کاظمی: مدارس در شرایط جنگی بدون مجوز وزیر تعطیل نمی‌شوند

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، علیرضا کاظمی در همایش «روایت همبستگی خانواده و مدرسه در پاسداری از حق آموزش در جنگ رمضان»، با تأکید بر ضرورت برگزاری این همایش و گرامیداشت یاد و خاطره شهدا، به‌ویژه شهدای دانش‌آموز میناب و لامرد، آموزش را یکی از مهم‌ترین حقوق طبیعی انسان دانست و اظهار کرد: هیچ‌کس در هیچ شرایطی نمی‌تواند و نباید انسان را از این حق حیاتی محروم کند؛ حقی که حتی از آب، غذا و امکانات نیز اهمیت بیشتری دارد، چراکه آثار آن عمیق‌تر و ماندگارتر است. وی با اشاره به توجه رئیس‌جمهور به آموزش و پرورش به‌عنوان یکی از اولویت‌های مهم دولت، افزود: این توجه از آنجا ناشی می‌شود که آموزش نقشی اساسی در توسعه و ترسیم آینده یک کشور دارد و آثار آن در بلندمدت نمایان می‌شود.

وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه رشد، سلامت جسمی و روانی، سعادت، رفاه و آسایش افراد به میزان سرمایه‌گذاری در حوزه آموزش بستگی دارد، ادامه داد: بهترین سرمایه‌گذاری یک خانواده، سرمایه‌گذاری در تربیت و آموزش فرزندان است؛ چراکه همه این دستاوردها حاصل فرایند یاددهی و یادگیری است و آموزش، اساس شکل‌گیری آن‌ها به شمار می‌رود. کاظمی با اشاره به آسیب‌پذیری نظام آموزشی در شرایط بحران و جنگ تصریح کرد: یکی از نخستین بخش‌هایی که در بحران‌ها و جنگ‌ها در معرض آسیب قرار می‌گیرد، حوزه آموزش است؛ در حالی که خسارت‌های ناشی از این آسیب‌ها به‌سادگی قابل محاسبه و ارزش‌گذاری نیست.

برای مثال، خسارت تخریب یک ساختمان بر اثر بمباران را می‌توان برآورد کرد، اما آسیب‌های تربیتی و آموزشی را نمی‌توان با معیارهای مادی سنجید. وی با یادآوری پیامدهای تعطیلی مدارس در دوران کرونا و سایر بحران‌ها گفت: تعطیلی مدارس به دلایل مختلف، خسارت‌های سنگینی به کشور وارد می‌کند که ارزش آن به میلیاردها دلار می‌رسد؛ با این حال، این خسارت‌ها اساساً با زیان‌های مادی قابل مقایسه نیستند، زیرا در چنین شرایطی فرصت تربیت و آموزش یک انسان از دست می‌رود.

وزیر آموزش و پرورش با تشبیه فرایند آموزش به رشد یک نهال اظهار کرد: همان‌طور که یک نهال برای رشد به آب و مواد غذایی نیاز دارد و در صورت محرومیت از آن‌ها نحیف و خشک می‌شود، انسان نیز برای رشد و شکوفایی به آموزش نیازمند است. فردی که از آموزش محروم بماند، نمی‌تواند به کارآمدی لازم برای خود و جامعه دست پیدا کند؛ بنابراین دولت‌ها باید در زمان جنگ و بحران، از آسیب دیدن فرایند آموزش جلوگیری کنند.

کاظمی از تدوین چارچوب‌های جدید برای مدیریت تعطیلی مدارس در شرایط بحرانی خبر داد و با قدردانی از رئیس‌جمهور و دولت، به‌ویژه بهروز آذر، معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده، گفت: گزارشی از پیامدهای تعطیلی مدارس و اتفاقات رخ‌داده ارائه کردم که در پی آن، مصوبه‌ای برای تعیین چارچوب‌های جدید تعطیلی مدارس به تصویب رسید. بر اساس این مصوبه، مدارس بدون مجوز وزیر آموزش و پرورش تعطیل نخواهند شد.

