نخستین نیروگاه خورشیدی شناور ایران در شمال؛ تولید برق از سطح آب‌بند

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، در روزهایی که ناترازی برق به یکی از چالش‌های جدی اقتصاد و زیرساخت‌های کشور تبدیل شده و تأمین انرژی پایدار به ضرورتی راهبردی بدل شده است، مازندران در حال اجرای طرحی متفاوت برای بهره‌گیری هم‌زمان از ظرفیت‌های آبی و انرژی خورشیدی است؛ طرحی که قرار است از سطح آب‌بندان‌های کشاورزی، برق تولید کند و هم‌زمان مانع بخشی از هدررفت منابع آبی شود.

نخستین نیروگاه خورشیدی شناور کشور در شهرستان بابل و در محدوده ایستگاه تحقیقات شالیزار گلدشت وارد مرحله اجرایی شده است؛ پروژه‌ای که در صورت موفقیت، می‌تواند الگویی تازه برای پیوند میان کشاورزی، مدیریت منابع آب و تولید انرژی پاک در استان‌های شمالی باشد.

ناترازی برق؛ ضرورت حرکت به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر

تشدید ناترازی برق و افزایش مصرف در روزهای گرم سال، ضرورت توسعه منابع جایگزین تولید انرژی را بیش از گذشته آشکار کرده است. در این میان، انرژی خورشیدی به دلیل قابلیت توسعه و امکان استفاده از ظرفیت‌های طبیعی مناطق مختلف کشور، جایگاه ویژه‌ای در برنامه‌های تأمین برق پیدا کرده است.

میرتبار، فرماندار بابل، با اشاره به ضرورت مدیریت مصرف برق اظهار داشت: با توجه به شرایط اقلیمی و افزایش نیاز به انرژی الکتریکی، صرفه‌جویی در مصرف و مدیریت دقیق شبکه‌های توزیع از اولویت‌های اصلی است و دستگاه‌های اجرایی باید با نظارت مستمر، مدیریت مصرف را در دستور کار قرار دهند.

وی با اشاره به سیاست‌های حمایتی دولت برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر افزود: دولت با ایجاد مشوق‌های اقتصادی و خرید برق تولیدی از منابع پاک با نرخ‌های بالاتر از عرف بازار، زمینه حضور سرمایه‌گذاران در این حوزه را فراهم کرده است؛ موضوعی که می‌تواند بازگشت سرمایه در پروژه‌های خورشیدی را تسهیل کند.

فرماندار بابل با اشاره به ظرفیت‌های اقلیمی مازندران تصریح کرد: اگرچه میزان تابش خورشیدی در این استان در مقایسه با مناطق جنوبی کشور کمتر است، اما ظرفیت تولید برق در ماه‌های گرم سال قابل توجه بوده و مازندران می‌تواند در زمان اوج مصرف، نقش مؤثری در کمک به تأمین برق شبکه ایفا کند.

آب‌بندان گاودشت؛ بستری برای تولید 1.2 مگاوات برق خورشیدی

در همین راستا، یکی از ظرفیت‌های مهم شهرستان بابل برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، آب‌بندان‌های کشاورزی است؛ پهنه‌هایی آبی که علاوه بر تأمین بخشی از نیازهای آبی مزارع، می‌توانند به بستری برای تولید انرژی تبدیل شوند.

میرتبار با اشاره به بررسی‌های کارشناسی انجام‌شده در این زمینه گفت: آب‌بندان گاودشت با مساحتی حدود سه هکتار از ظرفیت مناسبی برای احداث نیروگاه خورشیدی شناور برخوردار است و فرآیندهای فنی و زیست‌محیطی اجرای نیروگاه در این منطقه در حال انجام است.

در همین زمینه، مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان بابل نیز از ورود طرح احداث نخستین نیروگاه خورشیدی شناور کشور در ایستگاه تحقیقات شالیزار گلدشت به مرحله اجرا خبر داده است.

