نگرانی‌های مرتبط با تحولات منطقه‌ای، این روزها بیش از عوامل بنیادی بر رفتار معامله‌گران اثر گذاشته است.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، بورس تهران پس از چند روز افت و افزایش فشار فروش، در دو روز پایانی هفته گذشته نشانه‌هایی از تغییر رفتار معامله‌گران را به نمایش گذاشت؛ و رشد 1.13 درصدی شاخص کل و افزایش 0.64 درصدی شاخص هم‌وزن در کنار ورود نقدینگی حقیقی، از تقویت سمت تقاضا حکایت دارد. با این حال، پرسش اصلی این است که آیا بازار سهام در آستانه آغاز یک روند صعودی جدید قرار گرفته یا با یک بازگشت کوتاه‌مدت پس از اصلاح مواجه هستیم؟
برای پاسخ به این پرسش باید مجموعه‌ای از عوامل بنیادی، تکنیکال و سیاسی را همزمان بررسی کرد.
ارزندگی سهام در برابر تردید سرمایه‌گذاران
یکی از نکات مهم در وضعیت فعلی بازار سرمایه، تغییر شرایط ارزش‌گذاری شرکت‌ها پس از دوره اصلاح قیمت‌هاست. انتشار گزارش‌های عملکرد ماهانه مهرماه و صورت‌های مالی فصلی تابستان، اطلاعات تازه‌ای از وضعیت عملیاتی شرکت‌ها در اختیار سرمایه‌گذاران قرار داده است.
بر اساس ارزیابی مطرح‌شده از سوی برخی کارشناسان، کاهش نسبت‌های قیمت به فروش (P/S) و قیمت به درآمد دوازده‌ماهه (P/E TTM)، بخشی از سهام بازار را از منظر ارزش‌گذاری در موقعیت جذاب‌تری قرار داده است.
این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ چرا که در شرایطی که قیمت سهام کاهش یافته، اما عملکرد عملیاتی شرکت‌ها همچنان از ظرفیت سودآوری برخوردار است، فاصله میان ارزش بنیادی و قیمت معاملاتی می‌تواند فرصت‌هایی برای سرمایه‌گذاری ایجاد کند.
با این حال، ارزندگی به‌تنهایی برای بازگشت سرمایه کافی نیست؛ و سرمایه‌گذار زمانی حاضر به پذیرش ریسک خرید می‌شود که نسبت به آینده اقتصادی و سیاسی نیز چشم‌انداز قابل قبولی داشته باشد.
ریسک سیاسی؛ متغیری فراتر از تحلیل‌های بنیادی
در هفته‌های گذشته، نگرانی‌های مرتبط با تحولات منطقه‌ای، روابط خارجی و انتخابات آمریکا بر رفتار معامله‌گران اثر گذاشت. در چنین فضایی، حتی انتشار گزارش‌های مثبت شرکت‌ها نیز نتوانست مانع افزایش احتیاط سرمایه‌گذاران شود.
برخی کارشناسان معتقدند واقعیت این است که بازار سهام به دلیل ارتباط مستقیم و غیرمستقیم بسیاری از صنایع با سیاست‌های ارزی، تجاری، انرژی و روابط خارجی، نسبت به تحولات سیاسی حساسیت بالایی دارد. از همین رو، افزایش احتمال تنش‌های سیاسی می‌تواند صرف‌نظر از وضعیت سودآوری شرکت‌ها، نرخ بازده مورد انتظار سرمایه‌گذاران را تغییر دهد و تقاضا برای دارایی‌های پرریسک را کاهش دهد.
در مقابل، کاهش نااطمینانی‌های سیاسی می‌تواند زمینه بازگشت بخشی از نقدینگی را فراهم کند. بنابراین، در مقطع فعلی، ریسک سیاسی را باید یکی از تعیین‌کننده‌ترین متغیرهای مسیر بورس دانست.
ورود پول حقیقی؛ نشانه بازگشت اعتماد یا واکنش کوتاه‌مدت؟
بررسی‌ها نشان می‌دهد آمار معاملات آخرین روز هفته حاوی چند پیام مهم است؛ و ورود حدود 2 هزار میلیارد تومان پول حقیقی، ارزش معاملات خرد در محدوده 33 هزار میلیارد تومان و مثبت بودن حدود 70 درصد نمادها نشان می‌دهد که تقاضا از چند جهت تقویت شده است. باقی ماندن حدود 10 هزار میلیارد تومان سفارش خرید نیز برتری سفارش‌های خرید را در پایان معاملات نشان می‌دهد.
با وجود این، نباید ورود نقدینگی در یک یا دو روز را به معنای تغییر قطعی روند بازار سهام تلقی کرد؛ و معیار اصلی، استمرار ورود سرمایه و افزایش مشارکت سرمایه‌گذاران در روزهای آینده است. همچنین کیفیت رشد بازار اهمیت دارد؛ به این معنا که افزایش قیمت‌ها باید در صنایع و شرکت‌های مختلف توزیع شود و تنها به چند نماد بزرگ محدود نماند.
