شتاب تورم آمریکا در مهر ماه قدرت خرید خانوارها را کاهش داده و احتمال افزایش دوباره نرخ بهره را تقویت کرد.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، نرخ تورم آمریکا در ماه سپتامبر (مهرماه) به 3.7 درصد رسید و از پیش‌بینی اقتصاددانان فراتر رفت؛ افزایشی که با گسترش فشارهای قیمتی در بخش‌های مختلف اقتصاد قدرت خرید خانوارها را کاهش داده و سیاست پولی فدرال رزرو را با چالش بیشتری مواجه کرده است.
بر اساس داده‌های جدید اداره آمار کار آمریکا که چهارشنبه گذشته منتشر شد، شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) در ماه سپتامبر نسبت به ماه قبل 0.6 درصد افزایش یافت. این رقم، تورم سالانه را از 3.4 درصد در ماه اوت به 3.7 درصد رساند؛ در حالی که اقتصاددانان افزایش 3.6 درصدی را پیش‌بینی کرده بودند.
شاخص هسته قیمت مصرف‌کننده که نوسانات قیمت مواد غذایی و انرژی را در محاسبات لحاظ نمی‌کند نیز در سپتامبر نسبت به ماه قبل 0.3 درصد و در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته 2.6 درصد افزایش یافت. این ارقام از پیش‌بینی اقتصاددانان مبنی بر رشد ماهانه 0.2 درصدی و افزایش سالانه 2.5 درصدی بیشتر بود.
افزایش تورم در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، نگرانی‌ها درباره توان خرید خانوارها را تشدید کرده و عملکرد اقتصادی دولت دونالد ترامپ را به یکی از موضوعات مورد توجه رأی‌دهندگان تبدیل کرده است.
هدر لانگ، اقتصاددان ارشد مؤسسه مالی «نِوی فدرال کردیت یونیون» (Navy Federal Credit Union)، گفت تورم 3.7 درصدی در شرایطی رخ داده که دستمزد آمریکایی‌ها به‌طور متوسط 3 درصد رشد کرده است. به گفته او، این فاصله نشان‌دهنده فشار اقتصادی بر خانوارهاست و مهار افزایش قیمت‌ها در بخش‌های مختلف دشوار شده است.
افزایش قیمت‌ها فراتر از بنزین
شوک انرژی ناشی از جنگ ایران همچنان بر بخش‌های مختلف اقتصاد آمریکا اثر می‌گذارد. طبق گزارش روز چهارشنبه، قیمت بنزین در سپتامبر 9.1 درصد افزایش یافت و بیش از نیمی از رشد ماهانه قیمت‌ها را به خود اختصاص داد.
لانگ گفت: افزایش هزینه‌های انرژی به رشد قیمت خودروهای کارکرده، بلیت هواپیما و تفریحات منجر شده و هزینه‌های خدمات درمانی و پوشاک نیز افزایش یافته است. به گفته او، فشارهای تورمی دیگر به افزایش قیمت بنزین محدود نمی‌شود.
گرگوری داکو، اقتصاددان ارشد شرکت «EY-Parthenon»، نیز افزایش قیمت‌ها در گروه‌های مختلف کالاها و خدمات، به‌جز مواد غذایی و انرژی، را از مهم‌ترین نکات گزارش جدید دانست.
به گفته داکو، قیمت کالاهای اصلی با سریع‌ترین سرعت از ژانویه 2025 افزایش یافته است. داده‌های اداره آمار کار نشان می‌دهد قیمت پوشاک مردانه و پسرانه در سپتامبر 1.1 درصد رشد کرده که بیشترین افزایش از آوریل 2024 به شمار می‌رود.
قیمت اسباب‌بازی‌ها نیز 4.2 درصد افزایش یافت که بالاترین رقم ثبت‌شده در این شاخص بوده است.
داکو گفت این افزایش‌ها لزوماً ناشی از تعرفه‌ها نیست و تمایل بیشتر کسب‌وکارها به انتقال هزینه‌های بالاتر به مصرف‌کنندگان می‌تواند یکی از عوامل افزایش قیمت کالاهای اصلی باشد.
گزارش روز چهارشنبه همچنین از افزایش سریع قیمت نرم‌افزارها و سخت‌افزارهای رایانه‌ای حکایت داشت؛ روندی که در شرایط گسترش سرمایه‌گذاری‌های کلان در زیرساخت‌های مرتبط با هوش مصنوعی مورد توجه قرار گرفته است.
افزایش هزینه مسکن و خدمات
داده‌های اداره آمار کار نشان می‌دهد شاخص هزینه سرپناه در سپتامبر نسبت به ماه اوت 0.4 درصد افزایش یافته که سریع‌ترین رشد در پنج ماه گذشته است. به گفته لانگ، اجاره‌بها نیز با افزایش 0.4 درصدی به بالاترین نرخ رشد در پنج ماه اخیر رسیده است.
