گاهی مرز میان محبت والدین و ابزارانگاری فرزندان در فضای مجازی و مهمانیها به شدت کمرنگ میشود و ما بیآنکه بدانیم، در حالِ گذار از تربیت به سمتِ نمایش هستیم.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، روز جهانی کودک (۸ اکتبر)، بیش از آنکه زمان جشنهای نمایشی باشد، فرصتی است برای تأمل در جایگاه فرزندان در دنیای بزرگسالان. متأسفانه گاهی مرز میان محبت والدین و ابزارانگاری فرزندان در فضای مجازی و مهمانیها بهشدت کمرنگ میشود و ما بیآنکه بدانیم، در حالِ گذار از تربیت به سمتِ نمایش هستیم.
دراینرابطه با طاهر قلیزاده، کارشناس مباحث خانواده، به گفتوگو پرداختیم.
فرزند یا ویترین فانتزی؟! قلیزاده بیان داشت: «روز جهانی کودک باید فرصتی برای بازنگری در شیوه تعامل ما با فرزندانمان باشد، اما متأسفانه شاهدیم که در فضای رقابتی امروز، کودکان گاهی به ابزاری برای بهرخکشیدن سبک زندگی یا فانتزیهای ذهنی والدین تبدیل شدهاند.
قرآن کریم در آیه بیستم سوره حدید با تعبیر «تَفَاخُرٌ بَیْنَکُمْ وَ تَکَاثُرٌ فِی الْأَمْوَالِ وَ الْأَوْلَادِ»، دقیقاً همین آفتِ تفاخر به فرزند را به عنوان عاملی برای غفلت از حقیقتِ زندگی و نقش صحیح انسانی نکوهش کرده است. در واقع، وقتی فرزند بهجای آنکه انسانی مستقل دیده شود، به ویترینی برای نمایشِ هوش، زیبایی یا موفقیتهایِ ساختگی ما تبدیل میشود، والدین در حالِ عبور از مرزهای اخلاقی والدگری هستند و ناخواسته او را به یک عروسکِ زنده تقلیل دادهاند.»
نه به عروسکسازی! این استاد دانشگاه بیان داشت: «این روندِ عروسکسازی از کودک، مستقیماً با اصلِ «کرامتِ ذاتی» او در تعارض است.
خداوند در آیه هفتاد سوره اسراء میفرماید: «وَ لَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ»؛ این تکریم، حقی الهی است که از نخستین لحظات حیات به کودک تعلق دارد و هیچکس، حتی والدین، مجاز نیستند این حریمِ قدسی را فدایِ لایکهای مجازی یا تحسینهایِ گذرا در جمعهای فامیلی کنند. وقتی کودک مجبور میشود در مقابل دوربین یا میانِ جمع، رفتاری را نمایش دهد که باروحیه و اقتضائاتِ سنیاش غریبه است، ما در حالِ تعرض به هویتِ اصیل او هستیم و این یعنی تبدیلکردن یک انسانِ دارای کرامت به ابزاری برای اقناعِ نیازهایِ درونی خودمان.»
پیوند کودک با تایید دیگران، سمی است! این کارشناس خانواده ادامه داد: «پیامدهای این نگاهِ نمایشی برای روانِ کودک بسیار ویرانگر است؛ چرا که او بهتدریج میآموزد ارزشِ وجودیاش به تأییدِ دیگران گرهخورده است.
کودک در این فضا درک میکند که محبتِ والدینش مشروط است؛ یعنی اگر مطابق با آن نقشی که از او میخواهند رفتار نکند یا در این نمایشِ عمومی ناکام بماند، ممکن است آن نگاهِ تحسینآمیز را از دست بدهد. در چنین ساختاری، خانه که باید امنترین پناهگاه برای آزمونوخطا و «خود بودنِ» کودک باشد، به صحنهای سرد و اضطرابآور تبدیل میشود که در آن کودک، دائم نگرانِ قضاوتِ دوربین و نگاهِ تماشاچیان است.»
آینهها را بشکنید! وی افزود: «بزرگترین آسیبی که این رویکرد تحمیل میکند، این است که کودک، مجالِ «سادگی و با آرامش زیستن» را از دست میدهد؛ فضایی که برای رشدِ طبیعی و شناختِ جهان توسط او، از هر چیزی حیاتیتر است.
