قیمت لحظهایهمه قیمتها
«چراغ خاموش»؛ مردی که از یک قبضه موشک، رؤیای قدرت موشکی ایران را آغاز کرد
کتاب «چراغ خاموش؛ پژواکی از شخصیت دانشمند شهید سردار حسن طهرانی مقدم» روایتی از مسیری است که از روزهای کمبود و محاصره آغاز شد و به بنیان‌گذاری صنعت موشکی جمهوری اسلامی ایران رسید؛ داستان مردی که برای حل مسئله، منتظر آماده‌بودن امکانات نماند و از همان نقطه‌ای که دیگران بن‌بست می‌دیدند، راهی تازه ساخت.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، به گزارش روابط عمومی سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری کشور، کتاب «چراغ خاموش؛ پژواکی از شخصیت دانشمند شهید سردار حسن طهرانی مقدم» از مجموعه کتاب‌های «روز راز» است که به تهیه، گردآوری و تدوین کارگروه تدوین متون سازمان بسیج اساتید دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی و پژوهشی و به سفارش این سازمان، توسط مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران منتشر شده است. این اثر در سال ۱۳۹۲ منتشر شده و روایت خود را بر زندگی، شخصیت علمی و مسیر شکل‌گیری توان موشکی ایران با محوریت شهید حسن طهرانی مقدم بنا کرده است.
نقطه‌ای که روایت «چراغ خاموش» را از یک زندگی‌نامه معمولی جدا می‌کند، بازگشت به روزهایی است که هنوز چیزی به نام صنعت موشکی ایران وجود نداشت. کتاب، ماجرا را از دل جنگ و کمبود آغاز می‌کند؛ جایی که یک موشک عراقیِ عمل‌نکرده و مسئله پاسخ به حملات موشکی، به یک پرسش بزرگ‌تر تبدیل می‌شود: اگر قرار باشد ایران خودش از خود دفاع کند، این توان را از کجا باید به دست آورد؟
در همین فضای سخت، روایت به روزی می‌رسد که ساخت موشک آغاز می‌شود؛ مسیری که با امکانات محدود شروع شد اما خیلی زود از تعمیر و استفاده از تجهیزات موجود فراتر رفت و به ایده‌پردازی برای ساخت موشک و ایجاد یک توان بومی انجامید. یکی از جذاب‌ترین فصل‌های این مسیر، جایی است که مسئله دیگر فقط ساخت یک موشک نیست؛ مسئله، ساختن دانشی است که پیش از آن در اختیار ایران نبود.
روایت کتاب از ایده تبدیل راکت به موشک، نخستین تجربه‌ها، استانداردهای بومی، ابتکارهای فنی و تلاش برای حل مشکلاتی سخن می‌گوید که هرکدام می‌توانستند پروژه را متوقف کنند. از دل همین تجربه‌ها، تفکری شکل می‌گیرد که بعدها به توسعه موشک‌های دوربرد، سکوهای پرتاب، نقشه‌برداری مواضع پرتاب و ساخت سامانه‌هایی با فناوری‌های پیچیده‌تر می‌رسد.
اما روایت کتاب فقط روایت موشک نیست؛ یکی از جذاب‌ترین لایه‌های آن، نشان دادن نسبت میان «دانشمند» و «فرمانده» در شخصیت طهرانی مقدم است. فهرست مطالب کتاب از بخش‌هایی مانند «پژوهش در کارزار جنگ»، «رمزگشایی پیشرفت یک دانشمند»، «دنبال کاری باش که دیگری انجام نمی‌دهد» و «گوده‌ای دیگر از علم موشکی» خبر می‌دهد؛ فصل‌هایی که نشان می‌دهند مسیر پیشرفت این فرمانده، تنها با مدیریت یک سازمان طی نشد، بلکه با یادگیری، پژوهش، ایده‌پردازی و تبدیل تجربه‌های میدان به دانش فنی گره خورده بود.
در نهایت، «چراغ خاموش» تصویری از مردی ارائه می‌دهد که مسیرش را از نقطه‌ای آغاز کرد که کشور با کمبود گلوله و تجهیزات مواجه بود و آن را به مسیری رساند که مسئله، ساختن یک توان مستقل و ماندگار موشکی شد. شاید به همین دلیل، عنوان کتاب معنای دیگری هم پیدا می‌کند؛ بسیاری از بزرگ‌ترین تغییرها در ابتدا بی‌صدا و دور از هیاهو آغاز می‌شوند، اما وقتی نتیجه خود را نشان می‌دهند، دیگر نمی‌توان نقطه آغازشان را نادیده گرفت.
کتاب «چراغ خاموش؛ پژواکی از شخصیت دانشمند شهید سردار حسن طهرانی مقدم» به تهیه، گردآوری و تدوین کارگروه تدوین متون سازمان بسیج اساتید دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی و پژوهشی، در سال ۱۳۹۲ توسط مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران منتشر شده و ۵۱۷ صفحه دارد.
