دولت اردوغان و خسران 173 میلیارد دلاری صندوق های سرمایه در ترکیه

روزنامه دنیا گازته نیز که سردبیر آن به خاطر افشاگری درباره فساد مالی، به حبس خانگی محکوم شده، در گزارش جدیدی درباره رسوایی مالی اخیر اعلام کرده که برخی از مظنونین به راحتی دستگیر و زندانی شدند. اما برخی افراد متنفذ، تنها به مدتی کمتر از 24 ساعت با توقیف موقت اموال و دارایی روبرو شدند و سپس دادستان در برابر قدرت آنها عقب نشینی کرد.

این روزنامه افزوده، در روزهای نخست گفته شده که تنها 214 نفر در این پرونده، با سود 188 میلیارد لیره ای، این فساد مبتنی بر تبانی را رقم زده اند. اما رقم نهایی روز به روز بزرگتر شد و علی باباجان رهبر حزب جهش و دموکراسی از خسران 173 میلیارد دلاری پرده برداری کرد.

باباجان صبح امروز، دو نمودار از هیئت بازارهای سرمایه (SPK) را که حاوی داده‌هایی در مورد ارزش بازار شرکت‌های سهامی عام بود، به اشتراک گذاشت.

او با مقایسه داده‌های ماه‌های آگوست و اکتبر، نشان داده که کل ارزش بازار شرکت‌های معامله شده در بورس اوراق بهادار در دو ماه بیش از 173 میلیارد دلار کاهش یافته است.

کل ارزش بازار شرکت‌های معامله شده در بورس اوراق بهادار استانبول در پایان ماه آگوست 479 میلیارد و 218 میلیون دلار بود. این کل ارزش بازار که در ماه سپتامبر به 362 میلیارد و 656 میلیون دلار کاهش یافته بود، در داده‌های ماه اکتبر که باباجان به اشتراک گذاشته به 305 میلیارد و 713 میلیون دلار کاهش یافت.

باباجان می گوید: «کاهش ارزش بازار محدود به برخی سهام نیست، بلکه شرکت‌های بخش‌های تولیدی و مالی ترکیه را نیز تحت تأثیر قرار داده است. کارخانه‌ها، شرکت‌های تجاری و بانک‌های ما همچنان در مقابل چشمانمان در حال ذوب شدن هستند.

ما با بزرگترین کلاهبرداری بازار بورس و صندوق های مالی در تاریخ جمهوری ترکیه روبرو هستیم. تنها راه برای جلوگیری از وخامت اوضاع، روشن کردن همه جنبه‌های این موضوع است.

حرف من خطاب به رئیس جمهور این است: فوراً همه مدیران را از سمت‌هایشان برکنار کنید. در تجارب جهانی در این گونه بحران ها، حتی یک دقیقه هم نباید وقت تلف کرد.

ولی دولت ما 45 روز برای تصمیم گیری درباره مظنونین پرونده تعلل کرده است! ضمناً، اعتماد در جامعه ترکیه لگد مال شد و کمترین انتظار شهروندان، به اشتراک گذاشتن اطلاعات با مردم در مورد افراد و سازمان‌هایی است که با معاملات صندوق‌ها مرتبط بوده‌اند».

به گفته کارشناسان اقتصادی ترکیه، کاهش ارزش بورس استانبول در ماه سپتامبر، تنها به سهام موجود در پرتفوی صندوق‌های خاص محدود نشد.

ارزش کل بازار شرکت‌های شاخص BIST All، که شامل شرکت‌های سهامی عام در بورس استانبول می‌شود، در ماه سپتامبر با کاهش تاریخی روبرو شد و طبق داده‌های منتشر شده توسط بلومبرگ اچ‌تی، این کاهش شدیدترین زیان ماهانه ثبت شده از زمان بحران مالی جهانی 2008 بود.

به باور تحلیلگران سیاسی و اقتصادی و همچنین با توجه به شواهدی که از تحقیقات و نظرسنجی میدانی به دست آمده، فساد مالی اخیر، باعث شده که محبوبیت حزب عدالت و توسعه به شکل ملموسی کاهش پیدا کند.

با این حال، حزب حاکم به دنبال آن است که بدون توجه به انتظارات و هشدارهای مداوم احزاب مخالف از که از ضرورت برگزاری انتخابات پیش از موعد سخن به میان آورده اند، این بحران را نیز از سر بگذراند.

حال باید دید آیا در مقطع زمانی پیش رو، تیم اردوغان خواهد توانست پیامدهای سیاسی - اجتماعی فساد مالی در 131 صندوق بزرگ را پایین بیاورد یا نه.