بسیاری از والدین رفتارهای چالشبرانگیز فرزندان خود را صرفاً ناشی از لجبازی، بیادبی یا نافرمانی میدانند.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، پژوهشهای عصبشناختی و روانشناسی رشد نشان میدهند مغز کودک، بهویژه در بخش قشر پیشپیشانی، هنوز توانایی برچسبزدن به هیجانهای پیچیده را پیدا نکرده است. کودکان هنگامی که از نظر درونی تحت فشار قرار میگیرند، رنج خود را به زبان کلمات نمیآورند، بلکه آن را به رفتار تبدیل میکنند. شناخت پنج هیجان زیربنایی که معمولاً در سنین رشد پنهان میمانند، به والدین کمک میکند تا پشت رفتارهای ناسازگار، پیام اصلی کودک را بشنوند. شرم فلجکننده پشت نقاب دروغگویی وقتی کودکی اشتباهی مرتکب میشود و به شکل آشکار دروغ میگوید یا تقصیر را گردن دیگران میاندازد، والدین اغلب نگران صداقت و اخلاق او میشوند.
واقعیت روانشناختی این است که دروغگویی واکنشی دفاعی در برابر «شرم حاد» است. کودکان تفاوت میان «من کار بدی کردم» (گناه) و «من آدم بدی هستم» (شرم) را بهسختی تشخیص میدهند.
ترس از فروریختن تصویر مثبتشان نزد والدین، آنها را وادار به تحریف حقیقت میکند. برای کاهش این واکنش، باید ابتدا امنیت روانی کودک را تأمین کرد و با تفکیک هویت کودک از عمل اشتباه او، فضا را برای پذیرش مسئولیت باز گذاشت.
کلافگی ناشی از بیشتحریکی حسی بیقراری، نقزدنهای مداوم، پرتاب وسایل یا قشقرقهای ناگهانی، در اغلب موارد نشانه کلافگی ناشی از انباشت محرکهای محیطی و ادراکی هستند. شلوغی، نور زیاد، خستگی بدنی یا ورود اطلاعات بیش از حد، سیستم عصبی کودک را به مرحله اشباع میرساند.
کودک در این لحظه نمیتواند بگوید «تحمل این محیط از ظرفیت پردازش من فراتر است»، بلکه با برونریزی هیجانی تلاش میکند تخلیه شود. راهکار کاربردی در این موقعیت، کاهش محرکهای دیداری و شنیداری، کاهش پرسشهای اضافه از کودک و ایجاد یک وقفه آرام در محیطی کمنور و ساکت است. ترس از ناامید کردن والدین برخی کودکان زمانی که پروژهای را نیمهکاره رها میکنند یا با کوچکترین نقص در نقاشیشان عصبانی میشوند، دچار اهمالکاری یا بازیگوشی نیستند؛ آنها حامل ترس پنهان از برآورده نشدن انتظارات والدیناند.
این اضطراب عملکرد، کودک را در دوگانه کمالگرایی افراطی یا اجتناب کامل از شروع کارها قرار میدهد. کودک به زبان نمیآورد که نگرانِ کاهش محبت و تایید والدین در صورت شکست است.
یادآوری این نکته که تلاش و مسیر یادگیری ارزش بیشتری نسبت به نتیجه بینقص دارد، بار این هیجان فروخورده را از دوش کودک برمیدارد. تنهایی و حس نامرئی بودن لودگیهای مداوم، سروصدای نامتناسب، رفتارهای تخریبی یا چسبندگی مفرط، سازوکارهای جبرانی کودکی هستند که احساس میکند دیده و شنیده نمیشود. حتی در خانوادههای حمایتگر، زمانی که والدین غرق در کار و تلفن همراهاند، کودک احساس طرد عاطفی و بیاهمیت بودن میکند.
او ترجیح میدهد خشم یا سرزنش والدین را برانگیزد تا حداقل اینگونه نگاهها را به خود جلب کند، زیرا برای مغز در حال رشد، توجه منفی بسیار امنتر از نامرئی بودن است. اختصاص ۱۵ دقیقه تعامل متمرکز و بدون حواسپرتی روزانه، این ناامنی عاطفی را بهطور ملموس برطرف میسازد.
سوگهای نادیدهگرفتهشده تغییرات به ظاهر ساده در زندگی کودک مانند جابهجایی مهدکودک، گمشدن یک اسباببازی کهنه یا دور شدن از همبازی، سوگهایی واقعی در دنیای شناختی او میآفرینند. از آنجا که بزرگسالان این رویدادها را بیاهمیت جلوه میدهند («عیبی ندارد، یکی دیگر میخریم»)، اندوه کودک بدون پردازش باقی میماند و اغلب به شکل علائم روانتنی مانند دلدرد یا سردرد بروز میکند.