وقتی والدین کودکی را به نمایش میگذارند، ناخودآگاه از او انتظار دارند همیشه در اوج باشد و طبقِ سناریویِ آنها عمل کند، درحالیکه او برای بالندگی به فضایی نیاز دارد که در آن بدونِ ترس از قضاوتِ جمع، در خلوت و بازیهایِ سادهاش رشد کند. تغییرِ این نگاه، تنها با کنارگذاشتن دوربینها و جایگزینیِ «نمایشِ فرزند» با «دیدنِ عمیقِ فرزند» امکانپذیر است؛ مسیری که در آن کودک خودش میماند، نه آینهای برایِ آرزوهایِ دیدهشدن دیگران.»
بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن را میتوانید از اینجا و در فروشگاههای « کافه بازار » و « مایکت » دانلود و نصب کنید.
«برو یه دوست پیدا کن!» جملهای که در پارک، مهمانی، مسجد، مهدکودک و... بارهاوبارها از زبان والدین میشنویم. اما کودک نمیداند چطور شروع کند و پیش از آنکه اعتماد به نفسش پایین بیاید باید این مهارت را به او یاد بدهیم.
مدیرکل کانون اصفهان از تشکیل شبکه فعالان کودک و نوجوان و توسعه خدمات فرهنگی در استان خبر داد.
بسیاری از والدین رفتارهای چالشبرانگیز فرزندان خود را صرفاً ناشی از لجبازی، بیادبی یا نافرمانی میدانند.
عذرا وکیلی، گوینده پیشکسوت رادیو و برنامه «صدای زندگی» از چالشهای ارتباط با کودکان در عصر فضای مجازی گفت و با تأکید بر ضرورت شناخت دنیای متفاوت کودکان امروز تاکید کرد: برای ارتباط مؤثر با کودکان باید با زبان و ادبیات آنها سخن گفت و در کنار توجه به نیازهایشان، محیطی آرام، سالم و شاد برای رشد آنها فراهم کرد.
یک متخصص تغذیه میگوید که برخی رفتارهای اشتباه والدین هنگام غذا دادن، میتواند اشتهای کودک را کاهش داده و عادتهای غذایی نادرستی در او ایجاد کند.
خویشتنداری یک خصوصیت کاملاً ژنتیکی و دستنیافتنی نیست، بلکه مهارتی آموختنی است که پایه و اساس سلامت روان، موفقیت تحصیلی و ثبات مالی آینده کودک را میسازد.
نسل مقاوم، در روز جنگ ساخته نمیشود؛ از بازیهای کودکانه ساخته میشود، از قصههای شب، از اینکه کودک یاد بگیرد «نه» بگوید و پای «نه»گفتنش بایستد.
او سالهاست در همان مدرسهای کار میکند که روزی دانشآموزش بود. راهروهای مدرسه برایش فقط مسیر رفتوآمد نیستند؛ هر گوشهشان بخشی از گذشته او را در خود نگه داشته است. کودکی که روزی با ویلچر و واکر از همین مسیرها گذشته، حالا برای کودک دیگری از آینده حرف میزند.
کتاب «اصول آموزش سواد رسانهای به کودکان» راهکارهایی کاربردی برای تربیت مخاطبانی آگاه، نقاد و فعال در برابر رسانه ارائه میکند.
«سفینهٔ نجات» انیمیشنی کودکانه و قهرمانمحور است که قصهای فضایی را با مفاهیم اعتقادی و ارزشهایی مانند شجاعت، مقاومت، ظلمستیزی و ازخودگذشتگی پیوند میدهد. فیلم با تکیه بر نمادپردازی، طنز و موسیقی، روایتی سرگرمکننده برای کودک ارائه میکند که تماشای آن برای والدین هم خالی از لطف نیست.
هدف ما نباید ساختن یک مسیر بیدستانداز، بلکه تجهیز فرزندمان به مهارت عبور از دستاندازها باشد.
«عزتنفس»، بزرگترین سرمایهای است که والدین به فرزندشان میدهند. کمبود آن را در تسلیمپذیری، انتخابهای ناسالم، انتقاد افراطی و وابستگی به دیگران میتوان دید. «عاطفه سوری»، روانشناس کودک در این باره میگوید.
یک چالش اینستاگرامی در اسرائیل شروع شده که نوجوانان اسرائیلی طی تماس با والدین خود، میگویند: میخواهند برای کمک به کودکان غزه پول جمع کنند!