رهبر شهید سخنرانی امام خمینی(ره) را برای شکستن قانون ظالمانه کاپیتولاسیون مطالبه حقی ملی توسط ایشان میدانند.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، چهارم آبان 1343، امام خمینی(ره) در یکی از مهم‌ترین سخنرانی‌های تاریخ مبارزاتشان با رژیم منحوس پهلوی، به افشای ماهیت و زوایای لایحه تحمیلی و ننگین کاپیتولاسیون پرداختند؛ لایحه‌ای که بر اساس آن، مستشاران نظامی آمریکایی یا افراد وابسته به هر قدرت بیگانه مسلطی در کشور، از امتیاز و مصونیت قضایی ویژه‌ای در ایران برخوردار می‌شدند و از منظر بنیان‌گذار کبیر انقلاب اسلامی، نشانه‌ای عیان از مخدوش ساختن عزت و استقلال ملت ایران و سند استعمار و بردگی ایرانیان محسوب می‌شد.
اهمیت مواضع صریح و قاطعانه امام خمینی(ره) علیه کاپیتولاسیون را می‌توان در آینه بیانات رهبر شهید امّت، حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای(ره) و تفسیر الهام‌بخش ایشان از نقش کلیدی بنیان‌گذار کبیر انقلاب اسلامی در آگاه‌سازی مردم، مشاهده کرد. شهید خامنه‌ای سخنرانی پرشور امام خمینی را در جمع طلاب و مردم قم که در تقبیح لایحه ذلت‌بار کاپیتولاسیون انجام شد، به‌منزله «مطالبه یک حق ملی» [1] که معنای آن، شکستن قانونی ظالمانه بود، قلمداد می‌کنند.
ایشان همچنین ضمن تمجید از مقاومت امام مقابل تصویب این لایحه ننگین، ایستادگی ایشان را به‌مثابه «رساندن فریاد خفته ملت ایران به گوش همگان» [2] توصیف می‌فرمایند.
از جمله وجوه مهم در تبیین رهبر شهید انقلاب اسلامی نسبت به مواضع تاریخی امام خمینی، تأکید بر نقش آگاهی‌بخش بنیان‌گذار کبیر انقلاب اسلامی است. در روایت رهبر شهید، امام و انقلابیون مبارز در پی آن بودند که جامعه را از ماهیت حقیقی تصمیم‌های رژیم ستم‌شاهی و پیامدهای سلطه آمریکا بر آن آگاه سازند و این رویکرد، در پیوندی وثیق با ایمان و باور عمیق بنیان‌گذار کبیر انقلاب اسلامی به مردم قرار داشت، از این منظر، اهمیت اعتراض و افشاگری امام علیه کاپیتولاسیون، تنها به مخالفت با این لایحه ننگین محدود نبود؛ بلکه ایشان می‌کوشید مردم را نسبت به مناسباتی حساس کند که عزت و استقلال کشور را در معرض تهدید قرار می‌داد، چنین روشی، مبارزه با دستگاه ستم و سلطه را از سطح اعتراض سیاسی به عرصه آگاهی عمومی ارتقا می‌بخشید.
در چنین شرایطی، افشاگری تاریخی امام خمینی علیه لایحه مفتضح کاپیتولاسیون برای رژیم ستم‌شاهی بسیار سخت و گران تمام شد، تا جایی که مزدوران آمریکایی روز سیزدهم آبان 1343، ایشان را با حال غربت و تنهایی از ایران به ترکیه تبعید کردند، به‌تعبیر رهبر شهید انقلاب اسلامی؛ «در آن روز و در این تبعید، هیچ‌کس کنار امام نبود، البته دل‌های مردم با امام بود...، امام در آن غربت در تبعید ایستاد، با کمال استقامت راه را دنبال کرد و مردم را کم‌کم و به‌مرور وارد صحنه کرد.» [3]
از منظر شهید خامنه‌ای رحمة الله علیه، اعتراض امام خمینی قدّس سره به لایحه سیاه کاپیتولاسیون را باید بخشی از مبارزه گسترده‌تر ایشان در مسیر صیانت از عزت و استقلال ملت ایران دانست. رهبر شهید انقلاب اسلامی در این راستا افشاگری تاریخی امام خمینی علیه کاپیتولاسیون را بیدارگر مردم، احیاکننده حس استقلال و آرمان‌خواهی همراه با مجاهدتی که در آن هیچ خوف و ترسی وجود ندارد، توصیف می‌فرمایند.
[1] بیانات در دیدار دانش‌آموزان و دانشجویان، 1389/8/12
[2] همان
[3] بیانات در دیدار دانش‌آموزان و دانشجویان، 1390/8/11