به رسمیت شناختن دلتنگی کودک بدون کوچکشمردن رنج او، نخستین گام در تخلیه سالم این سوگهای پنهان است. کودکان زمانی که بیش از همیشه به درک و پذیرش نیاز دارند، رفتارهایی بروز میدهند که دریافت آن را دشوارتر میکند؛ کلید والدگری آگاهانه، ترجمه این رفتارهای دشوار به احساسات ناگفته و ایجاد بستر امن برای ترمیم پیوند عاطفی است. بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن را میتوانید از اینجا و در فروشگاههای « کافه بازار » و « مایکت » دانلود و نصب کنید.
وقتی کودک با ناراحتی میگوید «هیچکس با من بازی نمیکنه»، اولین واکنش والدین نباید پیدا کردن مقصر یا ارائه راهحل فوری باشد.
«برو یه دوست پیدا کن!» جملهای که در پارک، مهمانی، مسجد، مهدکودک و... بارهاوبارها از زبان والدین میشنویم. اما کودک نمیداند چطور شروع کند و پیش از آنکه اعتماد به نفسش پایین بیاید باید این مهارت را به او یاد بدهیم.
مدیرکل کانون اصفهان از تشکیل شبکه فعالان کودک و نوجوان و توسعه خدمات فرهنگی در استان خبر داد.
عذرا وکیلی، گوینده پیشکسوت رادیو و برنامه «صدای زندگی» از چالشهای ارتباط با کودکان در عصر فضای مجازی گفت و با تأکید بر ضرورت شناخت دنیای متفاوت کودکان امروز تاکید کرد: برای ارتباط مؤثر با کودکان باید با زبان و ادبیات آنها سخن گفت و در کنار توجه به نیازهایشان، محیطی آرام، سالم و شاد برای رشد آنها فراهم کرد.
یک متخصص تغذیه میگوید که برخی رفتارهای اشتباه والدین هنگام غذا دادن، میتواند اشتهای کودک را کاهش داده و عادتهای غذایی نادرستی در او ایجاد کند.
خویشتنداری یک خصوصیت کاملاً ژنتیکی و دستنیافتنی نیست، بلکه مهارتی آموختنی است که پایه و اساس سلامت روان، موفقیت تحصیلی و ثبات مالی آینده کودک را میسازد.
نسل مقاوم، در روز جنگ ساخته نمیشود؛ از بازیهای کودکانه ساخته میشود، از قصههای شب، از اینکه کودک یاد بگیرد «نه» بگوید و پای «نه»گفتنش بایستد.
او سالهاست در همان مدرسهای کار میکند که روزی دانشآموزش بود. راهروهای مدرسه برایش فقط مسیر رفتوآمد نیستند؛ هر گوشهشان بخشی از گذشته او را در خود نگه داشته است. کودکی که روزی با ویلچر و واکر از همین مسیرها گذشته، حالا برای کودک دیگری از آینده حرف میزند.
کتاب «اصول آموزش سواد رسانهای به کودکان» راهکارهایی کاربردی برای تربیت مخاطبانی آگاه، نقاد و فعال در برابر رسانه ارائه میکند.
«سفینهٔ نجات» انیمیشنی کودکانه و قهرمانمحور است که قصهای فضایی را با مفاهیم اعتقادی و ارزشهایی مانند شجاعت، مقاومت، ظلمستیزی و ازخودگذشتگی پیوند میدهد. فیلم با تکیه بر نمادپردازی، طنز و موسیقی، روایتی سرگرمکننده برای کودک ارائه میکند که تماشای آن برای والدین هم خالی از لطف نیست.
هدف ما نباید ساختن یک مسیر بیدستانداز، بلکه تجهیز فرزندمان به مهارت عبور از دستاندازها باشد.
«عزتنفس»، بزرگترین سرمایهای است که والدین به فرزندشان میدهند. کمبود آن را در تسلیمپذیری، انتخابهای ناسالم، انتقاد افراطی و وابستگی به دیگران میتوان دید. «عاطفه سوری»، روانشناس کودک در این باره میگوید.
یک چالش اینستاگرامی در اسرائیل شروع شده که نوجوانان اسرائیلی طی تماس با والدین خود، میگویند: میخواهند برای کمک به کودکان غزه پول جمع کنند!