وی با اشاره به طراحی بخش نخست این چارچوب‌ها با عنوان «مدیریت آموزش در شرایط جنگ»، از وزیر کشور نیز به دلیل ابلاغ دستورالعمل مربوط به استانداران سراسر کشور قدردانی کرد. وزیر آموزش و پرورش در ادامه، با تشریح آسیب‌های ناشی از جنگ به نظام تعلیم و تربیت، اظهار کرد: در شرایط جنگی با چند نوع آسیب مواجه می‌شویم که نخستین آن‌ها تخریب فیزیکی مدارس و مراکز آموزشی است.

در جریان جنگ، یک‌هزار و 500 واحد آموزشی به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم آسیب دیدند که مدرسه شجره طیبه میناب یکی از نمونه‌های بارز آن بود. علاوه بر این، مدارس دیگری نیز در نقاط مختلف کشور دچار خسارت شدند.

وی با بیان اینکه بخش قابل‌توجهی از خسارت‌های فیزیکی جبران شده است، افزود: با مشارکت و همت خیرین، یک‌هزار و 288 واحد آموزشی بازسازی و مجدداً به چرخه آموزش بازگشتند. کاظمی، دومین آسیب جنگ را اختلال در فرایند آموزش به دلیل مهاجرت، جابه‌جایی جمعیت و ترس و اضطراب خانواده‌ها دانست و گفت: در چنین شرایطی ممکن است مدارس به‌صورت ناگهانی به آموزش مجازی روی بیاورند؛ آن هم در حالی که گاهی زیرساخت‌های لازم برای اجرای این شیوه آموزشی فراهم نیست.

وی با تأکید بر نقش خانواده‌ها در استمرار آموزش و تربیت دانش‌آموزان ادامه داد: بخشی از مسئولیت آموزش و تربیت بر عهده خانواده‌هاست و اگر همراهی و همبستگی خانواده‌ها، به‌ویژه مادران و بانوان، در کنار فرزندان وجود نداشت، با خسارت‌های بسیار بیشتری مواجه می‌شدیم. وزیر آموزش و پرورش از تلاش معاونت‌های آموزش ابتدایی و متوسطه برای جبران بخشی از عقب‌ماندگی‌های تحصیلی از طریق برگزاری کلاس‌های جبرانی خبر داد و تأکید کرد: با وجود همه این تلاش‌ها، واقعیت این است که هیچ چیزی جای آموزش حضوری را نمی‌گیرد.

کاظمی، آسیب‌های روانی و اجتماعی جنگ را سومین محور خسارت‌ها برشمرد و اظهار کرد: اضطراب، استرس و از بین رفتن آرامش، قدرت یادگیری و تمرکز دانش‌آموزان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. کودکان در چنین شرایطی با خواب‌های آشفته، ترس، وحشت و اضطراب مواجه می‌شوند و این مسئله نیز بخش مهمی از آسیب‌های جنگ به نظام تعلیم و تربیت است.

وی شهادت دانش‌آموزان و معلمان در حملات جنگی را از دیگر آسیب‌های جبران‌ناپذیر جنگ دانست و با اشاره به حادثه میناب گفت: آنچه در میناب رخ داد، بسیار دردناک بود؛ جایی که دانش‌آموزان ما به‌طور مستقیم هدف حمله قرار گرفتند و یکی از تلخ‌ترین اتفاقات تاریخ رقم خورد. وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه 168 دانش‌آموز در میناب و در مجموع 295 دانش‌آموز در کشور، از جمله در لامرد و شهرهای دیگر، به شهادت رسیدند، افزود: همچنین 68 معلم نیز در این حملات جان خود را از دست دادند؛ اتفاقی که به گفته وی، از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی رقم خورد.

