالای اقتصادی یا زیرساختی برای توسعه نیست؛ بلکه یکی از مؤلفه‌های اساسی امنیت ملی، پایداری اقتصادی و تاب‌آوری کشورها در برابر بحران‌ها به شمار می‌رود. تجربه بحران‌های طبیعی، حوادث پیش‌بینی‌نشده و تهدیدات علیه زیرساخت‌های حیاتی در نقاط مختلف جهان نشان داده است که هر اندازه ساختار تأمین انرژی یک کشور متنوع‌تر، منعطف‌تر و غیرمتمرکزتر باشد، توان آن برای حفظ خدمات ضروری و عبور از شرایط بحرانی افزایش خواهد یافت.
از این منظر، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی را نباید صرفاً طرحی برای افزایش ظرفیت تولید برق یا کاهش هزینه انرژی خانوارها تلقی کرد؛ بلکه این اقدام را باید بخشی از یک راهبرد کلان برای تقویت امنیت انرژی، افزایش آمادگی ملی در برابر بحران‌ها و ارتقای تاب‌آوری شبکه برق کشور دانست.
طرح «هر خانه، یک نیروگاه» می‌تواند زمینه‌ساز تحولی ساختاری در الگوی تولید و مصرف برق کشور باشد؛ تحولی که در آن مردم از مصرف‌کنندگان صرف انرژی به مشارکت‌کنندگان فعال در تولید برق تبدیل می‌شوند.
تولید پراکنده برق و افزایش تاب‌آوری شبکه
یکی از ویژگی‌های مهم نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی، توسعه تولید پراکنده برق و کاهش تمرکز ظرفیت تولید در نقاط محدود است. در ساختارهای متکی بر نیروگاه‌های بزرگ و شبکه‌های گسترده انتقال، وقوع حوادث طبیعی، اختلالات فنی یا آسیب‌دیدگی زیرساخت‌های حیاتی می‌تواند بخش قابل توجهی از ظرفیت تأمین برق را تحت تأثیر قرار دهد.
در مقابل، گسترش ظرفیت‌های تولید پراکنده در شهرها و روستاها، با کاهش وابستگی نسبی به منابع متمرکز تولید، می‌تواند به انعطاف‌پذیری بیشتر نظام تأمین انرژی کمک کند.
البته باید توجه داشت که بهره‌مندی مستقیم از برق نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی در زمان قطع شبکه، مستلزم پیش‌بینی تجهیزات مناسب از جمله اینورترهای دارای قابلیت عملکرد مستقل، سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی و تجهیزات حفاظتی مورد نیاز است. بنابراین، اگر توسعه نیروگاه‌های خانگی با الزامات فنی تأمین برق اضطراری و مدیریت هوشمند انرژی همراه شود، می‌تواند نقش مؤثرتری در تداوم تأمین برق مصارف ضروری در شرایط بحرانی ایفا کند.
این موضوع به‌ویژه برای مناطق روستایی، نقاط دور از مراکز تولید برق و مناطقی که در معرض مخاطرات طبیعی قرار دارند، از اهمیت دوچندان برخوردار است. ایجاد ظرفیت‌های تولید محلی انرژی، در کنار توسعه زیرساخت‌های ذخیره‌سازی، می‌تواند امکان تأمین بخشی از نیازهای حیاتی را در مواقع اضطراری فراهم کند و سرعت بازیابی خدمات پس از وقوع بحران را افزایش دهد.
از سوی دیگر، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی خانگی صرفاً یک اقدام فنی نیست؛ بلکه فرصتی برای گسترش مشارکت عمومی در یکی از راهبردی‌ترین بخش‌های اقتصاد کشور محسوب می‌شود. مشارکت خانوارها در تولید برق، علاوه بر ایجاد فرصت‌های اقتصادی، می‌تواند فرهنگ مدیریت مصرف انرژی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی در قبال پایداری شبکه را تقویت کند.
بسته مالی جدید ساتبا برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی خانگی
در همین چارچوب، سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) بسته مالی جدیدی را برای تسهیل توسعه نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی تدوین و در اختیار نهادهای مسئول قرار داده است. هدف از طراحی این سازوکار، فراهم‌سازی زمینه مشارکت گسترده‌تر مردم و سرمایه‌گذاران در احداث نیروگاه‌های خورشیدی خانگی و کاهش موانع مالی پیش روی متقاضیان است.
واقعیت آن است که یکی از چالش‌های اصلی توسعه نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس، تأمین منابع مالی اولیه و دسترسی خانوارها به تسهیلات مناسب است. بر همین اساس، طراحی سازوکارهای تأمین مالی با نرخ سود پایین و بهره‌گیری از ظرفیت بانک‌ها و سرمایه‌گذاران می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در فراگیر شدن این طرح داشته باشد.
در کنار تأمین مالی، رفع موانع مربوط به تأمین تجهیزات، تسهیل فرآیندهای اجرایی و ایجاد بسترهای مناسب برای ورود سرمایه‌گذاران نیز در دستور کار قرار دارد. هرچند تکمیل برخی از این سازوکارها زمان‌بر بوده است، اما تلاش می‌شود با استفاده از ظرفیت‌های موجود، مسیر توسعه نیروگاه‌های خورشیدی خانگی تسریع شود.
