اگر شبها خوابتان نمی‌رود این گزارش را بخوانید

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، خواب شبانه کافی و باکیفیت یک سرمایه‌گذاری مهم برای سلامت است. رعایت بهداشت خواب، مانند ساعت ثابت خواب و بیداری، دوری از کافئین و صفحه نمایش پیش از خواب، تاریک و خنک نگه‌داشتن اتاق و ورزش منظم، به بهبود خواب کمک می‌کند.

در صورت تداوم بی خوابی شبانه یک نیاز فیزیولوژیک ضروری است، نه یک زمان تلف‌شده. در خواب، مغز اطلاعات روز را پردازش و تثبیت می‌کند، حافظه و یادگیری تقویت می‌شود و سلول‌های عصبی بازسازی می‌شوند.

هورمون رشد در خواب عمیق ترشح می‌شود و به ترمیم بافت‌ها، رشد کودکان و سلامت پوست کمک می‌کند. همچنین خواب، سیستم ایمنی را تقویت می‌کند تا بدن بهتر با عفونت‌ها و التهاب مقابله کند.

تنظیم اشتها، قند خون و فشار خون نیز به خواب کافی و منظم وابسته است. بزرگسالان معمولاً به هفت تا نه ساعت خواب شبانه نیاز دارند.

بی‌خوابی یا کم‌خوابی مزمن، سلامت جسم و روان را به خطر می‌اندازد. فرد بی‌خواب دچار خستگی، کاهش تمرکز، کندی واکنش، تحریک‌پذیری و افت عملکرد تحصیلی و شغلی می‌شود.

خطر تصادفات رانندگی و خطاهای شغلی افزایش می‌یابد. از نظر روانی، بی‌خوابی با اضطراب، افسردگی، نوسان خلق و کاهش انگیزه ارتباط دارد.

در جسم، تضعیف ایمنی، عفونت‌های مکرر، اضافه‌وزن، مقاومت به انسولین، دیابت نوع دو، فشار خون بالا و بیماری‌های قلبی-عروقی بیشتر می‌شود. کم‌خوابی مزمن همچنین با التهاب سیستمیک، اختلال در تعادل هورمون‌های استرس مانند کورتیزول و افزایش خطر برخی بیماری‌های تحلیل‌برنده عصبی و اختلالات هورمونی مرتبط است.

در نوجوانان، کم‌خوابی بر رشد و رفتار اثر منفی می‌گذارد.

مینا سفیدفرد، متخصص اعصاب و روان گفت: بی‌خوابی همیشه به معنای نیاز به قرص خواب نیست. اختلال خواب می‌تواند نشانه‌ای از یک مشکل زیربنایی مانند اضطراب یا افسردگی باشد و خاموش کردن موقت علائم، بدون شناسایی و درمان علت اصلی، راه‌حل پایدار محسوب نمی‌شود.

وی ادامه داد: بی‌خوابی یا اینسومنیا زمانی مطرح است که فرد دست‌کم سه شب در هفته و برای بیش از یک ماه، در شروع خواب یا تداوم آن مشکل داشته باشد. در چنین شرایطی، پیش از هر اقدامی باید علت بی‌خوابی مشخص شود.

این روانپزشک اضافه کرد: مصرف خودسرانه داروهای خواب‌آور و آرام‌بخش نیز می‌تواند مشکلات جدیدی ایجاد کند. داروهایی مانند دیازپام، کلونازپام و لورازپام ممکن است وابستگی جسمی و روانی ایجاد کنند و عوارضی مانند اختلال حافظه کوتاه‌مدت، گیجی صبحگاهی و افزایش خطر زمین‌خوردگی داشته باشند.

وی متذکر شد: زولپیدم نیز برخلاف تصور رایج، دارویی کاملاً بی‌خطر نیست. این دارو می‌تواند در مصرف طولانی یا بدون نظارت پزشک موجب وابستگی و مقاومت دارویی شود و در برخی افراد رفتارهای غیرطبیعی هنگام خواب، مانند راه رفتن یا غذا خوردن بدون آگاهی، ایجاد کند.

سفید فر تصریح کرد: یکی از مشکلات مصرف طولانی‌مدت داروهای خواب‌آور، ایجاد مقاومت دارویی است؛ به این معنا که اثر دارو به‌تدریج کاهش می‌یابد و فرد ممکن است برای رسیدن به همان اثر، به افزایش دوز روی بیاورد. به گفته این روانپزشک قطع ناگهانی نیز می‌تواند باعث بی‌خوابی بازگشتی و تشدید اضطراب و بی‌قراری شود و به همین دلیل قطع یا تغییر این داروها باید تحت نظر پزشک انجام شود.

سفید فر ابراز کرد: درمان بی‌خوابی از رعایت اصول بهداشت خواب آغاز می‌شود؛ داشتن ساعت منظم برای خواب و بیداری، پرهیز از مصرف کافئین در ساعات پایانی روز و کاهش استفاده از تلفن همراه و سایر صفحات نمایشگر پیش از خواب، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند.

این روانپزشک خاطرنشان کرد: قرص خواب، در صورت نیاز، تنها بخشی از درمان است و جایگزین ریشه‌یابی علت بی‌خوابی نمی‌شود. مراجعه به روانپزشک برای شناسایی علت اختلال خواب و انتخاب روش درمان مناسب، به‌ویژه در موارد طولانی‌مدت، اهمیت دارد و مصرف یا قطع داروهای اعصاب و خواب‌آور نباید بر اساس تجربه دیگران یا نسخه‌پیچی خانوادگی انجام شود.

خوابی شبانه بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های « کافه بازار» و « مایکت » دانلود و نصب کنید.