این روند در شرایطی ادامه دارد که بازار مسکن آمریکا با مشکلات مربوط به توان مالی خریداران و نرخ بهره 7.5 درصدی وام‌های مسکن مواجه است.
با این حال، بخش اقامت بیشترین افزایش قیمت را در میان برخی از گروه‌های خدماتی ثبت کرد. داکو گفت علاوه بر هزینه اتاق‌های هتل، قیمت خدماتی مانند مراقبت‌های بیمارستانی، نگهداری در آسایشگاه‌ها، اجاره خودرو، شهریه‌های آموزشی، رویدادهای ورزشی و حمل‌ونقل درون‌شهری نیز افزایش یافته است.
به گفته او، بخشی از این افزایش‌ها از تقاضای مصرف‌کنندگانی ناشی می‌شود که در برابر تغییرات قیمت مقاومت بیشتری دارند و بخشی دیگر نیز به افزایش هزینه سوخت دیزل مربوط است.
کاهش قدرت خرید و احتمال افزایش نرخ بهره
لانگ گفت مصرف‌کنندگان آمریکایی راه آسانی برای مقابله با افزایش هزینه‌ها ندارند و بسیاری از خانوارها ناچارند در مخارج خود صرفه‌جویی کنند. به گفته او، برخی مصرف‌کنندگان برای تأمین هزینه‌های ضروری به خرید محصولات ارزان‌تر با برند فروشگاه‌ها روی آورده‌اند و مصرف گوشت را کاهش می‌دهند.
در این میان، قیمت مواد غذایی در سپتامبر برخلاف روند کلی تورم، نسبت به ماه قبل 0.1 درصد کاهش یافت. با این حال، اقتصاددانان هشدار می‌دهند افزایش شدید قیمت گازوئیل می‌تواند در ادامه هزینه‌های مواد غذایی را نیز بالا ببرد.
داکو پیش‌بینی کرد تورم تا پایان سال در سطوح بالا باقی بماند و فشار بیشتری بر قدرت خرید آمریکایی‌ها وارد کند. او وضعیت کنونی را نوعی فرسایش درآمد توصیف کرد.
افزایش تورم همچنین فدرال رزرو را از هدف 2 درصدی خود برای تورم، بر اساس شاخص قیمت هزینه‌های مصرف شخصی، دورتر می‌کند. تداوم فشارهای قیمتی می‌تواند سیاست‌گذاران را به افزایش دوباره نرخ بهره ترغیب کند.
جف شولز، استراتژیست ارشد سرمایه‌گذاری در مؤسسه فرانکلین تمپلتون، روز چهارشنبه در یادداشتی نوشت گسترش فشارهای قیمتی احتمال افزایش بیشتر نرخ بهره را تقویت می‌کند. او همچنین با اشاره به اظهارات اخیر مقام‌های فدرال رزرو گفت احتمال چنین اقدامی در نشست سیاست‌گذاران در اواخر ماه افزایش یافته است.
پس از انتشار این گزارش و تقویت انتظارات معامله‌گران مبنی بر تداوم نرخ‌های بهره بالا برای مهار تورم، بازار سهام آمریکا با افت مواجه شد و بازده اوراق قرضه افزایش یافت. بازده اوراق خزانه‌داری 10 ساله نیز با هشت واحد پایه افزایش به 5.3 درصد رسید.
طبق گزارش سامانه CME FedWatch، احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در ماه اکتبر تا صبح چهارشنبه به 49 درصد رسید؛ در حالی که این احتمال روز قبل 22 درصد بود. معامله‌گران به‌طور گسترده انتظار دارند فدرال رزرو پیش از پایان سال دست‌کم یک بار دیگر نرخ بهره را افزایش دهد.
اونس جهانی طلا زیر فشارتورم آمریکا و انتظارات نرخ بهره قرارگرفته و برای بازگشت به مسیر صعودی باچالش روبهروست.
بانک مرکزی اروپا نرخ بهره را بالا برد تا تورم را مهار کند. اما تنش در تنگه هرمز تورم را به بالاترین سطح سه سال رساند.
بازار کار آمریکا در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای با افت محسوسی روبهرو شد؛ نشانهای که مسیر تصمیم بعدی فدرال رزرو درباره نرخ بهره را تحت تأثیر قرار داده است.
بورس آمریکا پس از افزایش نرخ بهره به دلیل بستن تنگه هرمز توسط ایران ریزش سنگینی را تجربه کرد.
جنگ ایران آمریکا را مجبور به افزایش نرخ بهره کرد.
