قیمت لحظهایهمه قیمتها
سیاست ۱۰ هزار دلاری زیر تیغ مجلس؛ مهار بازار یا تحریک تقاضا؟
سیاست جدید ارزی بانک مرکزی برای عرضه ۱۰ هزار دلار به هر کد ملی، در حالی ادامه دارد که نمایندگان مجلس درباره آثار آن بر بازار ارز و منابع ارزی کشور ابراز نگرانی کرده‌اند.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، هنوز چند روزی از آغاز اجرای سیاست جدید بانک مرکزی برای فروش ارز تا سقف ۱۰ هزار دلار به هر کد ملی بالای ۱۸ سال نگذشته که به محل اختلاف میان دولت و مجلس تبدیل شده است. بانک مرکزی می‌گوید با عرضه ارز در شبکه رسمی می‌خواهد تقاضای مردم را از بازار غیررسمی خارج و نوسانات بازار را کنترل کند، اما اکثر قریب به اتفاق نمایندگان مجلس معتقدند در شرایطی که کشور با محدودیت منابع ارزی روبروست، عرضه این حجم از ارز بدون احراز نیاز واقعی می‌تواند به جای کاهش تقاضا، عطش خرید دلار و فعالیت‌های سوداگرانه را افزایش دهد.
واکنش رئیس مجلس به سیاست جدید بانک مرکزی
اجرای سیاست جدید ارزی بانک مرکزی خیلی زود واکنش رئیس مجلس را به دنبال داشت. محمدباقر قالیباف با اشاره به اختصاص ارز به افراد بالای ۱۸ سال گفت که خود او نیز وقتی موضوع را از رسانه‌ها شنیده، «واقعاً متعجب» شده و برایش این سؤال ایجاد شده که دلیل چنین تصمیمی چیست.
رئیس مجلس در واکنش به انتقادهای مطرح‌شده درباره فروش ۱۰ هزار دلار با کارت ملی، تأکید کرد که شخصاً این موضوع را پیگیری خواهد کرد و اگر لازم باشد، این مسئله در صحن مجلس نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد.
سیاستی برای مدیریت بازار یا دعوت به خرید دلار؟
ماجرا از جایی آغاز شد که بانک مرکزی اعلام کرد افراد بالای ۱۸ سال می‌توانند با ارائه کارت ملی، تا سقف ۱۰ هزار دلار ارز خریداری کنند. عرضه در چند بانک آغاز شد و قرار است این سیاست در چارچوب برنامه دو میلیارد دلاری بانک مرکزی ادامه پیدا کند.
در ظاهر، استدلال بانک مرکزی روشن است؛ اگر مردم به دلیل نگرانی از آینده اقتصاد و کاهش ارزش پول ملی به سمت خرید ارز می‌روند، بهتر است این تقاضا در یک بازار رسمی و تحت نظارت پاسخ داده شود. عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، نیز دقیقاً بر همین منطق تأکید دارد؛ وی گفته است عرضه یک میلیارد دلار در مرحله نخست برای مدیریت بازار انجام شده و عرضه روزانه تا زمانی که ضرورت داشته باشد، ادامه خواهد یافت.
به گفته وی، سقف ۱۰ هزار دلار نیز با توجه به ملاحظات قانونی مربوط به نگهداری و مبادله ارز تعیین شده است.
از این منظر، بانک مرکزی تلاش دارد بخشی از تقاضای ارز را که ممکن است در شرایط نااطمینانی به بازار غیررسمی منتقل شود، به شبکه رسمی بکشاند، اما مسئله‌ای که نمایندگان مجلس روی آن دست گذاشته‌اند، تفاوت میان پاسخ دادن به تقاضای موجود و ایجاد تقاضای جدید است، به این معنا که اگر فردی پیش از اعلام این سیاست اساساً قصد خرید دلار نداشته باشد، اما به دلیل امکان خرید ۱۰ هزار دلار و انتظار افزایش نرخ ارز، تصمیم بگیرد دارایی خود را به دلار تبدیل کند، دیگر نمی‌توان این تقاضا را صرفاً «تقاضای موجود» دانست. این همان نقطه‌ای است که منتقدان، سیاست بانک مرکزی را زیر سؤال برده‌اند.
چرا مجلس نگران «تقاضای سفته‌بازانه» است؟
بخش قابل توجهی از انتقادهای نمایندگان به این واقعیت بازمی‌گردد که خرید ۱۰ هزار دلار برای همه شهروندان به یک اندازه امکان‌پذیر نیست.
مهدی کوچک‌زاده، نماینده مردم تهران، اخیرا در صحن مجلس با طرح همین مسئله پرسید چه کسانی عملاً توان خرید این میزان ارز را دارند. استدلال وی این بود که بخش بزرگی از خانوارها اساساً نقدینگی لازم برای خرید ۱۰ هزار دلار را ندارند و در نتیجه، بخش مهمی از این منابع ارزی در اختیار افرادی قرار می‌گیرد که توان مالی بالاتری دارند.
