گرانی سوخت؛ کابوس تازه صنعت هوانوردی

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، با طولانی شدن جنگ ایران و افزایش نزدیک به دو برابری قیمت سوخت جت نسبت به پیش از آغاز جنگ، شرکت‌های هواپیمایی تمایل کمتری به استفاده از ابزار پوشش ریسک برای تأمین هزینه‌های آتی سوخت نشان می‌دهند؛ روندی که هشدارها درباره افزایش قابل توجه قیمت بلیت هواپیما را به دنبال داشته است.

پوشش ریسک به شرکت‌های هواپیمایی امکان می‌دهد قیمت سوخت را برای دوره‌ای مشخص تثبیت کنند و از این طریق، هزینه‌های خود را با اطمینان بیشتری مدیریت کنند. با این حال، این روش هزینه‌های اضافی مانند حق بیمه و وثیقه نیز به همراه دارد.

از سوی دیگر، اگر شرکت‌ها در شرایط فعلی و با قیمت‌های بالا اقدام به پوشش ریسک کنند، در صورت کاهش قیمت سوخت به دنبال بهبود شرایط ژئوپلیتیکی، ناچار خواهند بود هزینه بالای سوخت را تحمل کنند.

با ادامه درگیری‌ها در خاورمیانه مسافران در سراسر جهان ممکن است با افزایش قابل توجه کرایه‌های هوایی مواجه شوند؛ زیرا شرکت‌های هواپیمایی بخشی از مزایای ناشی از پوشش ریسک سوخت را از دست می‌دهند. این وضعیت همچنین میزان تمایل مصرف‌کنندگان به پرداخت هزینه بیشتر برای سفرهای هوایی را به آزمون می‌گذارد.

تونی فرناندز، مدیرعامل شرکت هواپیمایی ایرآسیا، اعلام کرد: این شرکت خود را برای تداوم قیمت‌های بالای نفت آماده می‌کند و دیگر منتظر تغییر شرایط ژئوپلیتیکی نمی‌ماند. او تأکید کرده است که شرکت‌های هواپیمایی ناچارند برای مقابله با افزایش هزینه‌ها، یا مخارج خود را کاهش دهند یا قیمت بلیت‌ها را افزایش دهند.

شرکت هواپیمایی فین‌ایر نیز به دلیل افزایش قیمت سوخت، اضافه کردن پوشش‌های جدید ریسک را متوقف کرده و برای سال‌های آینده نسبت پوشش ریسک پایینی در نظر گرفته است. در همین حال، شرکت‌های هواپیمایی اروپایی، به‌ویژه رایان‌ایر، تا تابستان 2027 پوشش ریسک کافی ندارند؛ موضوعی که می‌تواند به افزایش 15 تا 20 درصدی قیمت بلیت هواپیما منجر شود.

این درحالی است که سوخت جت معمولاً 30 تا 40 درصد هزینه‌های شرکت‌های هواپیمایی را تشکیل می‌دهد و خطوط هوایی اروپایی و آسیایی در مقایسه با شرکت‌های آمریکایی بیشتر از ابزار پوشش ریسک استفاده می‌کنند. شرکت‌های هواپیمایی آمریکا به دلیل زیان‌های گذشته تا حد زیادی از این روش فاصله گرفته‌اند.

با این حال، افزایش قیمت بلیت برای همه شرکت‌های هواپیمایی به یک اندازه امکان‌پذیر نیست، برای نمونه، شرکت نروژ ایر شاتل پس از استقبال کم مشتریان از افزایش قیمت‌ها، ناچار شد این تصمیم را لغو کند.

راهبرد شرکت‌های هواپیمایی در زمینه پوشش ریسک سوخت نیز در سطح جهان متفاوت است؛ برخی شرکت‌ها دامنه پوشش ریسک خود را افزایش می‌دهند، در حالی که برخی دیگر از این روش فاصله می‌گیرند. شرکت‌هایی که وضعیت مالی ضعیف‌تری دارند، برای تحمل هزینه‌های ناشی از پوشش ریسک با محدودیت بیشتری مواجه‌ هستند؛ مسئله‌ای که در کنار سایر عوامل به ورشکستگی‌های اخیر در صنعت هوانوردی کمک کرده است.

شرکت‌های هواپیمایی آمریکا با وجود افزایش هزینه‌های سوخت، تمایل چندانی به بازگشت به استفاده از پوشش ریسک نشان نمی‌دهند. شرکت‌هایی مانند امریکن ایرلاینز و دلتا نیز پوشش ریسک قابل توجهی در برابر نوسانات قیمت سوخت ندارند.

در مقابل، شرکت‌های هواپیمایی اروپایی مانند رایان‌ایر و لوفت‌هانزا، با وجود برخورداری از پوشش ریسک قابل توجه، ظرفیت پروازهای خود را در برخی مسیرها کاهش داده‌اند تا هزینه‌های ناشی از سوختی را که تحت پوشش ریسک قرار ندارد، محدود کنند.

در مجموع، هزینه‌های سوخت همچنان یکی از مهم‌ترین عوامل عدم قطعیت در صنعت هوانوردی به شمار می‌رود. پوشش ریسک می‌تواند در کوتاه‌مدت از شرکت‌های هواپیمایی در برابر نوسانات قیمت سوخت محافظت کند، اما به‌تنهایی راهکاری جامع برای مقابله با افزایش هزینه‌ها محسوب نمی‌شود.