ضرورت پیگیری حقوقی و بین‌المللی جنایات علیه کودکان کاظمی با انتقاد از سکوت نهادهای بین‌المللی در قبال این حملات اظهار کرد: سازمان‌های بین‌المللی، نهادهای حقوق بشری و دادگاه‌های بین‌المللی کجا هستند تا عاملان این جنایات جنگی را مورد پیگرد و محاکمه قرار دهند؟ چرا در برابر چنین اتفاقاتی سکوت کرده‌اند و صدای اعتراض این نهادها به گوش نمی‌رسد؟

وی با اشاره به آسیب‌ها و تلفات کودکان در جنگ‌های کشورهای مختلف، از جمله فلسطین، لبنان، عراق، یمن و ایران، گفت: بیش از 20 هزار کودک در فلسطین قربانی شده‌اند، اما صدایی از سازمان‌های بین‌المللی که اساساً با هدف دفاع از حقوق انسان‌ها و کودکان تشکیل شده‌اند، شنیده نمی‌شود. این در حالی است که همین سازمان‌ها منشورها، پیمان‌نامه‌ها، تفاهم‌نامه‌ها و کنوانسیون‌های متعددی در حوزه حقوق کودک تدوین کرده‌اند.

پرسش اساسی این است که نتیجه این همه قانون‌گذاری و نهادسازی در عمل کجاست؟ وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه ملت ایران در برابر ظلم و ستم ایستادگی کرده است، افزود: اتفاقاتی که برای کودکان جهان اسلام در فلسطین، لبنان، عراق، یمن و ایران رخ داده و همچنین جنایات آمریکا در کشورهای مختلف، باید به‌صورت جدی مورد توجه قرار گیرد.

کاظمی با اشاره به پیامدهای جنگ رمضان، جنگ 12 روزه و حادثه مدرسه شجره طیبه میناب تصریح کرد: باید این اتفاقات را به نقطه کانونی تحولات جدید کشور، به‌ویژه در حوزه‌های مختلف از جمله آموزش و پرورش، تبدیل کنیم. تدوین دستورالعمل جدید برای استمرار آموزش در شرایط جنگی وی با تأکید بر ضرورت تداوم فرایند تعلیم و تربیت در شرایط جنگی گفت: در حوزه آموزش باید تلاش کنیم فرایند تعلیم و تربیت به بهترین شکل ممکن ادامه پیدا کند.

بر همین اساس، دستورالعمل جدیدی طراحی کرده‌ایم و دیگر بنا نداریم اجازه دهیم آموزش در هیچ نقطه‌ای از کشور تحت تأثیر جنگ قرار بگیرد. کاظمی ادامه داد: تصمیم‌گیری‌ها بر اساس شرایط هر منطقه و به‌صورت نقطه‌ای انجام خواهد شد و با تحلیل وضعیت و اخذ مجوزهای لازم از شورای تأمین استان‌ها، تلاش می‌کنیم آسیب‌های احتمالی به حداقل برسد.

وزیر آموزش و پرورش همچنین از تقویت زیرساخت‌های شبکه آموزش مجازی خبر داد و با قدردانی از حمایت‌های رئیس‌جمهور در این زمینه اظهار کرد: برای نخستین بار، 300 سرور به زیرساخت شبکه شاد اضافه شد. تاکنون حدود 100 سرور تحویل داده شده و 100 سرور دیگر نیز در مسیر تأمین و تحویل قرار دارد.

بنابراین آمادگی لازم برای استفاده بهتر از این ظرفیت و استمرار آموزش مجازی فراهم شده است. وی در ادامه با اشاره به جبران خسارت‌های مادی ناشی از جنگ گفت: در حوزه بازسازی مدارس با سرعت عمل کردیم.

جنگ رمضان 20 فروردین به پایان رسید و تا 15 شهریورماه توانستیم یک‌هزار و 288 واحد آموزشی را بازسازی و تحویل دهیم. تمام این اقدامات با مشارکت خیرین انجام شد و از محل اعتبارات مستقیم آموزش و پرورش نبود.

