«آیا هوش مصنوعی در حال بلعیدنِ هویتِ فکری فرزند شماست؟»
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، این روزها دانشآموزان ابزاری در دست دارند که نسل ما حتی تصورش را هم نمیکرد؛ ابزاری که میتواند در چند ثانیه انشا بنویسد، مسئلههای پیچیده ریاضی را حل کند و حتی برای پروژههای درسی ایده بدهد. در مواجهه با این پدیده نوظهور، بسیاری از والدین و معلمان دچار اضطراب شدهاند.
اما آیا این فناوری واقعاً تهدید است یا فرصت؟ سکینه سادات موسوی فراز، کارشناس ارشد روانشناسی اسلامی و مشاور و تسهیلگر مادر و کودک، معتقد است که هوش مصنوعی ابزاری است که نحوه مواجهه ما با آن، مرز میان توانمندسازی یا انفعال فکری فرزندانمان را تعیین میکند.
دستیاری که جای مغز نشسته! وی با اشاره به خطرات احتمالی این فناوری تأکید میکند: «بزرگترین خطر این فناوری زمانی رخ میدهد که هوش مصنوعی بهجای «دستیار تفکر»، تبدیل به «جانشین تفکر» شود.
وقتی هوش مصنوعی بهجای بچه فکر کرد، فرزند شما یاد میگیرد برای رسیدن به پاسخ، هیچ «رنج سازندهای» نکشد.»
حس پیروزی نرم نرم فراری میشود! موسوی فراز درباره آسیبهای تربیتی این رویکرد توضیح میدهد: «در روانشناسی تربیتی اصلی داریم به نام «تابآوری ذهنی»؛ یعنی دانشآموز وقتی با یک سؤال دستوپنجه نرم میکند، خسته میشود، فکر میکند و در نهایت خودش به جواب میرسد، حس ارزشمندی و کارآمدی در وجودش ریشه میدواند.
وقتی هوش مصنوعی لقمه را حاضر و آماده در دهان او میگذارد، این حس پیروزی از بین میرود. نتیجهاش فرزندی میشود که در ظاهر نمرات خوبی میآورد، اما در باطن اعتمادبهنفس واقعی ندارد و با اولین چالش زندگی واقعی که جوابی در اینترنت برایش تعریف نشده، سریع جا میزند و دچار درماندگی میشود.
از طرفی دیگر، این دسترسی آسان میتواند بهتدریج مرزهای صداقت تحصیلی را کمرنگ کند و عادت خطرناک کپیکردن بدون یادگیری را در وجود او نهادینه کند.»
گام اول در مواجهه با هوش مصنوعی! این مشاور مادر و کودک برای مدیریت این فضا، تعیین یک «قانون طلایی» در خانه را پیشنهاد میدهد: «هوش مصنوعی اجازه دارد به ما در فهمیدن کمک کند، اما اجازه ندارد کار ما را انجام دهد.
اولین گام این است قبل از اینکه فرزندتان به سراغ هوش مصنوعی برود، از او بخواهید ابتدا تلاش خودش را روی کاغذ بنویسد و سپس پاسخ هوش مصنوعی را مثل یک مشاور نقادانه بررسی کند.»
تکنیک «معلم معکوس» را بشناسیم موسویفراز راهکار عملی دیگری را نیز معرفی میکند: «علاوه بر این، تکنیک «معلم معکوس» میتواند بسیار راهگشا باشد؛ یعنی اجازه ندهید فرزندتان جواب نهایی را بدون هضم کردن در دفترش بنویسد. هر زمان که او از این ابزار برای فهم یک مسئله یا موضوع درسی کمک گرفت، قانون این است که باید پاسخ را بخواند، بفهمد و در دو دقیقه به زبان خودش برای شما یا یکی از اعضای خانواده توضیح دهد.
این گفتوگو به فرزند شما میفهماند که هدف از انجام مشق، صرفاً پر کردن دفتر نیست، بلکه فهمیدن و درونیسازی مطلب است.»
آموزشِ اخلاق دیجیتال! این روانشناس در پایان، مسئولیت اصلی والدین را چنین برمیشمارد: «در نهایت، مهمترین مسئولیت ما به عنوان والد و مربی، پرورش تفکر نقادانه و اخلاق دیجیتال است.
به بچهها یادآوری کنیم که هوش مصنوعی حافظه قوی دارد اما درک انسانی ندارد؛ اطلاعاتش ممکن است نادرست باشد و جایگزین هوش، خلاقیت و هویت انسانی او نمیشود. اگر ما به جای ترسیدن و دیوار کشیدن، نحوه استفادهی این ابزار قدرتمند را به فرزندانمان بیاموزیم، آنها نه در موج فناوری غرق میشوند و نه از قافله دنیای جدید عقب میمانند.»
بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن را میتوانید از ا ینجا و در فروشگاههای «ک افه بازار» و «م ایکت» دانلود و نصب کنید.
هوش مصنوعی با شخصیسازی فرآیند یادگیری، میتواند یکی از بزرگترین کمکها برای دانشآموزان باشد؛ با این حال، وابستگی بیش از حد به این فناوری میتواند منجر به تضعیف مهارتهای تفکر انتقادی، خلاقیت و توانایی حل مسئله بهصورت مستقل شود. استفاده نادرست از این ابزارها برای انجام مستقیم تکالیف، بهجای یادگیری، باعث میشود دانشآموزان فرصتِ تمرین و خطای لازم برای رشد ذهنی خود را از دست بدهند. بنابراین، تاثیر هوش مصنوعی کاملاً به نحوه تعامل دانشآموز با آن بستگی دارد؛ هم به عنوان یک ابزار مکمل و هم به عنوان یک جایگزین خطرناک. حانیه سادات طاهری.تزکیه
هوش مصنوعی در مدت کوتاهی به یکی از ابزارهای در دسترس دانشآموزان تبدیل شده است.که امکان یادگیری و تفکر را از دانش آموزان سلب کرده است.