شهیدی‌پور، معاون سازمان و مدیر جهاد کشاورزی بابل، با اشاره به اهمیت این پروژه اظهار داشت: اجرای این طرح راهکاری نوین برای جبران ناترازی انرژی و تأمین برق پایدار در بخش کشاورزی است و با هدف ایجاد ثبات در چرخه تولید و کاهش وابستگی به منابع انرژی سنتی دنبال می‌شود.

تولید برق در کنار جلوگیری از تبخیر آب شالیزارها

محمدتقی کربلایی، مسئول ایستگاه تحقیقات شالیزار گلدشت بابل، با تشریح جزئیات فنی این پروژه اظهار داشت: این نیروگاه در آب‌بندانی به مساحت سه‌ونیم هکتار اجرا می‌شود که حدود 30 درصد از سطح آن، معادل یک هکتار، با پنل‌های خورشیدی پوشش داده خواهد شد و ظرفیت تولید برق آن به یک‌ونیم مگاوات می‌رسد.

وی با اشاره به محدودیت اراضی کشاورزی در مازندران افزود: استفاده از سطح آب‌بندان‌ها ظرفیت ارزشمندی است که تاکنون کمتر مورد استفاده قرار گرفته و اکنون می‌توان از آن برای تولید انرژی بهره برد.

مسئول ایستگاه تحقیقات شالیزار گلدشت بابل، یکی از مهم‌ترین مزیت‌های این فناوری را کاهش تبخیر آب دانست و تصریح کرد: نصب پنل‌های خورشیدی شناور علاوه بر تولید برق، از تابش مستقیم خورشید به بخشی از سطح آب جلوگیری می‌کند و در نتیجه می‌تواند میزان تبخیر را کاهش دهد؛ موضوعی که در شرایط کم‌آبی و برای حفظ ذخایر مورد نیاز شالیزارها اهمیت ویژه‌ای دارد.

کربلایی با اشاره به تجربه جهانی استفاده از این فناوری خاطرنشان کرد: نیروگاه‌های خورشیدی شناور از سال 2008 میلادی در کشورهایی مانند چین و ژاپن مورد استفاده قرار گرفته‌اند و اکنون با اتکا به دانش بومی، امکان اجرای این فناوری در کشور نیز فراهم شده است.

از گلدشت تا آب‌بندان‌های مازندران؛ چشم‌انداز توسعه یک فناوری جدید

اجرای این پروژه در مجموعه تحقیقاتی گلدشت، آغاز مسیری است که می‌تواند در صورت موفقیت و تأیید نتایج فنی و زیست‌محیطی، به دیگر آب‌بندان‌های مازندران نیز گسترش یابد.

مدیریت جهاد کشاورزی بابل اعلام کرده است که پس از اجرای طرح پایلوت و ارزیابی نتایج آن، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی شناور در سایر آب‌بندان‌های استان با حمایت استانداری در دستور کار قرار خواهد گرفت.

اهمیت این پروژه تنها به تولید برق محدود نمی‌شود؛ استفاده از سطح آب‌بندان‌ها برای استقرار پنل‌های خورشیدی، امکان بهره‌برداری هم‌زمان از منابع آبی و انرژی را فراهم می‌کند و می‌تواند در کاهش تبخیر، افزایش بهره‌وری منابع و تقویت پایداری تولید محصولات کشاورزی مؤثر باشد.

اکنون باید دید نخستین تجربه نیروگاه خورشیدی شناور کشور در بابل تا چه اندازه در تحقق دو هدف هم‌زمان تولید انرژی پاک و صیانت از منابع آب موفق خواهد بود؛ تجربه‌ای که در صورت دستیابی به نتایج مطلوب، می‌تواند آب‌بندان‌های مازندران را از مخازن صرفاً ذخیره آب به ظرفیت‌هایی دوگانه برای تولید برق و پشتیبانی از کشاورزی تبدیل کند.