کاظمی با اشاره به همراهی دستگاه‌های مختلف در بازسازی مدارس افزود: حمایت‌های دولت، دستگاه‌های اجرایی و سازمان برنامه و بودجه موجب شد مجموعه‌های مختلف برای کمک به آموزش و پرورش وارد میدان شوند و در جبران خسارت‌ها مشارکت کنند. خانواده‌ها حلقه مهم استمرار آموزش در بحران‌ها وزیر آموزش و پرورش با تأکید بر ضرورت تقویت نقش خانواده در استمرار آموزش اظهار کرد: یکی دیگر از موضوعات مهم، تقویت نهاد خانواده و افزایش نقش آن در نظام تعلیم و تربیت است که باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.

انجمن‌های اولیا و مربیان می‌توانند در ایجاد فضای همبستگی، همدلی و کمک به استمرار آموزش نقش بسیار مهمی ایفا کنند.

وی همچنین مستندسازی ابعاد مختلف جنگ و آثار آن بر کودکان را ضروری دانست و گفت: باید اتفاقات جنگ رمضان و خسارت‌های مادی و معنوی واردشده به کشور، به‌ویژه در حوزه کودکان، به‌صورت دقیق مستندسازی شود. لازم است بسته‌ای مستند و روایتی دقیق از این اتفاقات تهیه کنیم تا با کمک دستگاه قضایی و حوزه دیپلماسی کشور، از حقوق ملت ایران و حقوق کودکان در سطح بین‌المللی دفاع کنیم.

کاظمی افزود: باید عملکرد سازمان‌های بین‌المللی و نتیجه اجرای قوانین و کنوانسیون‌هایی را که در حوزه حقوق کودک تدوین کرده‌اند، در برابر آن‌ها قرار دهیم و نشان دهیم حاصل این همه قانون‌گذاری و تشکیل سازمان‌های بین‌المللی در عمل چه بوده است. نباید اجازه دهیم این موضوع به فراموشی سپرده شود.

تأکید بر ماندگاری نام شهدای دانش‌آموز میناب و لامرد در حافظه تاریخی جهان وزیر آموزش و پرورش با تأکید بر ضرورت زنده نگه‌داشتن یاد و خاطره دانش‌آموزان شهید میناب و لامرد اظهار کرد: باید موضوع میناب و لامرد و شهادت دانش‌آموزان را برای همیشه در حافظه تاریخی ملت ایران و جهان زنده نگه داریم و آن را به ابزاری برای پیگیری حقوق قربانیان و پاسخ‌گو کردن عاملان این جنایت تبدیل کنیم. وی ادامه داد: همواره تأکید کرده‌ام که این جنایت باید همچون خاری در چشم و استخوانی در گلوی دشمن باقی بماند.

برای تحقق این هدف باید از تمام ظرفیت‌های دیپلماسی و رسانه‌ای کشور استفاده کنیم تا این واقعه در حافظه تاریخی جهان باقی بماند و ابعاد آن برای افکار عمومی بین‌المللی روشن شود. کاظمی با بیان اینکه زنده نگه‌داشتن این جنایت و مطالبه‌گری برای احقاق حقوق قربانیان را از مهم‌ترین راه‌های پیگیری این موضوع می‌دانیم، اظهار کرد: خداوند نیز انتقام خود را خواهد گرفت و به اعتقاد من، پیش از رسیدن به سالگرد این فاجعه، نشانه‌هایی از انتقام الهی از متکبران و مستکبران عالم را شاهد بوده‌ایم و باید منتظر گام‌های بعدی باشیم.

وی در پایان با اشاره به خون کودکان قربانی جنگ در کشورهای مختلف تأکید کرد: قطعاً خداوند انتقام خون کودکان معصوم میناب، لامرد، فلسطین، یمن، عراق و ایران را از عاملان این جنایات خواهد گرفت.