چشم‌انداز بورس؛ کدام متغیر تعیین‌کننده است؟
در شرایط فعلی، بورس با دو نیروی متفاوت مواجه است. از یک سو، اصلاح قیمت‌ها، انتشار گزارش‌های عملکرد و بهبود برخی شاخص‌های ارزش‌گذاری می‌توانند زمینه رشد بازار سهام را فراهم کنند؛ و از سوی دیگر، ریسک‌های سیاسی، ابهام در سیاست‌های اقتصادی دولت و احتمال تغییر مقررات صنایع، همچنان مانع ورود سرمایه‌های بزرگ هستند.
در این میان، مقایسه وضعیت کنونی بازار با تجربه سال 1399 نیز باید با احتیاط انجام شود؛ چرا که صرف رشد شاخص‌ها نمی‌تواند نشانه شکل‌گیری حباب باشد؛ و ارزیابی چنین وضعیتی نیازمند بررسی نسبت‌های ارزش‌گذاری، سودآوری شرکت‌ها، کیفیت معاملات و میزان ورود نقدینگی است.
در مجموع به نظر می‌رسد بورس در مقطع فعلی بیش از هر چیز به کاهش نااطمینانی و بازگشت اعتماد سرمایه‌گذاران نیاز دارد. بر این اساس اگر جریان نقدینگی در روزهای آینده تداوم یابد و ریسک‌های سیاسی نیز تشدید نشوند، امکان تقویت روند صعودی وجود خواهد داشت.
در غیر این صورت، حتی سهام ارزنده نیز ممکن است در برابر فشار فروش و احتیاط سرمایه‌گذاران آسیب‌پذیر باقی بمانند.
در نهایت، مسیر آینده بورس را نه تنها رشد شاخص‌ها و نه فقط ارزندگی سهام، بلکه برآیند متغیرهای بنیادی، سیاست‌گذاری و اعتماد سرمایه‌گذاران تعیین خواهد کرد.
شاخص کل بورس در یک ساعت نخست معاملات امروز با رشد بیش از 176 هزار واحدی به کانال 7.8 میلیون واحدرسید.
شاخص کل کل بورس حدود 60 هزار واحد در آغاز معاملات روز دو شنبه افت کرده است.
بازگشت بورس به مسیر تعادل بیش از هر چیز به کاهش نااطمینانی و تقویت تقاضای واقعی وابسته است.
با ریزش 184 هزار واحدی بورس معاملات روز یکشنبه، موج عرضه در سهام شاخصساز شدت گرفت.
معاملات بازار سرمایه در هفته گذشته، برای دومین هفته پیاپی با خروج 15 هزار میلیارد تومان پول حقیقی همراه بود.
فاصله گرفتن شاخص بورس از ارتفاع 8 میلیون واحد می‌تواند انتظارات کوتاه‌مدت سرمایه‌گذاران را تحت تاثیر قرار دهد.
شاخص کل بورس تهران در دقایق نخست معاملات امروز با افت 0.95 درصدی به 7 میلیون و 852 هزار و 216 واحد رسید.
تغییرات سریع شاخص بورس، در کنار نوسان ورود و خروج نقدینگی، ارزیابی مسیر آینده بازار سهام را دشوار کرده است.
شاخص کل بورس با افت 1.72 درصدی به کانال 7.9 میلیون واحد بازگشت و خروج پول حقیقی شدت گرفت.
خبرهای مثبت شاید در کوتاه‌مدت تقاضا را در بورس تقویت کند، اما روند پایدار به تداوم نشانههای مثبت وابسته است.
شاخص کل بورس تهران در سومین روز کاری آبان با رشد ۰.۶۸ درصدی به بیش از ۸ میلیون و ۶۹ هزار واحد رسید؛ با وجود ورود پول حقیقی به سهام، شاخص هم‌وزن و فرابورس افت کردند.
نوسان این روزهای شاخص بورس در محدوده مرز 8 میلیون واحد، نشانهای از تقابل جدی میان تقاضاو عرضه در بورس است.
در جریان دادوستدهای بازار سرمایه در 4 روز معاملاتی گذشته، خروج 15 همت پول حقیقی از بورس رقم خورده است.
آغاز آبانماه با افت همزمان شاخص‌های بورس و خروج 8 همت پول حقیقی، نقش نااطمینانی‌های سیاسی را برجسته کرد.
شاخص کل بورس تهران در میانه معاملات روز شنبه، 2 آبان، با افت حدود 130 هزار واحدی مواجه شده است.
همزمانی ارزندگی سهام و ریسک‌های سیاسی، معاملات بورس در آبان ماه را محتاطانه پیشبینیپذیر میکند.
خروج 11هزار و 200میلیارد تومان پول حقیقی در هفته گذشته، نشانهای از تداوم احتیاط سرمایه‌گذاران در معاملات است.