سه هدف اساسی توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر
نگاه ما در ساتبا این است که توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر باید هم‌زمان سه هدف اساسی را دنبال کند: افزایش ظرفیت تولید برق، گسترش مشارکت اقتصادی مردم و تقویت تاب‌آوری زیرساخت‌های انرژی کشور.
در این مسیر، نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی می‌توانند در کنار نیروگاه های بزرگ‌مقیاس، بخشی از معماری آینده نظام برق کشور را شکل دهند؛ معماری‌ای که در آن تنوع منابع تولید، پراکندگی جغرافیایی ظرفیت‌ها، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و حضور فعال مردم، پایداری تأمین انرژی را تقویت می‌کند.
تحقق طرح «هر خانه، یک نیروگاه» که مورد تأکید مقام معظم رهبری نیز قرار گرفته است، فرصتی برای حرکت در همین مسیر است. ابلاغ بسته مالی جدید و تکمیل زیرساخت‌های اجرایی آن می‌تواند زمینه آغاز مرحله تازه‌ای از توسعه نیروگاه‌های خورشیدی خانگی را فراهم سازد.
باید تأکید کرد که سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، تنها سرمایه‌گذاری برای تولید برق امروز نیست؛ بلکه سرمایه‌گذاری برای امنیت، پایداری و آمادگی کشور در برابر بحران‌های فرداست.
هر نیروگاه خورشیدی پشت‌بامی، علاوه بر ظرفیت تولید برق، می‌تواند حلقه‌ای از زنجیره گسترده‌تر تاب‌آوری ملی باشد؛ زنجیره‌ای که با مشارکت مردم، حمایت نهادهای مسئول، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و به‌کارگیری فناوری‌های مناسب، مستحکم‌تر خواهد شد.
آینده مطمئن انرژی کشور، در گرو حرکت به سوی نظامی متنوع، هوشمند، غیرمتمرکز و تاب‌آور است؛ آینده‌ای که در آن هر خانه می‌تواند سهمی در تولید انرژی و تقویت پایداری کشور داشته باشد.
انتهای‌پیام/
احداث نخستین نیروگاه خورشیدی شناور کشور برای صیانت از منابع آبی شالیزارها در گلدشت بابل برنامه ریزی شد.
برخورداری سیستان وبلوچستان از ظرفیت ویژه تابش خورشید فرصتی راهبردی برای توسعه انرژی تجدیدپذیر فراهم کرده است.
نیروگاه‌های خورشیدی پراکنده در ایران می‌تواند امنیت و پایداری شبکه برق را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.
معاون سازمان انرژی اتمی در کنفرانس بینالمللی وزارتی برق هستهای تاکید کرد که آژانس باید حرفهای برخورد کند.
معاون سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر از تجهیز 12 هزار مدرسه به نیروگاه خورشیدی تا پایان سال خبر داد.
معاون برق و انرژی وزارت نیرو از افزایش 3800 مگاواتی ظرفیت نیروگاه‌های حرارتی در سال آینده خبر داد.
مدیر امور اراضی استان بوشهر از واگذاری 292 هکتار از اراضی با تمرکز بر انرژی خورشیدی و طرحهای کشاورزی خبرداد.
رشد سریع تقاضای برق جهان را وارد عصر جدیدی از انرژی کرده است که می‌تواند وابستگی را به نفت و گاز کاهش دهد.
مدیرعامل توانیر بر آمادگی حداکثری صنعت برق و همچنین ضرورت مدیریت مصرف انرژی برای عبور از زمستان تاکید کرد.
ناهماهنگی دستگاهها، جهش تعرفه انرژی و تصمیمهای جزیرهای، نفس تولیدکنندگان کشاورزی البرز را به شماره انداخت.
مدیرعامل بورس انرژی از الزام معاملات برخط برق و افزایش شفافیت معاملات در بورس انرژی از آذرماه خبر داد.
معاون اجرایی رئیسجمهور از توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و مدیریت موفق ناترازیهای آب و برق در کشور خبر داد.
معاون وزیر صمت از اختصاص 8 هزار هکتار از اراضی شهرکهای صنعتی برای سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی خورشیدی خبر داد.
معاون برق و انرژی وزارت نیرو از حذف کامل محدودیتهای صنایع کوچک و تولید کنندگان خرد خبر داد.
دولت برای زمستان پیشرو بستهای برای مدیریت ناترازی انرژی تدوین کرده تا با کاهش محدودیت برق و گاز صنایع، از توقف تولید جلوگیری کند.
مرکز پژوهشهای مجلس در تازهترین گزارش راهبردی خود اعلام کرد: ماینرهای غیرمجاز سالانه ۸.۴۶ میلیارد کیلوواتساعت برق کشور را به خود اختصاص میدهند و در ماههای گرم سال مسئول ۱۴ درصد از کسری انرژی ماهانه برق کشور هستند.
مدیرعامل شرکت توانیر از کاهش 1.8 درصدی تلفات انرژی برق در شش ماه نخست سال 1405 نسبت به مدت مشابه سال گذشته خبر داد و گفت: کاهش تلفات، یکی از مهمترین مسیرهای افزایش بهره‌وری شبکه و تأمین انرژی مورد نیاز کشور بدون تحمیل هزینههای سنگین توسعه ظرفیت تولید است.
با توسعه انرژی‌های تجدید پذیر بخشی از ناترازی برق در تابستان برطرف شد.
